Rozdział 7 z Klasyki Gór i Mórz (Klasyki Mórz Zachodnich)

Klasyczny tekst Klasyka regionów za morzami na Zachód (海外西經 Hǎiwài xījīng) jest siódmą księgą Klasyka gór i mórz oraz drugą z serii „Klasyków regionów za morzami” (海外經). Opisuje on zachodnie wybrzeża, od południowo-zachodniego do północno-zachodniego krańca, wymieniając niezwykłe ludy oraz niektóre z najsłynniejszych chińskich mitów: taniec Qi z dynastii Xia, bohatera Xingtiana z odciętą głową, ciało Nüchou spalone przez dziesięć słońc oraz kraj Xuanyuana. Tekst chiński prezentowany jest wraz z transkrypcją pinyin, tłumaczeniem na język francuski oraz przypisami.

海外西經 — Regiony za morzami na Zachód

海hǎi外wài自zì西xī南nán陬zōu至zhì西xī北běi陬zōu者zhě。

Regiony za morzami rozciągają się od południowo-zachodniego do północno-zachodniego krańca.

滅miè蒙méng鳥niǎo在zài結jié匈xiōng國guó北běi，為wèi鳥niǎo青qīng，赤chì尾wěi。

Ptak Miemeng (滅蒙鳥) znajduje się na północ od kraju Zapiersiów (結匈國); jest to niebiesko-zielony ptak z czerwonym ogonem.

大dà運yùn山shān高gāo三sān百bǎi仞rèn，在zài滅miè蒙méng鳥niǎo北běi。

Góra Dayun (大運山), wysoka na trzysta ren, znajduje się na północ od ptaka Miemeng.

大dà樂lè之zhī野yě，夏xià后hòu啟qǐ於yú此cǐ儛wǔ九jiǔ代dài；乘chéng兩liǎng龍lóng，雲yún蓋gài三sān層céng。左zuǒ手shǒu操cāo翳yì，右yòu手shǒu操cāo環huán，佩pèi玉yù璜huáng。在zài大dà運yùn山shān北běi。一yī曰yuē大dà遺yí之zhī野yě。

W Równinie Dale (大樂) Qi, władca dynastii Xia (夏后啟), tańczył tutaj taniec „Dziewięciu Pokoleń” (九代); jeździł na dwóch smokach, pod osłoną chmur o trzech warstwach. W lewej ręce trzymał pióropusz, w prawej pierścień, a u pasa nosił jadeitowy ozdobny naszyjnik huang (璜). Znajduje się to na północ od góry Dayun. Według innej wersji nazywa się to Równiną Dayi (大遺).

身shēn國guó在zài夏xià后hòu啟qǐ北běi，一yī首shǒu而ér三sān身shēn。

Kraj Ciał (身國) znajduje się na północ od Qiego z dynastii Xia; jego mieszkańcy mają jedną głowę i trzy ciała.

臂bì國guó在zài其qí北běi，一yī臂bì一yī目mù一yī鼻bí孔kǒng。有yǒu黃huáng馬mǎ虎hǔ文wén，一yī目mù而ér一yī手shǒu。

Kraj Ramion (臂國, „jedno ramię”) znajduje się na północy; jego mieszkańcy mają jedno ramię, jedno oko i jedno nozdrze. Znajdują się tam żółte konie w tygrysie pręgi, każdy z jednym okiem i jedną przednią nogą.

奇qí肱gōng之zhī國guó在zài其qí北běi，其qí人rén一yī臂bì三sān目mù，有yǒu陰yīn有yǒu陽yáng，乘chéng文wén馬mǎ。有yǒu鳥niǎo焉yān，兩liǎng頭tóu，赤chì黃huáng色sè，在zài其qí旁páng。

Kraj Qigong (奇肱國, „osobliwe ramię”) znajduje się na północy; jego mieszkańcy mają jedno ramię i trzy oczy, są zarówno mężczyznami, jak i kobietami (yin i yang), i jeżdżą na cętkowanych koniach. Znajduje się tam ptak o dwóch głowach, w kolorze czerwono-żółtym, który stoi obok nich.

形xíng天tiān與yǔ帝dì至zhì此cǏ爭zhēng神shén，帝dì斷duàn其qí首shǒu，葬zàng之zhī常cháng羊yáng之zhī山shān，乃nǎi以yǐ乳rǔ為wèi目mù，以yǐ臍qí為wèi口kǒu，操cāo干gàn戚qī以yǐ舞wǔ。

Xingtian (形天) przybył tutaj, aby walczyć o boską moc z Władcą (帝); Władca odciął mu głowę i pochował go na górze Changyang (常羊). Wtedy Xingtian uczynił oczy z sutków, a usta z pępka, i trzymając tarczę (干) i topór (戚), zaczął tańczyć.

女nǚ祭jì、女nǚ戚qī在zài其qí北běi，居jū兩liǎng水shuǐ間jiān，戚qī操cāo魚yú䱉shàn，祭jì操cāo俎zǔ。

Nüji (女祭) i Nüqi (女戚) znajdują się na północy; mieszkają między dwoma strumieniami. Qi trzyma harpun do łowienia ryb (魚䱉), a Ji trzyma ofiarny stół (俎).

