บทที่ 16 แห่งคัมภีร์ขุนเขาและท้องทะเล (大荒西经)

คัมภีร์แดนกันดารใหญ่ทิศตะวันตก (大荒西經 Dàhuāng xījīng) เป็นเล่มที่สิบหกของ คัมภีร์ขุนเขาและท้องทะเล และเป็นเล่มที่สามใน «คัมภีร์แดนกันดารใหญ่» (大荒經) เป็นหนึ่งในเล่มที่อุดมด้วยเทพปกรณัมมากที่สุด ในที่นี้พบไส้ของ หนี่วา ที่กลายเป็นเทพ, ฉางซี ผู้อาบน้ำให้ดวงจันทร์ทั้งสิบสอง, การแยกฟ้ากับดินโดยจงและหลี่, หมอผีสิบคนแห่งเขาภูตผี, พระมารดาราชินีแห่งทิศตะวันตก ณ คุนหลุน, และการเสด็จขึ้นฟ้าของฉีแห่งราชวงศ์เซี่ยผู้นำดนตรีสวรรค์กลับมา ข้อความจีนแสดงพร้อมการถอดเสียงพินอิน ตามด้วยคำแปลภาษาไทยและหมายเหตุ

大荒西經 — แดนกันดารใหญ่ทิศตะวันตก

西xī北běi海hǎi之zhī外wài，大dà荒huāng之zhī隅yú，有yǒu山shān而ér不bù合hé，名míng曰yuē不bù周zhōu負fù子zi。有yǒu兩liǎng黃huáng獸shòu守shǒu之zhī。有yǒu水shuǐ曰yuē寒hán暑shǔ之zhī水shuǐ，水shuǐ西xī有yǒu濕shī山shān，水shuǐ東dōng有yǒu幕mù山shān。有yǒu禹yǔ攻gōng共gòng工gōng國guó山shān。

เลยทะเลทิศตะวันตกเฉียงเหนือออกไป ในมุมหนึ่งของแดนกันดารใหญ่ มีภูเขาลูกหนึ่งที่ไม่ปิดสนิทตั้งตระหง่านอยู่ ชื่อว่าปู้โจว-ฟู่จื่อ (不周負子) สัตว์สีเหลืองสองตัวเฝ้ารักษามันไว้ มีแม่น้ำสายหนึ่งชื่อว่าน้ำแห่งความหนาว-และความร้อน (寒暑之水) ทางตะวันตกของแม่น้ำคือเขาซือ (濕山) ทางตะวันออกคือเขาม่อ (幕山) มีภูเขาของแคว้นที่อวี่โจมตี คือเขาของกงกง (禹攻共工國山)

有yǒu國guó名míng曰yuē淑shū士shì，顓zhuān頊xū之zhī子zi。

มีแคว้นหนึ่งชื่อว่าซูซื่อ (淑士) (มีผู้อาศัยเป็น) บุตรของจวนซวี

有yǒu神shén十shí人rén，名míng曰yuē女nǚ媧wā之zhī腸cháng，化huà為wèi神shén，處chù栗lì廣guǎng之zhī野yě。橫héng道dào而ér處chù。

มีสิ่งศักดิ์สิทธิ์สิบตน เรียกว่าไส้ของหนี่วา (女媧之腸) กลายเป็นเทพ อาศัยอยู่ในที่ราบลี่กว่าง (栗廣之野) ยืนขวางทางอยู่

有yǒu人rén名míng曰yuē石shí夷yí，來lái風fēng曰yuē韋wéi，處chù西xī北běi隅yú以yǐ司sī日rì月yuè之zhī長cháng短duǎn。

มีบุคคลหนึ่งชื่อว่าสืออี๋ (石夷) ลมที่พัดมาเรียกว่าเหว่ย (韋) เขายืนอยู่ที่มุมตะวันตกเฉียงเหนือเพื่อกำกับ (การโคจร) อันยาวหรือสั้นของดวงอาทิตย์และดวงจันทร์

有yǒu五wǔ彩cǎi之zhī鳥niǎo，有yǒu冠guān，名míng曰yuē狂kuáng鳥niǎo。

มีนกห้าสีตัวหนึ่ง มีหงอน เรียกว่านกกวง (狂鳥)

有yǒu大dà澤zé之zhī長cháng山shān。有yǒu白bái民mín之zhī國guó。

มีเขายาวแห่งบึงใหญ่ (大澤之長山) มีแคว้นของคนขาว (白民之國)

西xī北běi海hǎi之zhī外wài，赤chì水shuǐ之zhī東dōng，有yǒu長cháng脛jìng之zhī國guó。

เลยทะเลทิศตะวันตกเฉียงเหนือออกไป ทางตะวันออกของน้ำแดง มีแคว้นของคนแข้งยาว (長脛之國)

