Rozdział 4 Księgi Gór i Mórz

Klasyczny tekst o górach wschodnich (东山经 Dōngshānjīng) jest czwartą księgą Klasycznego tekstu o górach i morzach. Opisuje cztery łańcuchy górskie ciągnące się wzdłuż wybrzeża, bogate w rzeki, dziwne ryby i zwierzęta-oznajmicieli zapowiadających powodzie, susze i epidemie. Tekst chiński przedstawiony jest z transkrypcją pinyin, a następnie tłumaczeniem na język francuski wraz z przypisami.

Pierwszy klasyczny tekst o górach wschodnich — 东山经

《东dōng山shān经jīng》之zhī首shǒu，曰yuē樕sù𧑤zhū之zhī山shān，北běi临lín乾qián昧mèi。食shí水shuǐ出chū焉yān，而ér东dōng北běi流liú注zhù于yú海hǎi。其中qízhōng多duō鱅yōng鱅yōng之zhī鱼yú，其qí状zhuàng如rú犁lí牛niú，其qí音yīn如rú彘zhì鸣míng。

Klasyczny tekst o górach wschodnich. Pierwsza góra nosi nazwę góry Suzhu (樕𧑤); na północy graniczy z Ganmei (乾昧). Z niej wypływa rzeka Shi (食水), która płynie na północny wschód i wpada do morza. Obfituje w ryby yongyong (鱅鱅), podobne do wołów li (犁牛), których głos przypomina kwiczenie świni.

又yòu南nán三sān百bǎi里lǐ，曰yuē藟lěi山shān，其qí上shàng有yǒu玉yù，其qí下xià有yǒu金jīn。湖hú水shuǐ出chū焉yān，东dōng流liú注zhù于yú食shí水shuǐ，其中qízhōng多duō活huó师shī。

Trzysta li na południe znajduje się góra Lei (藟山). Na jej szczycie znajduje się jadeit, u podnóża zaś złoto. Z niej wypływa rzeka Hu (湖水), która płynie na wschód i wpada do rzeki Shi (食水); obfituje w kijanki (huoshi 活师).

又yòu南nán三sān百bǎi里lǐ，曰yuē栒xún状zhuàng之zhī山shān，其qí上shàng多duō金jīn玉yù，其qí下xià多duō青qīng碧bì石shí。有yǒu兽shòu焉yān，其qí状zhuàng如rú犬quǎn，六liù足zú，其qí名míng曰yuē从cóng从cóng，其qí鸣míng自zì詨xiào。有yǒu鸟niǎo焉yān，其qí状zhuàng如rú鸡jī而ér鼠shǔ毛máo，其qí名míng曰yuē䖪zī鼠shǔ，见jiàn则zé其qí邑yì大dà早zǎo。𣲵zhǐ水shuǐ出chū焉yān，而ér北běi流liú注zhù于yú湖hú水shuǐ。其中qízhōng多duō箴zhēn鱼yú，其qí状zhuàng如rú鲦tiáo，其qí喙huì如rú箴zhēn，食shí之zhī无wú疫yì疾jí。

Trzysta li dalej na południe znajduje się góra Xunzhuang (栒状). Na jej szczycie obficie występuje złoto i jadeit, u podnóża zaś zieleńce (qingbi 青碧石). Znajduje się tam zwierzę podobne do psa, z sześcioma nogami, zwane congcong (从从); jego głos sam siebie nazywa. Znajduje się tam także ptak podobny do koguta, lecz z sierścią szczura, zwany zhushu (䖪鼠); gdy się pojawi, okolica doświadcza wielkiej suszy. Z niej wypływa rzeka Fu (𣲵水), która płynie na północ i wpada do rzeki Hu (湖水). Obfituje w ryby zhen (箴鱼), podobne do tiao (鲦), z dziobem w kształcie igły; spożycie ich chroni przed epidemią.

又yòu南nán三sān百bǎi里lǐ，曰yuē勃bó亝qí之zhī山shān，无wú草cǎo木mù，无wú水shuǐ。

Trzysta li dalej na południe znajduje się góra Bojin (勃亝), pozbawiona trawy i drzew, a także wody.

又yòu南nán三sān百bǎi里lǐ，曰yuē番fān条tiáo之zhī山shān，无wú草cǎo木mù，多duō沙shā。减jiǎn水shuǐ出chū焉yān，北běi流liú注zhù于yú海hǎi，其中qízhōng多duō鱤gǎn鱼yú。

Trzysta li dalej na południe znajduje się góra Fantiao (番条), pozbawiona trawy i drzew, obfitująca w piasek. Z niej wypływa rzeka Jian (减水), która płynie na północ i wpada do morza; obfituje w ryby gan (鱤鱼).