䳐cì鳥niǎo、𪆻dǎn鳥niǎo，其qí色sè青qīng黃huáng，所suǒ經jīng國guó亡wáng。在zài女nǚ祭jì北běi。䳐cì鳥niǎo人rén面miàn，居jū山shān上shàng。一yī曰yuē維wéi鳥niǎo、青qīng鳥niǎo、黃huáng鳥niǎo所suǒ集jí。

Ptak Shu (䳐鳥) i ptak Hui (𪆻鳥) są niebiesko-żółte; każdy kraj, który przemierzają, ginie. Znajdują się na północ od Nüji. Ptak Shu ma ludzką twarz i przebywa na górskich szczytach. Według innej wersji jest to miejsce, gdzie gromadzą się ptak Wei (維鳥), niebieski ptak (青鳥) i żółty ptak (黃鳥).

丈zhàng夫fū國guó在zài維wéi鳥niǎo北běi，其qí為wèi人rén衣yī冠guān帶dài劍jiàn。

Kraj Mężczyzn (丈夫國) znajduje się na północ od ptaka Wei; jego mieszkańcy noszą ubrania, nakrycia głowy, pasy i miecze.

女nǚ丑chǒu之zhī尸shī，生shēng而ér十shí日rì炙zhì殺shā之zhī。在zài丈zhàng夫fū北běi，以yǐ右yòu手shǒu鄣zhāng其qí面miàn，十shí日rì居jū上shàng，女nǚ丑chǒu居jū山shān之zhī上shàng。

Ciało Nüchou (女丑): żyła, lecz dziesięć słońc spaliło ją na śmierć. Znajduje się na północ od Kraju Mężczyzn; prawą ręką osłania twarz, dziesięć słońc wisi nad nią, a ciało Nüchou spoczywa na szczycie góry.

巫wū咸xián國guó在zài女nǚ丑chǒu北běi，右yòu手shǒu操cāo青qīng蛇shé，左zuǒ手shǒu操cāo赤chì蛇shé，在zài登dēng葆bǎo山shān，群qún巫wū所suǒ從cóng上shàng下xià也yě。

Kraj Czarownic Xian (巫咸國) znajduje się na północ od Nüchou; jego ludzie trzymają zielonego węża w prawej ręce i czerwonego węża w lewej; znajdują się na górze Dengbao (登葆山), przez którą orszak czarownic wstępuje i schodzi (pomiędzy niebem a ziemią).

并bìng封fēng在zài巫wū咸xián東dōng，其qí狀zhuàng如rú彘zhì，前qián後hòu皆jiē有yǒu首shǒu，黑hēi。

Bingfeng (并封) znajduje się na wschód od Czarownic Xian; wyglądem przypomina wieprza, z głową z przodu i z tyłu, i jest czarny.

女nǚ子zi國guó在zài巫wū咸xián北běi，兩liǎng女nǚ子zi居jū，水shuǐ周zhōu之zhī。一yī曰yuē居jū一yī門mén中zhōng。

Kraj Kobiet (女子國) znajduje się na północ od Czarownic Xian; mieszkają tam dwie kobiety, otoczone wodą. Według innej wersji mieszkają one za tą samą bramą.

軒xuān轅yuán之zhī國guó在zài此cǐ窮qióng山shān之zhī際jì，其qí不bù壽shòu者zhě八bā百bǎi歲suì。在zài女nǚ子zi國guó北běi，人rén面miàn蛇shé身shēn，尾wěi交jiāo首shǒu上shàng。

Kraj Xuanyuana (軒轅國) znajduje się na skraju tej góry Qiong (窮山); ci, którzy umierają młodo, dożywają ośmiuset lat. Znajduje się na północ od Kraju Kobiet; jego mieszkańcy mają ludzkie twarze i wężowe ciała, z ogonem owiniętym nad głową.

窮qióng山shān在zài其qí北běi，不bù敢gǎn西xī射shè，畏wèi軒xuān轅yuán之zhī丘qiū。在zài軒xuān轅yuán國guó北běi，其qí丘qiū方fāng，四sì蛇shé相xiāng繞rào。

Góra Qiong (窮山) znajduje się na północy; nie odważa się tam strzelać w kierunku zachodnim, obawiając się wzgórza Xuanyuana (軒轅之丘). Znajduje się na północ od Kraju Xuanyuana; jego wzgórze jest kwadratowe, otoczone przez cztery splecione węże.

此cǐ諸zhū夭yāo之zhī野yě，鸞luán鳥niǎo自zì歌gē，鳳fèng鳥niǔ自zì舞wǔ；鳳fèng皇huáng卵luǎn，民mín食shí之zhī；甘gān露lù，民mín飲yǐn之zhī，所suǒ欲yù自zì從cóng也yě。百bǎi獸shòu相xiāng與yǔ群qún居jū。在zài四sì蛇shé北běi，其qí人rén兩liǎng手shǒu操cāo卵luǎn食shí之zhī，兩liǎng鳥niǎo居jū前qián導dǎo之zhī。

Oto Równina Zhuyao (諸夭): sam z siebie śpiewa tam ptak luan (鸞), sam z siebie tańczy feniks (鳳); ludzie żywią się jajami feniksa i piją słodką rosę, a wszystko, czego pragną, przychodzi samo. Stada wszystkich zwierząt żyją tam razem. Znajduje się to na północ od czterech węży; jego mieszkańcy trzymają jaja w obu rękach, aby je zjeść, a dwa ptaki stoją przed nimi, aby je prowadzić.