有yǒu西xī周zhōu之zhī國guó，姬jī姓xìng，食shí穀gǔ。有yǒu人rén方fāng耕gēng，名míng曰yuē叔shū均jūn。帝dì俊jùn生shēng后hòu稷jì，稷jì降jiàng以yǐ百bǎi穀gǔ。稷jì之zhī弟dì曰yuē台tái蠒jiǎn，生shēng叔shū均jūn。叔shū均jūn是shì代dài其qí父fù及jí稷jì播bō百bǎi穀gǔ，始shǐ作zuò耕gēng。有yǒu赤chì國guó妻qī氏shì。有yǒu雙shuāng山shān。

มีแคว้นโจวตะวันตก (西周之國) แห่งตระกูลจี (姬) ผู้กินธัญพืช มีชายผู้หนึ่งกำลังไถนา ชื่อว่าซูจวิน (叔均) จักรพรรดิจวิ้นให้กำเนิดโฮ่วจี้ (后稷) ผู้ลงมา (สู่โลก) พร้อมธัญพืชร้อยชนิด น้องชายของจี้ชื่อว่าไถซี (台蠒) ผู้ให้กำเนิดซูจวิน ซูจวินแทนที่บิดาและโฮ่วจี้ ได้หว่านธัญพืชร้อยชนิดและคิดค้นการไถนา มีตระกูลภรรยาแห่งแคว้นแดง (赤國妻氏) มีเขาซวง (雙山)

西xī海hǎi之zhī外wài，大dà荒huāng之zhī中zhōng，有yǒu方fāng山shān者zhě，上shàng有yǒu青qīng樹shù，名míng曰yuē柜guì格gé之zhī松sōng，日rì月yuè所suǒ出chū入rù也yě。

เลยทะเลตะวันตกออกไป ใจกลางแดนกันดารใหญ่ มีเขาสี่เหลี่ยม (方山) ตั้งตระหง่าน บนยอดมีต้นไม้เขียวต้นหนึ่งชื่อว่าสนจวี่เก๋อ (柜格之松) ที่นั่นเองที่ดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ออกและเข้า

西xī北běi海hǎi之zhī外wài，赤chì水shuǐ之zhī西xī，有yǒu先xiān民mín之zhī國guó，食shí穀gǔ，使shǐ四sì鳥niǎo。

เลยทะเลทิศตะวันตกเฉียงเหนือออกไป ทางตะวันตกของน้ำแดง มีแคว้นของคนยุคแรก (先民之國) ที่นั่นกินธัญพืชและมีสัตว์สี่ตัวคอยรับใช้

有yǒu北běi狄dí之zhī國guó。黃huáng帝dì之zhī孫sūn曰yuē始shǐ均jūn，始shǐ均jūn生shēng北běi狄dí。

มีแคว้นของชาวตี๋เหนือ (北狄之國) หลานของจักรพรรดิเหลืองชื่อว่าสือจวิน (始均) ให้กำเนิดชาวตี๋เหนือ

有yǒu芒máng山shān。有yǒu桂guì山shān。有yǒu榣yáo山shān。其qí上shàng有yǒu人rén，號hào曰yuē太tài子zi長cháng琴qín。顓zhuān頊xū生shēng老lǎo童tóng，老lǎo童tóng生shēng祝zhù融róng，祝zhù融róng生shēng太tài子zi長cháng琴qín，是shì處chù搖yáo山shān，始shǐ作zuò樂lè風fēng。

มีเขาหมาง (芒山) มีเขากุ้ย (桂山) มีเขาเหยา (榣山) บนยอดมีชายผู้หนึ่งอาศัยอยู่ ชื่อว่าองค์ชายฉางฉิน (太子長琴) จวนซวีให้กำเนิดเหล่าถง (老童) เหล่าถงให้กำเนิดจู้หรง (祝融) จู้หรงให้กำเนิดองค์ชายฉางฉิน ผู้อาศัยอยู่บนเขาเหยา เขาเป็นคนแรกที่สร้างทำนองดนตรี

有yǒu五wǔ彩cǎi鳥niǎo三sān名míng：一yī曰yuē皇huáng鳥niǎo，一yī曰yuē鸞luán鳥niǎo，一yī曰yuē鳳fèng鳥niǎo。

มีชื่อสามชื่อสำหรับนกห้าสี ชื่อหนึ่งคือนกหวง (皇鳥) ชื่อหนึ่งคือนกล่วน (鸞鳥) ชื่อหนึ่งคือนกหงส์ (鳳鳥)