又yòu南nán四sì百bǎi里lǐ，曰yuē姑gū儿ér之zhī山shān，其qí上shàng多duō漆qī，其qí下xià多duō桑sāng柘zhè。姑gū儿ér之zhī水shuǐ出chū焉yān，北běi流liú注zhù于yú海hǎi，其中qízhōng多duō鱤gǎn鱼yú。

Czterysta li dalej na południe znajduje się góra Guer (姑儿). Na jej szczycie obficie występuje żywica, u podnóża zaś morwy (sang 桑) i morwy barwierskie (zhe 柘). Z niej wypływa rzeka Guer (姑儿水), która płynie na północ i wpada do morza; obfituje w ryby gan (鱤鱼).

又yòu南nán四sì百bǎi里lǐ，曰yuē高gāo氏shì之zhī山shān，其qí上shàng多duō玉yù，其qí下xià多duō箴zhēn石shí。诸zhū绳shéng之zhī水shuǐ出chū焉yān，东dōng流liú注zhù于yú泽zé，其中qízhōng多duō金jīn玉yù。

Czterysta li dalej na południe znajduje się góra Gaoshi (高氏). Na jej szczycie obficie występuje jadeit, u podnóża zaś kamienie zhen (箴石). Z niej wypływa rzeka Zhusheng (诸绳水), która płynie na wschód i wpada do bagna; obfituje w złoto i jadeit.

又yòu南nán三sān百bǎi里lǐ，曰yuē岳yuè山shān，其qí上shàng多duō桑sāng，其qí下xià多duō樗chū。濼luò水shuǐ出chū焉yān，东dōng流liú注zhù于yú泽zé，其中qízhōng多duō金jīn玉yù。

Trzysta li dalej na południe znajduje się góra Yue (岳山). Na jej szczycie obficie występują morwy, u podnóża zaś aleksandryny (chu 樗). Z niej wypływa rzeka Luo (濼水), która płynie na wschód i wpada do bagna; obfituje w złoto i jadeit.

又yòu南nán三sān百bǎi里lǐ，曰yuē豺chái山shān，其qí上shàng无wú草cǎo木mù，其qí下xià多duō水shuǐ，其中qízhōng多duō堪kān㐨xù之zhī鱼yú。有yǒu兽shòu焉yān，其qí状zhuàng如rú夸kuā父fù而ér彘zhì毛máo，其qí音yīn如rú呼hū，见jiàn则zé天tiān下xià大dà水shuǐ。

Trzysta li dalej na południe znajduje się góra Chai (豺山). Na jej szczycie nie ma trawy ani drzew, u podnóża zaś obficie występuje woda, a w niej ryby kanni (堪㐨). Znajduje się tam zwierzę podobne do Kua Fu (夸父), lecz z sierścią dzika, którego głos przypomina wołanie; gdy się pojawi, cały kraj doświadcza wielkiej powodzi.

又yòu南nán三sān百bǎi里lǐ，曰yuē独dú山shān，其qí上shàng多duō金jīn玉yù，其qí下xià多duō美měi石shí。末mò涂tú之zhī水shuǐ出chū焉yān，而ér东dōng南nán流liú注zhù于yú沔miǎn，其中qízhōng多duō𧌁tiáo䗤yóng，其qí状zhuàng如rú黄huáng蛇shé，鱼yú翼yì，出chū入rù有yǒu光guāng，见jiàn则zé其qí邑yì大dà旱hàn。

Trzysta li dalej na południe znajduje się góra Du (独山). Na jej szczycie obficie występuje złoto i jadeit, u podnóża zaś piękne kamienie. Z niej wypływa rzeka Motu (末涂水), która płynie na południowy wschód i wpada do rzeki Mian (沔); obfituje w stworzenia gengtia (𧌁䗤), podobne do żółtego węża, lecz z płetwami rybimi, które świecą wchodząc i wychodząc z wody; gdy się pojawiają, okolica doświadcza wielkiej suszy.

又yòu南nán三sān百bǎi里lǐ，曰yuē泰tài山shān，其qí上shàng多duō玉yù，其qí下xià多duō金jīn。有yǒu兽shòu焉yān，其qí状zhuàng如rú豚tún而ér有yǒu珠zhū，名míng曰yuē狪tóng狪tóng，其qí名míng自zì䚯tǎo。环huán水shuǐ出chū焉yān，东dōng流liú注zhù于yú江jiāng，其中qízhōng多duō水shuǐ玉yù。

Trzysta li dalej na południe znajduje się góra Tai (泰山). Na jej szczycie obficie występuje jadeit, u podnóża zaś złoto. Znajduje się tam zwierzę podobne do prosięcia, lecz z perłami, zwane tongtong (狪狪); jego głos sam siebie nazywa. Z niej wypływa rzeka Huan (环水), która płynie na wschód i wpada do Rzeki Błękitnej (Jiang 江); obfituje w kryształ górski.

