Je laten behandelen

Naar de dokter gaan heet 看病 kànbìng, letterlijk “de ziekte bekijken”. Het is hetzelfde werkwoord voor de patiënt en voor de arts: 我去看病, ik ga op consult, 医生给我看病, de dokter onderzoekt me. De symptomen, ziektes en ongelukken staan op de pagina Gezondheid en ziekte; deze pagina volgt de zieke zodra hij besloten heeft zich te laten behandelen.

In China ga je bijna nooit naar een huisarts in de buurt. Je gaat meteen naar het ziekenhuis, 医院 yīyuàn “het hof van de geneeskunde”, en de eerste stap is het loket: 挂号 guàhào, letterlijk “een nummer ophangen” ⟶ je inschrijven en de afdeling kiezen. Je moet dus zelf weten of je bij de algemene geneeskunde hoort, 内科 nèikē “de afdeling van het inwendige”, of bij de chirurgie, 外科 wàikē “de afdeling van het uitwendige”. Tegenwoordig gaat dat allemaal via de telefoon, maar de wachtrijen voor de grote ziekenhuizen van Peking zijn nog altijd beroemd (de nummertjes voor de grote specialisten zijn in een paar minuten weg).

Nog een verrassing voor een westerling: het infuus, 输液 shūyè “vloeistof vervoeren”, of in de spreektaal 打点滴 dǎ diǎndī. Lange tijd kreeg je er een voor een gewone verkoudheid, en hele zalen zaten vol zieken op een stoel, met de zak boven hun hoofd. De gezondheidsautoriteiten proberen die gewoonte al een jaar of tien af te remmen. Hoe het er vandaag in de kleinere steden aan toe gaat, zou ik niet kunnen zeggen.

De Chinese geneeskunde, 中医 zhōngyī, is geen curiositeit voor winkeltjes: ze heeft haar eigen ziekenhuizen, en veel “westerse” ziekenhuizen hebben een afdeling 中医. Het woord acupunctuur is trouwens onvolledig. 针灸 zhēnjiǔ is “de naald” + “de moxibustie”, het bijvoet dat je vlak bij de huid laat branden ⟶ twee technieken, die de taal niet uit elkaar haalt. En het karakter yào, het geneesmiddel, draagt bovenaan de sleutel van het gras : de eerste geneesmiddelen waren planten.

De Chinese arts onderzoekt volgens 望闻问切 wàng wén wèn qiè: kijken, luisteren en ruiken, vragen, de pols voelen. Let op: betekent zowel “horen” als “ruiken” (de pagina De vijf zintuigen gaat erop in). Sommige begrippen laten zich daarentegen niet echt vertalen. 上火 shànghuǒ, “het vuur dat opstijgt”, is tegelijk een aft, een puistje, een geïrriteerde keel of een rothumeur, en de oorzaak is bijna altijd dezelfde: je hebt te pittig of te vet gegeten. Ik ken er geen Nederlands woord voor. Je behandelt het met een kruidenthee, 凉茶 liángchá, “koele thee”.

Wat uitdrukkingen betreft: 华佗 Huà Tuó is de legendarische arts van het einde van de Han, en van iemand zeggen 华佗再世, “Hua Tuo teruggekeerd op aarde”, is het mooiste compliment dat je een arts kunt geven. In het dagelijks leven betekent 你吃错药了吧 nǐ chī cuò yào le ba, “heb je het verkeerde medicijn genomen?”, zoveel als “ben je nou helemaal gek geworden?”. Niet tegen je dokter zeggen.

Klik op om het even welk karakter op deze pagina: de schrijfvolgorde verschijnt streek voor streek, met het pijltje dat de richting van de haal aangeeft.

Zo werkt deze pagina: elk woord draagt zijn niveau. het essentiële, het gangbare, het precieze. Begin bij de : daarmee kun je al je weg vinden bij de dokter. De knop geeft de uitspraak, en een klik op een karakter opent de schrijfvolgorde.