有yǒu蟲chóng狀zhuàng如rú菟tú，胸xiōng以yǐ後hòu者zhě裸luǒ不bù見jiàn，青qīng如rú猨yuán狀zhuàng。

มีแมลงตัวหนึ่งคล้ายกระต่าย (菟) จากอกไป ส่วนหลังเปลือยและมองไม่เห็น เขียวดั่งลิง

大dà荒huāng之zhī中zhōng，有yǒu山shān名míng曰yuē豐fēng沮jǔ玉yù門mén，日rì月yuè所suǒ入rù。

ใจกลางแดนกันดารใหญ่ มีภูเขาลูกหนึ่งชื่อว่าเฟิงจวี่-อวี้เหมิน (豐沮玉門) ตั้งตระหง่านอยู่ เป็นที่ที่ดวงอาทิตย์และดวงจันทร์เข้าไป

有yǒu靈líng山shān，巫wū咸xián、巫wū即jí、巫wū肦fén、巫wū彭péng、巫wū姑gū、巫wū真zhēn、巫wū禮lǐ、巫wū抵dǐ、巫wū謝xiè、巫wū羅luó十shí巫wū，從cóng此cǐ升shēng降jiàng，百bǎi藥yào爰yuán在zài。

มีเขาภูตผี (靈山) อูเสียน (巫咸), อูจี๋ (巫即), อูปั้น (巫肦), อูเผิง (巫彭), อูกู (巫姑), อูเจิน (巫真), อูหลี่ (巫禮), อูตี่ (巫抵), อูเซี่ย (巫謝) และอูหลัว (巫羅) — หมอผีสิบคน — ขึ้นและลงที่นั่น (ระหว่างฟ้ากับดิน) ที่นั่นเองที่มียาร้อยขนาน

西xī有yǒu王wáng母mǔ之zhī山shān、壑hè山shān、海hǎi山shān。有yǒu沃wò之zhī國guó，沃wò民mín是shì處chù。沃wò之zhī野yě，鳳fèng鳥niǎo之zhī卵luǎn是shì食shí，甘gān露lù是shì飲yǐn。凡fán其qí所suǒ欲yù，其qí味wèi盡jǐn存cún。爰yuán有yǒu甘gān華huá、甘gān柤zhā、白bái柳liǔ、視shì肉ròu、三sān騅zhuī、琁xuán瑰guī、瑤yáo碧bì、白bái木mù、琅láng玕gān、白bái丹dān、青qīng丹dān，多duō銀yín鐵tiě。鸞luán鳥niǎo自zì歌gē，鳳fèng鳥niǎo自zì舞wǔ，爰yuán有yǒu百bǎi獸shòu，相xiāng群qún是shì處chù，是shì謂wèi沃wò之zhī野yě。

ทางตะวันตกมีเขาพระมารดาราชินี (王母之山), เขาเฮ่อ (壑山) และเขาแห่งทะเล (海山) มีแคว้นอุดม (沃之國) ที่ซึ่งชาวหว่อ (沃民) อาศัยอยู่ ในที่ราบอุดม (沃之野) ผู้คนกินไข่ของหงส์และดื่มน้ำค้างหวาน สิ่งใดที่ปรารถนาก็พบรสชาติทั้งหมดของมันที่นั่น ที่นั่นมี «ดอกหวาน» (甘華), พุทราหวาน (甘柤), หลิวขาว (白柳), สือโร่ว (視肉), ซานจุย (三騅), หยกซวนกุย (琁瑰), เหยาปี้ (瑤碧), ต้นไม้ขาว (白木), หลางกาน (琅玕), ชาดขาว (白丹), ชาดเขียว (青丹) และเงินกับเหล็กอุดมสมบูรณ์ นกล่วนขับขานเอง หงส์ร่ายรำเอง สัตว์ร้อยชนิดอาศัยอยู่ที่นั่นรวมกันเป็นฝูง นี่คือสิ่งที่เรียกว่าที่ราบอุดม

有yǒu三sān青qīng鳥niǎo，赤chì首shǒu黑hēi目mù，一yī名míng曰yuē大dà鵹lí，一yī名míng少shǎo鵹lí，一yī名míng曰yuē青qīng鳥niǎo。

มีนกสีฟ้าสามตัว หัวแดงตาดำ ตัวหนึ่งชื่อว่าต้าหลี (大鵹) ตัวหนึ่งเส่าหลี (少鵹) ตัวหนึ่งนกฟ้า (青鳥)