又yòu南nán三sān百bǎi里lǐ，曰yuē竹zhú山shān，锐duì于yú江jiāng，无wú草cǎo木mù，多duō瑶yáo碧bì。激jī水shuǐ出chū焉yān，而ér东dōng南nán流liú注zhù于yú娶qǔ檀tán之zhī水shuǐ，其中qízhōng多duō茈zǐ羸léi。

Trzysta li dalej na południe znajduje się góra Zhu (竹山), zwrócona ku Rzece Błękitnej; pozbawiona trawy i drzew, obfituje w jadeit yao (瑶) i jaspis. Z niej wypływa rzeka Ji (激水), która płynie na południowy wschód i wpada do rzeki Qutan (娶檀水); obfituje w ślimaki zi (茈羸).

凡fán《东dōng山shān经jīng》之zhī首shǒu，自zì樕sù𧑤zhū之zhī山shān以yǐ至zhì于yú竹zhú山shān，凡fán十shí二èr山shān，三sān千qiān六liù百bǎi里lǐ。其qí神shén状zhuàng皆jiē人rén身shēn龙lóng首shǒu。祠cí：毛máo用yòng一yī犬quǎn祈qí，䎶èr用yòng鱼yú。

W sumie, od góry Suzhu do góry Zhu, pierwszy łańcuch górski tekstu o górach wschodnich liczy dwanaście gór, na przestrzeni trzech tysięcy sześciuset li. Ich bóstwa mają ludzkie ciała i smocze głowy. Kult: ofiarowuje się psa w modlitwie i ryby w ofierze.

Drugi klasyczny tekst o górach wschodnich — 东次二经

又yòu《东dōng次cì二èr经jīng》之zhī首shǒu，曰yuē空kōng桑sāng之zhī山shān，北běi临lín食shí水shuǐ，东dōng望wàng沮jǔ吴wú，南nán望wàng沙shā陵líng，西xī望wàng湣mǐn泽zé。有yǒu兽shòu焉yān，其qí状zhuàng如rú牛niú而ér虎hǔ文wén，其qí音yīn如rú钦qīn，其qí名míng曰yuē轿liáng轿liáng，其qí鸣míng自zì叫jiào，见jiàn则zé天tiān下xià大dà水shuǐ。

Pierwsza góra drugiego klasycznego tekstu o górach wschodnich nosi nazwę góry Kongsang (空桑). Na północy graniczy z rzeką Shi (食水), na wschodzie patrzy w kierunku Juwu (沮吴), na południu w kierunku Shaling (沙陵), na zachodzie zaś w kierunku bagna Min (湣泽). Znajduje się tam zwierzę podobne do wołu, lecz z pręgami tygrysimi, którego głos przypomina westchnienie, zwane liangliang (轿轿); jego głos sam siebie nazywa; gdy się pojawi, cały kraj doświadcza wielkiej powodzi.

又yòu南nán六liù百bǎi里lǐ，曰yuē曹cáo夕xī之zhī山shān，其qí下xià多duō穀gǔ而ér无wú水shuǐ，多duō鸟niǎo兽shòu。

Sześćset li na południe znajduje się góra Caoxi (曹夕). U jej podnóża obficie występują drzewa morwowe (gu 穀), lecz brak wody; obfituje w ptaki i zwierzęta.

又yòu西xī南nán四sì百bǎi里lǐ，曰yuē嶧yì皋gāo之zhī山shān，其qí上shàng多duō金jīn玉yù，其qí下xià多duō白bái垩è。嶧yì皋gāo之zhī水shuǐ出chū焉yān，东dōng流liú注zhù于yú激jī女nǚ之zhī水shuǐ，其中qízhōng多duō蜃shèn珧yáo。

Czterysta li na południowy zachód znajduje się góra Yigao (嶧皋). Na jej szczycie obficie występuje złoto i jadeit, u podnóża zaś biała kreda (bai'e 白垩). Z niej wypływa rzeka Yigao (嶧皋水), która płynie na wschód i wpada do rzeki Jinü (激女水); obfituje w małże i ostrygi (shenyao 蜃珧).

又yòu南nán水shuǐ行xíng五wǔ百bǎi里lǐ，流liú沙shā三sān百bǎi里lₐ，至zhì于yú葛gé山shān之zhī尾wěi，无wú草cǎo木mù，多duō砥dǐ礪lì。

Pięćset li na południe drogą wodną, następnie trzysta li przez ruchome piaski, dociera się do końca góry Ge (葛山); pozbawiona trawy i drzew, obfituje w osełki (dili 砥礪).