Bij de dokter, in het ziekenhuis

医生 yīshēng
de arts
医院 yīyuàn
het ziekenhuis
大夫 dàifu
de dokter (spreektaal)
护士 hùshi
de verpleger, de verpleegster
看医生 kàn yīshēng
naar de dokter gaan
哪儿疼 nǎr téng
waar doet het pijn?
挂号 guàhào
zich inschrijven aan het loket (een nummer trekken)
检查 jiǎnchá
onderzoeken; het onderzoek
打针 dǎzhēn
een prik geven
住院 zhùyuàn
in het ziekenhuis liggen
出院 chūyuàn
uit het ziekenhuis ontslagen worden
牙医 yáyī
de tandarts
体检 tǐjiǎn
de medische check-up
手术 shǒushù
de operatie
请病假 qǐng bìngjià
ziekteverlof aanvragen
诊所 zhěnsuǒ
de dokterspraktijk
门诊 ménzhěn
het poliklinisch consult (zonder opname)
病房 bìngfáng
de ziekenhuiskamer
内科 nèikē
de algemene geneeskunde (afdeling)
外科 wàikē
de chirurgie (afdeling)
儿科 érkē
de kindergeneeskunde
量体温 liáng tǐwēn
de temperatuur opnemen
量血压 liáng xuèyā
de bloeddruk meten
验血 yànxuè
bloed laten prikken
拍片子 pāi piānzi
een röntgenfoto laten maken
诊断 zhěnduàn
de diagnose
病历 bìnglì
het medisch dossier
开刀 kāidāo
opereren (spreektaal)
输液 shūyè
het infuus
疫苗 yìmiáo
het vaccin
医疗保险 yīliáo bǎoxiǎn
de ziektekostenverzekering
主治医生 zhǔzhì yīshēng
de behandelend arts
化验 huàyàn
het laboratoriumonderzoek
麻醉 mázuì
de verdoving (anesthesie)
复诊 fùzhěn
de controleafspraak
转院 zhuǎnyuàn
naar een ander ziekenhuis overgebracht worden
重症监护室 zhòngzhèng jiānhùshì
de intensive care
医患关系 yīhuàn guānxi
de relatie tussen artsen en patiënten

Geneesmiddelen en apotheek

yào
het geneesmiddel
吃药 chīyào
een geneesmiddel innemen
药店 yàodiàn
de apotheek
感冒药 gǎnmàoyào
het middel tegen verkoudheid
一天三次 yì tiān sān cì
drie keer per dag
饭后 fànhòu
na het eten
西药 xīyào
de westerse geneesmiddelen
维生素 wéishēngsù
de vitamine
口罩 kǒuzhào
het mondkapje
开药 kāiyào
medicijnen voorschrijven
处方 chǔfāng
het recept
药片 yàopiàn
de tablet
胶囊 jiāonáng
de capsule
药水 yàoshuǐ
de siroop, het vloeibare medicijn
药膏 yàogāo
de zalf
止疼药 zhǐténgyào
de pijnstiller
退烧药 tuìshāoyào
het koortswerende middel
消炎药 xiāoyányào
de ontstekingsremmer
说明书 shuōmíngshū
de bijsluiter
副作用 fùzuòyòng
de bijwerking
过期 guòqī
over de datum
体温计 tǐwēnjì
de thermometer
创可贴 chuàngkětiē
de pleister
绷带 bēngdài
het verband
消毒 xiāodú
ontsmetten
抗生素 kàngshēngsù
het antibioticum
非处方药 fēi chǔfāngyào
het geneesmiddel zonder recept
剂量 jìliàng
de dosis, de dosering
安眠药 ānmiányào
het slaapmiddel
眼药水 yǎnyàoshuǐ
de oogdruppels

De Chinese geneeskunde

中医 zhōngyī
de Chinese geneeskunde; de Chinese arts
中药 zhōngyào
de Chinese geneesmiddelen
西医 xīyī
de westerse geneeskunde
按摩 ànmó
de massage
喝中药 hē zhōngyào
een Chinees kruidenaftreksel drinken
药很苦 yào hěn kǔ
het medicijn is bitter
老中医 lǎo zhōngyī
de oude, ervaren Chinese arts
针灸 zhēnjiǔ
de acupunctuur
扎针 zhāzhēn
de naalden zetten
拔火罐 bá huǒguàn
koppen zetten (cupping)
把脉 bǎmài
de pols voelen
草药 cǎoyào
de geneeskrachtige kruiden
熬药 áoyào
een kruidenaftreksel bereiden
上火 shànghuǒ
“te veel vuur” hebben (verhitting)