有yǒu軒xuān轅yuán之zhī臺tái，射shè者zhě不bù敢gǎn西xī嚮xiàng射shè，畏wèi軒xuān轅yuán之zhī臺tái。

มีลานเซวียนหยวน (軒轅之臺) นักธนูไม่กล้ายิงไปทางตะวันตก เพราะกลัวลานเซวียนหยวน

大dà荒huāng之zhī中zhōng，有yǒu龍lóng山shān，日rì月yuè所suǒ入rù。有yǒu三sān澤zé水shuǐ，名míng曰yuē三sān淖nào，昆kūn吾wú之zhī所suǒ食shí也yě。

ใจกลางแดนกันดารใหญ่ มีเขามังกร (龍山) ตั้งตระหง่าน เป็นที่ที่ดวงอาทิตย์และดวงจันทร์เข้าไป มีผืนน้ำบึงสามแห่งเรียกว่าสามทะเลสาบ (三淖) ที่นั่นเองที่คุนอู๋ (昆吾) หากิน

有yǒu人rén衣yī青qīng，以yǐ袂mèi蔽bì面miàn，名míng曰yuē女nǚ丑chǒu之zhī尸shī。

มีบุคคลหนึ่งสวมเสื้อเขียว เอาแขนเสื้อปิดหน้า เรียกว่าศพของหนี่โฉ่ว (女丑之尸)

有yǒu女nǚ子zi之zhī國guó。

มีแคว้นของสตรี (女子之國)

有yǒu桃táo山shān。有yǒu䖟mǎng山shān。有yǒu桂guì山shān。有yǒu于yú土tǔ山shān。

มีเขาเถา (桃山) มีเขาเหมิง (䖟山) มีเขากุ้ย (桂山) มีเขาอวี๋ถู่ (于土山)

有yǒu丈zhàng夫fū之zhī國guó。

มีแคว้นของบุรุษ (丈夫之國)

有yǒu弇yǎn州zhōu之zhī山shān，五wǔ彩cǎi之zhī鳥niǎo仰yǎng天tiān，名míng曰yuē鳴míng鳥niǎo。爰yuán有yǒu百bǎi樂lè歌gē儛wǔ之zhī風fēng。

มีเขาเหยี่ยนโจว (弇州之山) นกห้าสีตัวหนึ่งเงยหัวขึ้นสู่ฟ้า เรียกว่านกขับขาน (鳴鳥) ที่นั่นมีทำนองของดนตรี เพลง และการร่ายรำร้อยอย่าง

有yǒu軒xuān轅yuán之zhī國guó。江jiāng山shān之zhī南nán棲qī為wèi吉jí，不bù壽shòu者zhě乃nǎi八bā百bǎi歲suì。

มีแคว้นเซวียนหยวน (軒轅之國) การตั้งถิ่นฐานทางใต้ของเทือกเขาแห่งแม่น้ำนั้นเป็นมงคล ผู้ที่ตายตั้งแต่ยังหนุ่มก็ยังมีอายุถึงแปดร้อยปี

西xī海hǎi陼zhǔ中zhōng，有yǒu神shén人rén面miàn鳥niǎo身shēn，珥ěr兩liǎng青qīng蛇shé，踐jiàn兩liǎng赤chì蛇shé，名míng曰yuē弇yǎn茲zī。

ท่ามกลางเกาะเล็กเกาะน้อยของทะเลตะวันตก มีเทพองค์หนึ่งหน้าเป็นคนกายเป็นนก มีงูเขียวสองตัวเป็นต่างหู และงูแดงสองตัวอยู่ใต้เท้า ชื่อว่าเหยี่ยนจือ (弇茲)

大dà荒huāng之zhī中zhōng，有yǒu山shān名míng曰yuē日rì月yuè山shān，天tiān樞shū也yě。吳wú姖jù天tiān門mén，日rì月yuè所suǒ入rù。有yǒu神shén人rén面miàn無wú臂bì，兩liǎng足zú反fǎn屬shǔ于yú頭tóu上shàng，名míng曰yuē噓xū。顓zhuān頊xū生shēng老lǎo童tóng，老lǎo童tóng生shēng重zhòng及jí黎lí，帝dì令lìng重zhòng獻xiàn上shàng天tiān，令lìng黎lí卭qióng下xià地dì，下xià地dì是shì生shēng噎yē，處chù於yú西xī極jí，以yǐ行xíng日rì月yuè星xīng辰chén之zhī行xíng次cì。