龍lóng魚yú陵líng居jū在zài其qí北běi，狀zhuàng如rú狸lí。一yī曰yuē鰕xiā。即jí有yǒu神shén聖shèng乘chéng此cǐ以yǐ行xíng九jiǔ野yě。一yī曰yuē鱉biē魚yú在zài夭yāo野yě北běi，其qí為wèi魚yú也yě如rú鯉lǐ。

Rybodrakon Longyu (龍魚), który żyje na wzgórzach, znajduje się na północy; swoim kształtem przypomina kunę. Według innej wersji jest to krewetka (鰕). To na nim boscy i święci jeżdżą, aby przemierzać Dziewięć Krain. Według innej wersji jest to ryba Bie (鱉魚), na północ od Równiny Yao, która jako ryba przypomina karpia.

白bái民mín之zhī國guó在zài龍lóng魚yú北běi，白bái身shēn被bèi髮fà。有yǒu乘chéng黃huáng，其qí狀zhuàng如rú狐hú，其qí背bèi上shàng有yǒu角jiǎo，乘chéng之zhī壽shòu二èr千qiān歲suì。

Kraj Białych Ludzi (白民國) znajduje się na północ od Longyu; jego mieszkańcy mają białe ciała i rozczochrane włosy. Znajduje się tam Chenghuang (乘黃), który przypomina lisa, z rogami na grzbiecie; jeżdżąc na nim, można dożyć dwóch tysięcy lat.

肅sù慎shèn之zhī國guó在zài白bái民mín北běi，有yǒu樹shù名míng曰yuē雄xióng常cháng，先xiān入rù代dài帝dì，於yú此cǐ取qǔ之zhī。

Kraj Sushen (肅慎國) znajduje się na północ od Białych Ludzi; rośnie tam drzewo zwane Xiongchang (雄常): kiedy nowy władca obejmuje tron (po poprzednim), to stamtąd pobiera się (korek, aby się nim odziać).

長cháng股gǔ之zhī國guó在zài雄xióng常cháng北běi，被bèi髮fà。一yī曰yuē長cháng腳jiǎo。

Kraj Długonogich (長股國) znajduje się na północ od Xiongchang; jego mieszkańcy mają rozczochrane włosy. Według innej wersji nazywa się to krajem Długonogich (長腳).

西xī方fāng蓐rù收shōu，左zuǒ耳ěr有yǒu蛇shé，乘chéng兩liǐ收): ma węża przy lewym uchu i jeździ na dwóch smokach.

Przypisy

Czytanie księgi. Podobnie jak inne „Klasyki regionów za morzami”, tekst należy czytać w kierunku kardynalnym – tutaj od południowego zachodu (西南陬) do północnego zachodu (西北陬) – każdy region jest opisany względem poprzedniego („na północ od…”). Formuła „一曰” („według jednej wersji”) sygnalizuje warianty nazw lub lokalizacji przekazywane przez dawne recenzje.

Wielkie mity księgi. 海外西經 zawiera kilka fundamentalnych opowieści: Qi (啟), syn Wielkiego Yu i pierwszy dziedziczny król dynastii Xia, tańczący niebiański taniec „Dziewięciu Pokoleń”; Xingtian (形天), ścięty przez Niebiańskiego Władcę, ale nadal tańczący, z sutkami jako oczami i pępkiem jako ustami, symbol nieugiętego buntu; Nüchou (女丑), spalona przez dziesięć słońc; kraj Xuanyuan (軒轅, imię Żółtego Cesarza), zamieszkany przez ludzi-węży o niezwykłej długowieczności.

Ludzie „deformowani”. Wiele krajów nosi nazwę wynikającą z fizycznej osobliwości: 一臂 (jedno ramię), 奇肱 (osobliwe ramię), 三身 (trzy ciała), 丈夫 (Mężczyźni), 女子 (Kobiety), 長股 (długie nogi). Cechy te odnoszą się do symbolicznej geografii marginesów świata.

Rushou (蓐收). Rozdział kończy się, podobnie jak każdy „Klasyk regionów za morzami”, bóstwem kierunkowym: Rushou, bóstwem Zachodu i Jesieni, z wężem przy uchu, jadącym na dwóch smokach.

Identyfikacje niepewne. Wiele nazw ptaków (䳐, 𪆻…), zwierząt i miejsc nie ma pewnego odpowiednika; są one zapisywane w transkrypcji pinyin wraz z chińskimi znakami, a francuskie tłumaczenia opierają się na tradycyjnych glosach (Guo Pu, Hao Yixing).

Tekst chiński według Chinese Text Project (ctext.org). Tłumaczenie i przypisy: Chine-culture.com.