versterken, opkrikken
阴阳 yīnyáng
yin en yang

de adem, de levensenergie
人参 rénshēn
de ginseng
枸杞 gǒuqǐ
de gojibessen
推拿 tuīná
de Chinese therapeutische massage
刮痧 guāshā
het schrapen van de huid (gua sha)
凉茶 liángchá
de “verkoelende” kruidenthee
五行 wǔxíng
de vijf fasen (hout, vuur, aarde, metaal, water)
经络 jīngluò
de meridianen
穴位 xuéwèi
het acupunctuurpunt
望闻问切 wàng wén wèn qiè
de vier onderzoeken van de Chinese arts
舌苔 shétāi
het tongbeslag
体寒 tǐhán
een “koude” constitutie hebben
湿气 shīqì
de vochtigheid (in het lichaam)
食疗 shíliáo
de therapeutische voeding
调理 tiáolǐ
het lichaam weer in balans brengen
本草纲目 Běncǎo gāngmù
het Compendium van de materia medica
黄帝内经 Huángdì nèijīng
de Innerlijke klassieker van de Gele Keizer

Genezen in uitdrukkingen en spreekwoorden

良药苦口 liángyào kǔkǒu
goede medicijnen zijn bitter
对症下药 duì zhèng xià yào
behandelen naar de symptomen; de juiste oplossing vinden
药到病除 yào dào bìng chú
een middel dat meteen geneest
妙手回春 miào shǒu huí chūn
een arts met wonderhanden
起死回生 qǐ sǐ huí shēng
uit de dood doen opstaan
救死扶伤 jiù sǐ fú shāng
stervenden redden en gewonden verzorgen
讳疾忌医 huì jí jì yī
zijn kwaal verzwijgen en de dokter mijden
华佗再世 Huà Tuó zài shì
een nieuwe Hua Tuo (een groot arts)
悬壶济世 xuán hú jì shì
de geneeskunde uitoefenen om de wereld te helpen
是药三分毒 shì yào sān fēn dú
elk medicijn is een beetje gif

Geneeskunde in alledaagse woorden

火药 huǒyào
het buskruit (“vuurmiddel”)
补课 bǔkè
de inhaalles
补充 bǔchōng
aanvullen
针对 zhēnduì
zich richten op, mikken op
打预防针 dǎ yùfángzhēn
waarschuwen, voorbereiden
吃错药了 chī cuò yào le
heb je het verkeerde medicijn genomen? (ben je gek?)
后遗症 hòuyízhèng
de restverschijnselen
良方 liángfāng
het goede recept, de oplossing
不可救药 bù kě jiù yào
onverbeterlijk, hopeloos
药引子 yàoyǐnzi
de aanleiding