ใจกลางแดนกันดารใหญ่ มีภูเขาลูกหนึ่งชื่อว่าเขาดวงอาทิตย์-ดวงจันทร์ (日月山) ตั้งตระหง่าน เป็นแกนของฟ้า (天樞) ประตูฟ้าแห่งอู๋จวี (吳姖天門) เป็นที่ที่ดวงอาทิตย์และดวงจันทร์เข้าไป มีเทพองค์หนึ่งหน้าเป็นคนและไม่มีแขน เท้าทั้งสองพับกลับขึ้นเหนือศีรษะ ชื่อว่าซวี (噓) จวนซวีให้กำเนิดเหล่าถง (老童) เหล่าถงให้กำเนิดจง (重) และหลี่ (黎) องค์อธิราชสั่งให้จงยกฟ้าขึ้นและให้หลี่กดดินลง บนแผ่นดินเบื้องล่างเกิดเอีย (噎) ผู้ยืนอยู่สุดขอบตะวันตกเพื่อกำกับการโคจรของดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ และดวงดาว

有yǒu人rén反fǎn臂bì，名míng曰yuē天tiān虞yú。

มีบุคคลหนึ่งแขนพลิกกลับ ชื่อว่าเทียนอวี๋ (天虞)

有yǒu女nǚ子zi方fāng浴yù月yuè。帝dì俊jùn妻qī常cháng羲xī，生shēng月yuè十shí有yǒu二èr，此cǐ始shǐ浴yù之zhī。

มีสตรีผู้หนึ่งกำลังอาบน้ำให้ดวงจันทร์ นางคือฉางซี (常羲) ชายาของจักรพรรดิจวิ้น ผู้ให้กำเนิดดวงจันทร์สิบสองดวง ที่นี่เองที่นางเริ่มอาบน้ำให้พวกมัน

有yǒu玄xuán丹dān之zhī山shān。有yǒu五wǔ色sè之zhī鳥niǎo，人rén面miàn有yǒu髮fà。爰yuán有yǒu青qīng鴍wén、黃huáng鷔áo，青qīng鳥niǎo、黃huáng鳥niǎo，其qí所suǒ集jí者zhě其qí國guó亡wáng。

มีเขาเสวียนตาน (玄丹之山) มีนกห้าสีตัวหนึ่งหน้าเป็นคนและมีเส้นผม ที่นั่นมีชิงเหวิน (青鴍), หวงเอ้า (黃鷔), นกฟ้าและนกเหลือง แคว้นที่พวกมันมาชุมนุมจะพินาศ

有yǒu池chí名míng孟mèng翼yì之zhī攻gōng顓zhuān頊xū之zhī池chí。

มีสระน้ำแห่งหนึ่งเรียกว่าสระที่เมิ่งอี้โจมตีจวนซวี (孟翼之攻顓頊之池)

大dà荒huāng之zhī中zhōng，有yǒu山shān，名míng曰yuē鏖áo鏊ào鉅jù，日rì月yuè所suǒ入rù者zhě。

ใจกลางแดนกันดารใหญ่ มีภูเขาลูกหนึ่งชื่อว่าอาวอาวจวี้ (鏖鏊鉅) ตั้งตระหง่านอยู่ เป็นที่ที่ดวงอาทิตย์และดวงจันทร์เข้าไป

有yǒu獸shòu，左zuǒ右yòu有yǒu首shǒu，名míng曰yuē屏píng蓬péng。

มีสัตว์ร้ายตัวหนึ่งมีหัวหนึ่งทางซ้ายและหัวหนึ่งทางขวา ชื่อว่าผิงเผิง (屏蓬)

有yǒu巫wū山shān者zhě。有yǒu壑hè山shān者zhě。有yǒu金jīn門mén之zhī山shān，有yǒu人rén名míng曰yuē黃huáng姖jù之zhī尸shī。有yǒu比bǐ翼yì之zhī鳥niǎo。有yǒu白bái鳥niǎo青qīng翼yì，黃huáng尾wěi，玄xuán喙huì。有yǒu赤chì犬quǎn，名míng曰yuē天tiān犬quǎn，其qí所suǒ下xià者zhě有yǒu兵bīng。

มีเขาหมอผี (巫山) มีเขาเฮ่อ (壑山) มีเขาประตูทอง (金門之山) ที่ซึ่งมีบุคคลหนึ่งยืนอยู่ ชื่อว่าศพของหวงจวี (黃姖之尸) มีนกปี่อี้ (比翼, นกปีกคู่) มีนกขาวตัวหนึ่งปีกเขียว หางเหลือง จะงอยปากดำ มีสุนัขแดงตัวหนึ่งชื่อว่าสุนัขฟ้า (天犬) ที่ใดที่มันลงไป ที่นั่นมีสงคราม