又yòu南nán三sān百bǎi八bā十shí里lǐ，曰yuē葛gé山shān之zhī首shǒu，无wú草cǎo木mù。澧lǐ水shuǐ出chū焉yān，东dōng流liú注zhù于yú余yú泽zé，其中qízhōng多duō珠zhū蟞biē鱼yú，其qí状zhuàng如rú肺fèi而ér有yǒu目mù，六liù足zú有yǒu珠zhū，其qí味wèi酸suān甘gān，食shí之zhī无wú癞lài。

Trzysta osiemdziesiąt li dalej na południe znajduje się szczyt góry Ge (葛山), pozbawiony trawy i drzew. Z niej wypływa rzeka Li (澧水), która płynie na wschód i wpada do bagna Yu (余泽); obfituje w ryby zhubie (珠蟞鱼), podobne do płuca, lecz z oczami, z sześcioma nogami i z perłami, o smaku kwaśno-słodkim; spożycie ich chroni przed trądem.

又yòu南nán三sān百bǎi八bā十shí里lǐ，曰yuē余yú峨é之zhī山shān，其qí上shàng多duō梓zǐ柟nán，其qí下xià多duō荆jīng芑qǐ。杂zá余yú之zhī水shuǐ出chū焉yān，东dōng流liú注zhù于yú黄huáng水shuǐ。有yǒu兽shòu焉yān，其qí状zhuàng如rú兔tù而ér鸟niǎo喙huì，鸱chī目mù蛇shé尾wěi，见jiàn人rén则zé眠mián，名míng曰yuē犰qiú狳yú，其qí鸣míng自zì䚯tǎo，见jiàn则zé蝗huáng虫chóng为wèi败bài。

Trzysta osiemdziesiąt li dalej na południe znajduje się góra Yue (余峨). Na jej szczycie obficie występują katalpy (zi 梓) i nanmu (柟), u podnóża zaś krzewy jing (荆) i qi (芑). Z niej wypływa rzeka Zayu (杂余水), która płynie na wschód i wpada do rzeki Huang (黄水). Znajduje się tam zwierzę podobne do zająca, lecz z dziobem ptaka, oczami sowy i wężowym ogonem, które zasypia na widok ludzi, zwane qiuyu (犰狳); jego głos sam siebie nazywa; gdy się pojawi, szarańcza i koniki polne niszczą plony.

又yòu南nán三sān百bǎi里lǐ，曰yuē杜dù父fù之zhī山shān，无wú草cǎo木mù，多duō水shuǐ。

Trzysta li dalej na południe znajduje się góra Dufu (杜父), pozbawiona trawy i drzew, obfitująca w wodę.

又yòu南nán三sān百bǎi里lₐ，曰yuē耿gěng山shān，无wú草cǎo木mù，多duō水shuǐ碧bì，多duō大dà蛇shé。有yǒu兽shòu焉yān，其qí状zhuàng如rú狐hú而ér鱼yú翼yì，其qí名míng曰yuē朱zhū獳nòu，其qí鸣míng自zì叫jiào，见jiàn则zé其qí国guó有yǒu恐kǒng。

Trzysta li dalej na południe znajduje się góra Geng (耿山), pozbawiona trawy i drzew, obfitująca w zieleńce wodne (shuibi 水碧) i duże węże. Znajduje się tam zwierzę podobne do lisa, lecz z płetwami rybimi, zwane zhuru (朱獳); jego głos sam siebie nazywa; gdy się pojawi, kraj doświadcza lęku.

又yòu南nán三sān百bǎi里lₐ，曰yuē卢lú其qí之zhī山shān，无wú草cǎo木mù，多duō沙shā石shí。沙shā水shuǐ出chū焉yān，南nán流liú注zhù于yú涔cén水shuǐ，其中qízhōng多duō𪁐lí鹕hú，其qí状zhuàng如rú鸳yuān鸯yāng而ér人rén足zú，其qí鸣míng自zì䚯tǎo，见jiàn则zé其qí国guó多duō土tǔ功gōng。

Trzysta li dalej na południe znajduje się góra Luqi (卢其), pozbawiona trawy i drzew, obfitująca w piasek i kamienie. Z niej wypływa rzeka Sha (沙水), która płynie na południe i wpada do rzeki Cen (涔水); obfituje w pelikany huanhu (𪁐鹕), podobne do mandarynek, lecz z ludzkimi nogami; ich głos sam siebie nazywa; gdy się pojawiają, kraj doświadcza wielkich prac ziemnych.

又yòu南nán三sān百bǎi八bā十shí里lₐ，曰yuē姑gū射shè之zhī山shān，无wú草cǎo木mù，多duō水shuǐ。

Trzysta osiemdziesiąt li dalej na południe znajduje się góra Guye (姑射), pozbawiona trawy i drzew, obfitująca w wodę.

又yòu南nán水shuǐ行xíng三sān百bǎi里lₐ，流liú沙shā百bǎi里lₐ，曰yuē北běi姑gū射shè之zhī山shān