Voorbeeldzinnen

你哪儿疼?我头疼,还有点儿发烧。
Nǐ nǎr téng? Wǒ tóuténg, hái yǒudiǎnr fāshāo.
Waar doet het pijn? Ik heb hoofdpijn en een beetje koorts.
我今天下午要去医院看医生。
Wǒ jīntiān xiàwǔ yào qù yīyuàn kàn yīshēng.
Vanmiddag moet ik naar de dokter in het ziekenhuis.
这个药一天吃三次,饭后吃。
Zhège yào yì tiān chī sān cì, fàn hòu chī.
Dit medicijn neem je drie keer per dag in, na het eten.
先去挂号,然后在这儿等。
Xiān qù guàhào, ránhòu zài zhèr děng.
Schrijft u zich eerst in aan het loket en wacht u dan hier.
医生,我要打针吗?
Yīshēng, wǒ yào dǎzhēn ma?
Dokter, krijg ik een prik?
药店在医院旁边。
Yàodiàn zài yīyuàn pángbiān.
De apotheek is naast het ziekenhuis.
他住院了,下个星期出院。
Tā zhùyuàn le, xià ge xīngqī chūyuàn.
Hij ligt in het ziekenhuis en mag volgende week naar huis.
你喜欢看中医还是看西医?
Nǐ xǐhuan kàn zhōngyī háishi kàn xīyī?
Gaat u liever naar een Chinese of naar een westerse arts?
大夫给我开了一些感冒药。
Dàifu gěi wǒ kāi le yìxiē gǎnmàoyào.
De dokter heeft me medicijnen tegen verkoudheid voorgeschreven.
护士先给你量一下体温。
Hùshi xiān gěi nǐ liáng yíxià tǐwēn.
De verpleegster gaat eerst uw temperatuur opnemen.
每年做一次体检比较好。
Měi nián zuò yí cì tǐjiǎn bǐjiào hǎo.
Je kunt beter elk jaar een check-up laten doen.
医生让我先验血,再拍个片子。
Yīshēng ràng wǒ xiān yànxuè, zài pāi ge piānzi.
De dokter vroeg me eerst bloed te laten prikken en daarna een röntgenfoto te laten maken.
手术很成功,他恢复得很快。
Shǒushù hěn chénggōng, tā huīfù de hěn kuài.
De operatie is goed verlopen, hij herstelt heel snel.
吃药以前,请先看说明书。
Chī yào yǐqián, qǐng xiān kàn shuōmíngshū.
Lees eerst de bijsluiter voordat je een medicijn inneemt.
这盒药已经过期了,别吃了。
Zhè hé yào yǐjīng guòqī le, bié chī le.
Deze doos medicijnen is over de datum, neem ze niet in.
很多中国人觉得吃辣的容易上火。
Hěn duō Zhōngguórén juéde chī là de róngyì shànghuǒ.
Veel Chinezen denken dat je van pittig eten al snel “te veel vuur” krijgt.
他腰疼,每个星期去做一次针灸。
Tā yāoténg, měi ge xīngqī qù zuò yí cì zhēnjiǔ.
Hij heeft rugpijn en gaat één keer per week naar de acupuncturist.
老中医给她把了脉,让她回家熬药。
Lǎo zhōngyī gěi tā bǎ le mài, ràng tā huí jiā áoyào.
De oude Chinese arts voelde haar pols en zei dat ze thuis een kruidenaftreksel moest bereiden.
良药苦口利于病,忠言逆耳利于行。
Liángyào kǔkǒu lì yú bìng, zhōngyán nì'ěr lì yú xíng.
Een goed medicijn is bitter maar geneest, oprechte raad doet pijn aan de oren maar helpt goed te handelen.
中医看病讲究望闻问切。
Zhōngyī kànbìng jiǎngjiu wàng wén wèn qiè.
In de Chinese geneeskunde berust het consult op de vier onderzoeken.
是药三分毒,别乱吃药。
Shì yào sān fēn dú, bié luàn chī yào.
Elk medicijn is een beetje gif: neem ze niet zomaar in.
抗生素不能随便吃,要按照医生的处方。
Kàngshēngsù bù néng suíbiàn chī, yào ànzhào yīshēng de chǔfāng.
Antibiotica neem je niet lichtzinnig: volg het voorschrift van de dokter.
手术前要先做麻醉,你不会感到疼。
Shǒushù qián yào xiān zuò mázuì, nǐ bú huì gǎndào téng.
U krijgt voor de operatie een verdoving, u zult niets voelen.
医生说他舌苔很厚,身体里湿气太重。
Yīshēng shuō tā shétāi hěn hòu, shēntǐ li shīqì tài zhòng.
De dokter zegt dat hij een dik beslag op zijn tong heeft en te veel vocht in zijn lichaam.
这位医生医术高明,大家都说他妙手回春。
Zhè wèi yīshēng yīshù gāomíng, dàjiā dōu shuō tā miào shǒu huí chūn.
Deze arts is heel bekwaam: iedereen zegt dat hij wonderhanden heeft.

网上汉语 · learn-chinese.online

Chinese cursus

Niveau 1 · Beginner

Een heldere, gestructureerde methode om goed te starten met Mandarijn.

Eenheden 1 tot 5 — gratisLessen, oefeningen en toetsen, volledige toegang.
🔓Eenheden 6 tot 10 — vrije toegangDe cursus om te lezen, zonder oefeningen of toetsen. Zonder in te loggen.
Gratis beginnenDirecte toegang tot niveau 1

De HanWen Shop

Chinees kwaliteitsambacht, verzonden vanuit Frankrijk

Gepersonaliseerd Chinees zegel

Gepersonaliseerd zegel

Uw naam of een symbool, getekend en met de hand in steen gegraveerd.

Ontdekken
Hanfu, traditionele Chinese kleding

Hanfu

Traditionele Chinese gewaden, van de Tang- en Song-dynastie tot moderne stijl.

Ontdekken
Chinese schilder- en kalligrafiematerialen

Schilderkunst & kalligrafie

Penselen, Xuan-papier, inkt en stenen: de Vier Schatten van de studeerkamer.

Ontdekken
🇫🇷 Winkel gevestigd in Frankrijk