西xī海hǎi之zhī南nán，流liú沙shā之zhī濱bīn，赤chì水shuǐ之zhī後hòu，黑hēi水shuǐ之zhī前qián，有yǒu大dà山shān，名míng曰yuē崑kūn崙lún之zhī丘qiū。有yǒu神shén，人rén面miàn虎hǔ身shēn，有yǒu文wén有yǒu尾wěi，皆jiē白bái，處chù之zhī。其qí下xià有yǒu弱ruò水shuǐ之zhī淵yuān環huán之zhī，其qí外wài有yǒu炎yán火huǒ之zhī山shān，投tóu物wù輒zhé然rán。有yǒu人rén戴dài勝shèng，虎hǔ齒chǐ，有yǒu豹bào尾wěi，穴xué處chù，名míng曰yuē西xī王wáng母mǔ。此cǐ山shān萬wàn物wù盡jǐn有yǒu。

ทางใต้ของทะเลตะวันตก ริมฝั่งทรายเลื่อน หลังน้ำแดงและหน้าน้ำดำ มีภูเขาใหญ่ลูกหนึ่งตั้งตระหง่านชื่อว่าเนินคุนหลุน (崑崙之丘) มีเทพองค์หนึ่งหน้าเป็นคนกายเป็นเสือ ขนเป็นลายและมีหาง ขาวทั้งตัว อาศัยอยู่ที่นั่น ที่เชิงเขามีเหวแห่งน้ำอ่อน (弱水之淵) ล้อมรอบ เลยออกไปคือเขาไฟลุกโชน (炎火之山) ที่ซึ่งวัตถุใดที่โยนลงไปจะลุกไหม้ทันที มีสิ่งหนึ่งสวมเครื่องประดับเซิ่ง (勝) มีฟันเสือและหางเสือดาว อาศัยอยู่ในถ้ำ ชื่อว่าพระมารดาราชินีแห่งทิศตะวันตก (西王母) ภูเขาลูกนี้บรรจุสรรพสิ่งของโลกไว้

大dà荒huāng之zhī中zhōng，有yǒu山shān名míng曰yuē常cháng陽yáng之zhī山shān，日rì月yuè所suǒ入rù。

ใจกลางแดนกันดารใหญ่ มีภูเขาลูกหนึ่งชื่อว่าเขาตะวันนิรันดร์ (常陽之山) ตั้งตระหง่านอยู่ เป็นที่ที่ดวงอาทิตย์และดวงจันทร์เข้าไป

有yǒu寒hán荒huāng之zhī國guó。有yǒu二èr人rén女nǚ祭jì、女nǚ薎miè。

มีแคว้นหานหวง (寒荒之國) มีคนสองคน คือหนี่จี้ (女祭) และหนี่เมี่ย (女薎)

有yǒu壽shòu麻má之zhī國guó。南nán岳yuè娶qǔ州zhōu山shān女nǚ，名míng曰yuē女nǚ虔qián。女nǚ虔qián生shēng季jì格gé，季jì格gé生shēng壽shòu麻má。壽shòu麻má正zhèng立lì無wú景jǐng，疾jí呼hū無wú嚮xiàng。爰yuán有yǒu大dà暑shǔ，不bù可kě以yǐ往wǎng。

มีแคว้นโซ่วหมา (壽麻之國) ยอดเขาใต้ (南岳) สมรสกับธิดาของเขาโจว ชื่อว่าหนี่เฉียน (女虔) หนี่เฉียนให้กำเนิดจี้เก๋อ (季格) จี้เก๋อให้กำเนิดโซ่วหมา (壽麻) โซ่วหมายืนตรงไม่ทอดเงา และเสียงร้องแหลมของเขาไม่ก้องสะท้อน ที่นั่นมีความร้อนรุนแรง ไม่อาจไปได้

有yǒu人rén無wú首shǒu，操cāo戈gē盾dùn立lì，名míng曰yuē夏xià耕gēng之zhī尸shī。故gù成chéng湯tāng伐fá夏xià桀jié于yú章zhāng山shān，克kè之zhī，斬zhǎn耕gēng厥jué前qián。耕gēng既jì立lì，無wú首shǒu，走zǒu厥jué咎jiù，乃nǎi降jiàng于yú巫wū山shān。

มีสิ่งหนึ่งไม่มีหัว ยืนตรงถือทวนและโล่ ชื่อว่าศพของเซี่ยเกิง (夏耕之尸) แต่ก่อน เฉิงทาง (成湯) โจมตีเจี๋ยแห่งราชวงศ์เซี่ย (夏桀) ที่เขาจาง (章山) และเอาชนะได้ เขาตัดหัวเกิงต่อหน้า เกิงยังคงยืนอยู่โดยไม่มีหัว หนีไปเพื่อหลบหนีความผิดของตน และลงไปยังเขาหมอผี (巫山)

