บทที่ 11 ของ ปัจฉิมภูมิแห่งภูเขาและทะเล

คัมภีร์คลาสสิกแห่งภูมิภาคภายในทะเลตะวันตก (海內西經 Hǎinèi xījīng) เป็นหนังสือเล่มที่สิบเอ็ดของคลาสสิกแห่งภูเขาและทะเล และเป็นเล่มที่สองของคลาสสิกแห่งภูมิภาคภายในทะเล (海內經) ใจความสำคัญของมันคือคำบรรยายอันยิ่งใหญ่เกี่ยวกับขุนเขาคุนลุ่ย (崑崙) เมืองหลวงบนโลกของจักรพรรดิสวรรค์: ภูเขาจักรวาลที่มีประตูทั้งเก้าถูกเฝ้ายามด้วยสัตว์ร้ายไคหมิง แหล่งกำเนิดของสี่แม่น้ำใหญ่ ที่อยู่ของเทพร้อยองค์ นักบวช และต้นไม้อมตะ ข้อความภาษาจีนนำเสนอพร้อมด้วยสัทอักษรพินอิน ตามด้วยคำแปลภาษาฝรั่งเศสและเชิงอรรถ

海內西經 — ภูมิภาคภายในทะเลตะวันตก

海hǎi內nèi西xī南nán陬zōu以yǐ北běi者zhě。

ภูมิภาคภายในทะเล ตั้งแต่มุมตะวันตกเฉียงใต้ไปทางทิศเหนือ

貳èr負fù之zhī臣chén曰yuē危wēi，危wēi與yǔ貳èr負fù殺shā窫yà窳yǔ。帝dì乃nǎi梏gù之zhī䟽shū屬shǔ之zhī山shān，桎zhì其qí右yòu足zú，反fǎn縛fù兩liǎng手shǒu與yǔ髮fà，繫xì之zhī山shān上shàng木mù。在zài開kāi題tí西xī北běi。

ข้ารับใช้ของเอ้อฟู่ (貳負) ชื่อว่า เว่ย (危) เว่ยและเอ้อฟู่ได้สังหารเทพยายหวู่ (窫窳) จักรพรรดิจึงได้ขังเว่ยไว้ที่ภูเขาซูซู (䟽屬之山) มัดเท้าขวา ผูกมือทั้งสองข้างและผมไว้ด้านหลัง และมัดตัวไว้กับต้นไม้บนยอดเขา สถานที่แห่งนี้อยู่ทางตะวันตกเฉียงเหนือของไค่ถี

大dà澤zé方fāng百bǎi里lǐ，群qún鳥niǎo所suǒ生shēng及jí所suǒ解jiě。在zài鴈yàn門mén北běi。

หนองน้ำใหญ่ (大澤) มีด้านกว้างร้อยลี้ เป็นสถานที่เกิดและลอกคราบของฝูงนก ตั้งอยู่ทางเหนือของประตูห่าน (鴈門)

鴈yàn門mén山shān，鴈yàn出chū其qí間jiān，在zài高gāo柳liǔ北běi。

ภูเขาประตูห่าน (鴈門山) เป็นจุดที่ห่านป่าบินผ่าน อยู่ทางเหนือของเกาลิ่ว (高柳)

高gāo柳liǔ在zài代dài北běi。

เกาลิ่ว (高柳) ตั้งอยู่ทางเหนือของแคว้นต้ai (代)

后hòu稷jì之zhī葬zàng，山shān水shuǐ環huán之zhī，在zài氐dī國guó西xī。

สุสานของโฮ่วจี้ (后稷) ซึ่งล้อมรอบด้วยภูเขาและแม่น้ำ ตั้งอยู่ทางตะวันตกของแคว้นตี้ (氐國)

流liú黃huáng酆fēng氏shì之zhī國guó，中zhōng方fāng三sān百bǎi里lǐ。有yǒu塗tú四sì方fāng，中zhōng有yǒu山shān。在zài后hòu稷jì葬zàng西xī。

แคว้นหลิวหวงเฟิงฉื่อ (流黃酆氏) มีด้านกว้างสามร้อยลี้ มีถนนตัดผ่านสี่ทิศทางโดยมีภูเขาอยู่ตรงกลาง ตั้งอยู่ทางตะวันตกของสุสานโฮ่วจี้

流liú沙shā出chū鍾zhōng山shān，西xī行xíng又yòu南nán行xíng崑kūn崙lún之zhī墟xū，西xī南nán入rù海hǎi黑hēi水shuǐ之zhī山shān。

ทรายเคลื่อน (流沙) ไหลออกมาจากภูเขาจง (鍾山) ไหลไปทางทิศตะวันตกแล้วไปทางทิศใต้จนถึงเนินคุนลุ่ย (崑崙之墟) จากนั้นไหลไปทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ลงสู่ทะเลที่ภูเขาน้ำดำ (黑水)

東dōng胡hú在zài大dà澤zé東dōng。

ชาวตงฮู่ (東胡) อยู่ทางทิศตะวันออกของหนองน้ำใหญ่

夷yí人rén在zài東dōng胡hú東dōng。

ชาวอี้ (夷人) อยู่ทางทิศตะวันออกของชาวตงฮู่

貊mò國guó在zài漢hàn水shuǐ東dōng北běi。地dì近jìn于yú燕yàn，滅miè之zhī。

แคว้นโม่ (貊國) ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของแม่น้ำฮั่น (漢水) ดินแดนของมันอยู่ใกล้กับแคว้นเยียน (燕) ซึ่งได้ทำลายมันลง