有yǒu人rén名míng曰yuē吳wú回huí，奇qí左zuǒ，是shì無wú右yòu臂bì。

มีบุคคลหนึ่งชื่อว่าอู๋หุย (吳回) แปลกประหลาดทางด้านซ้าย เขาไม่มีแขนขวา

有yǒu蓋gài山shān之zhī國guó，有yǒu樹shù，赤chì皮pí支zhī幹gàn，青qīng葉yè，名míng曰yuē朱zhū木mù。

มีแคว้นเขาไก้ (蓋山之國) มีต้นไม้ต้นหนึ่งเปลือกและกิ่งสีแดง ใบสีเขียว ชื่อว่าจูมู่ (朱木)

有yǒu一yī臂bì民mín。

มีชนชาติแขนเดียว (一臂民, «มีแขนเพียงข้างเดียว»)

大dà荒huāng之zhī中zhōng，有yǒu山shān名míng曰yuē大dà荒huāng之zhī山shān，日rì月yuè所suǒ入rù。有yǒu人rén焉yān三sān面miàn，是shì顓zhuān頊xū之zhī子zi，三sān面miàn一yī臂bì，三sān面miàn之zhī人rén不bù死sǐ，是shì謂wèi大dà荒huāng之zhī野yě。

ใจกลางแดนกันดารใหญ่ มีภูเขาลูกหนึ่งชื่อว่าเขาแดนกันดารใหญ่ (大荒之山) ตั้งตระหง่านอยู่ เป็นที่ที่ดวงอาทิตย์และดวงจันทร์เข้าไป ที่นั่นมีสิ่งหนึ่งสามหน้า บุตรของจวนซวี สามหน้าและแขนเดียว สิ่งที่มีสามหน้าไม่ตาย นี่คือสิ่งที่เรียกว่าที่ราบแดนกันดารใหญ่

西xī南nán海hǎi之zhī外wài，赤chì水shuǐ之zhī南nán，流liú沙shā之zhī西xī，有yǒu人rén珥ěr兩liǎng青qīng蛇shé，乘chéng兩liǎng龍lóng，名míng曰yuē夏xià后hòu開kāi。開kāi上shàng三sān嬪pín于yú天tiān，得dé九jiǔ辯biàn與yǔ九jiǔ歌gē以yǐ下xià。此cǐ天tiān穆mù之zhī野yě，高gāo二èr千qiān仞rèn，開kāi焉yān得dé始shǐ歌gē九jiǔ招zhāo。

เลยทะเลทิศตะวันตกเฉียงใต้ออกไป ทางใต้ของน้ำแดงและตะวันตกของทรายเลื่อน มีสิ่งหนึ่งประดับด้วยงูเขียวสองตัว ขี่มังกรสองตัว ชื่อว่าเซี่ยโฮ่วไค (夏后開) ไคขึ้นฟ้าสามครั้งเพื่อรับการต้อนรับที่นั่น และนำเก้าทำนอง (九辯) และเก้าบทเพลง (九歌) กลับมา ที่นี่เอง ในที่ราบเทียนมู่ (天穆之野) สูงสองพัน เริ่น ที่ไคเริ่มขับร้องเก้าทำนอง (九招)

有yǒu互hù人rén之zhī國guó。炎yán帝dì之zhī孫sūn，名míng曰yuē靈líng恝jiá，靈líng恝jiá生shēng互hù人rén，是shì能néng上shàng下xià于yú天tiān。

มีแคว้นหู่เหริน (互人之國) หลานของจักรพรรดิเหยียน (炎帝) ชื่อว่าหลิงเจี๋ย (靈恝) ให้กำเนิดชาวหู่เหริน ผู้สามารถขึ้นฟ้าและลงมาได้

有yǒu魚yú偏piān枯kū，名míng曰yuē魚yú婦fù。顓zhuān頊xū死sǐ即jí復fù蘇sū。風fēng道dào北běi來lái，天tiān乃nǎi大dà水shuǐ泉quán，蛇shé乃nǎi化huà為wèi魚yú，是shì謂wèi魚yú婦fù。顓zhuān頊xū死sǐ即jí復fù蘇sū。

มีปลาตัวหนึ่งแห้งไปครึ่งตัว ชื่อว่าปลา-สตรี (魚婦) เมื่อจวนซวีตาย เขาก็ฟื้นคืนชีพทันที เมื่อลมพัดจากทิศเหนือและฟ้าพ่นน้ำมหาศาล งูก็กลายเป็นปลา นี่คือสิ่งที่เรียกว่าปลา-สตรี เมื่อจวนซวีตาย เขาก็ฟื้นคืนชีพทันที

有yǒu青qīng鳥niǎo，身shēn黃huáng，赤chì足zú，六liù首shǒu，名míng曰yuē𪇆chù鳥niǎo。

มีนกสีฟ้าตัวหนึ่ง กายเหลือง ขาแดง และมีหกหัว ชื่อว่านกฉู่ (𪇆鳥)

有yǒu大dà巫wū山shān。有yǒu金jīn之zhī山shān。西xī南nán，大dà荒huāng之zhī中zhōng隅yú，有yǒu徧biàn勾gōu、常cháng羊yáng之zhī山shān。

มีเขาหมอผีใหญ่ (大巫山) มีเขาทอง (金之山) ทางตะวันตกเฉียงใต้ ในมุมกลางของแดนกันดารใหญ่ มีเขาเปี้ยนโกว (徧勾) และฉางหยาง (常羊)

按àn：夏xià后hòu開kāi即jí啟qǐ，避bì漢hàn景jǐng帝dì諱huì云yún。

หมายเหตุ: «เซี่ยโฮ่วไค» (夏后開) หมายถึงฉี (啟) เขียนเป็นไคเพื่อเลี่ยงข้อห้าม (เกี่ยวกับพระนามส่วนพระองค์) ของจักรพรรดิจิ่งแห่งราชวงศ์ฮั่น (漢景帝, ผู้มีพระนามว่าฉี)

หมายเหตุ

หนี่วา (女媧) และการกำเนิดจักรวาล «เทพสิบองค์ที่เกิดจากไส้ของหนี่วา» เป็นพยานถึงลัทธิบูชาเทวีผู้สร้างและผู้ซ่อมแซมฟ้าอันเก่าแก่ ลวดลายการแยกฟ้ากับดินโดยจง (重) และหลี่ (黎) ตามคำสั่งขององค์อธิราช เป็นหนึ่งในเทพปกรณัมการกำเนิดจักรวาลอันยิ่งใหญ่ของจีน

ฉางซี (常羲) และดวงจันทร์ทั้งสิบสอง เป็นคู่เสริมของซีเหอ (มารดาของดวงอาทิตย์ทั้งสิบ, เล่มที่ 15) ฉางซี ชายาอีกองค์ของจักรพรรดิจวิ้น ให้กำเนิดดวงจันทร์ทั้งสิบสองและอาบน้ำให้พวกมัน เป็นสมมาตรสุริยะ/จันทราในทิศตะวันออกและตะวันตก รากฐานของปฏิทินในเทพปกรณัม

พระมารดาราชินีแห่งทิศตะวันตก (西王母) บทนี้นำเสนอภาพพรรณนาที่เก่าแก่และดุร้ายที่สุดของนาง ฟันเสือ หางเสือดาว สวมเซิ่ง อาศัยในถ้ำที่คุนหลุน ล้อมรอบด้วยน้ำอ่อนและเขาไฟ ห่างไกลยิ่งนักจากเทวีผู้สง่างามแห่งยุคหลัง

หมอผีสิบคน (十巫) ที่เขาภูตผี (靈山) หมอผีสิบคนที่ระบุชื่อขึ้นและลงระหว่างฟ้ากับดินเพื่อแสวงหายาร้อยขนาน เป็นหนึ่งในพยานหลักฐานล้ำค่าที่สุดเกี่ยวกับลัทธิหมอผีและเภสัชตำรับในเทพปกรณัม

ฉีแห่งราชวงศ์เซี่ย (夏后開/啟) กษัตริย์ฉีผู้ขึ้นฟ้าเพื่อนำ «เก้าบทเพลง» และ «เก้าทำนอง» กลับมา ถูกเรียกในที่นี้ว่าไค (開) เพื่อเลี่ยงข้อห้ามเกี่ยวกับพระนามของจักรพรรดิจิ่งแห่งราชวงศ์ฮั่น หมายเหตุท้ายระบุเรื่องนี้ — ร่องรอยการสืบทอดข้อความในสมัยฮั่น

การระบุที่ไม่แน่นอน ชื่อของเทพ ภูเขา และสิ่งมีชีวิตจำนวนมาก (弇茲, 鏖鏊鉅, 𪇆…) ไม่มีคำเทียบที่แน่นอน จึงถอดเป็นพินอินพร้อมอักษรจีน และคำแปลภาษาไทยอิงตามอรรถกถาดั้งเดิม (กัวผู่, เฮ่าอี้สิง)

ข้อความจีนตาม Chinese Text Project (ctext.org) คำแปลและหมายเหตุ: Chine-culture.com