孟mèng鳥niǎo在zài貊mò國guó東dōng北běi，其qí鳥niǎo文wén赤chì、黃huáng、青qīng、東dōng鄉xiāng。

นกเมิ่ง (孟鳥) อยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของแคว้นโม่ นกชนิดนี้มีสีสันสะดุดตาเป็นสีแดง เหลือง และเขียวอมฟ้า และหันหน้าไปทางทิศตะวันออก

海hǎi內nèi崑kūn崙lún之zhī墟xū，在zài西xī北běi，帝dì之zhī下xià都dōu。崑kūn崙lún之zhī墟xū，方fāng八bā百bǎi里lǐ，高gāo萬wàn仞rèn。上shàng有yǒu木mù禾hé，長cháng五wǔ尋xún，大dà五wǔ圍wéi。面miàn有yǒu九jiǔ井jǐng，以yǐ玉yù為wèi檻kǎn。面miàn有yǒu九jiu門mén，門mén有yǒu開kāi明míng獸shòu守shǒu之zhī，百bǎi神shén之zhī所suǒ在zài。在zài八bā隅yú之zhī巖yán，赤chì水shuǐ之zhī際jì，非fēi仁rén羿yì莫mò能néng上shàng岡gāng之zhī巖yán。

เนินคุนลุ่ยภายในทะเล (海內崑崙之墟) ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ เป็นเมืองหลวงบนโลกของจักรพรรดิ (帝之下都) เนินคุนลุ่ยกว้างแปดร้อยลี้ สูงหนึ่งหมื่นเริน บนยอดเขามีต้นไม้ข้าวสาลี (木禾) ที่สูงห้าชุน และใหญ่ห้ารอบ แต่ละด้านมีบ่อน้ำเก้าบ่อขอบด้วยหยก และมีประตูเก้าประตู แต่ละประตูมีสัตว์ร้ายไคหมิง (開明獸) คอยเฝ้า และเป็นที่อยู่ของเทพร้อยองค์ สถานที่แห่งนี้ตั้งอยู่บนหน้าผาแปดมุมริมฝั่งน้ำแดง (赤水) ไม่มีใครนอกจากนายพรานอี้ (羿) ผู้ใจบุญเท่านั้นที่จะสามารถขึ้นไปบนหน้าผาชันนั้นได้

赤chì水shuǐ出chū東dōng南nán隅yú，以yǐ行xíng其qí東dōng北běi。西xī南nán流liú注zhù南nán海hǎi厭yàn火huǒ東dōng。

น้ำแดง (赤水) ไหลออกมาจากมุมตะวันออกเฉียงใต้ ไหลไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ จากนั้นไหลไปทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ลงสู่ทะเลทางทิศตะวันออกของชาวกินไฟ (厭火) ในทะเลใต้

河hé水shuǐ出chū東dōng北běi隅yú，以yǐ行xíng其qí北běi，西xī南nán又yòu入rù渤bó海hǎi，又yòu出chū海hǎi外wài，即jí西xī而ér北běi，入rù禹yǔ所suǒ導dǎo積jī石shí山shān。

แม่น้ำ (河水) หรือแม่น้ำฮวงโห ไหลออกมาจากมุมตะวันออกเฉียงเหนือ ไหลไปทางทิศเหนือ จากนั้นไหลไปทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ลงสู่ทะเลปั๋ว (渤海) ไหลออกมาอีกครั้งนอกทะเล จากนั้นไหลไปทางทิศตะวันตกแล้วทิศเหนือ เข้าไปในภูเขาจีฉือ (積石山) ซึ่งยวี่ (禹) ได้ปรับปรุง

洋yáng水shuǐ、黑hēi水shuǐ出chū西xī北běi隅yú，以yǐ東dōng，東dōng行xíng，又yòu東dōng北běi，南nán入rù海hǎi，羽yǔ民mín南nán。

น้ำหยาง (洋水) และน้ำดำ (黑水) ไหลออกมาจากมุมตะวันตกเฉียงเหนือ ไหลไปทางทิศตะวันออก จากนั้นไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ จากนั้นไหลไปทางทิศใต้ลงสู่ทะเลทางทิศใต้ของชาวยู่หมิน (羽民)

弱ruò水shuǐ、青qīng水shuǐ出chū西xī南nán隅yú，以yǐ東dōng，又yòu北běi，又yòu西xī南nán，過guò畢bì方fāng鳥niǎo東dōng。

น้ำอ่อนแรง (弱水) และน้ำเขียว (青水) ไหลออกมาจากมุมตะวันตกเฉียงใต้ ไหลไปทางทิศตะวันออก จากนั้นไปทางทิศเหนือ จากนั้นไปทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ ผ่านนกปี้ฟาง (畢方鳥) ทางทิศตะวันออก

崑kūn崙lún南nán淵yuān深shēn三sān百bǎi仞rèn。開kāi明míng獸shòu身shēn大dà類lèi虎hǔ而ér九jiǔ首shǒu，皆jiē人rén面miàn，東dōng嚮xiàng立lì崑kūn崙lún上shàng。

ทางทิศใต้ของคุนลุ่ย มีน้ำวนลึกสามร้อยเริน สัตว์ร้ายไคหมิง (開明) มีร่างกายใหญ่เท่ากับเสือแต่มีเก้าหัวทั้งหมดเป็นหน้าคน มันยืนหันหน้าไปทางทิศตะวันออกที่ยอดคุนลุ่ย

開kāi明míng西xī有yǒu鳳fèng凰huáng、鸞luán鳥niǎo，皆jiē戴dài蛇shé踐jiàn蛇shé，膺yīng有yǒu赤chì蛇shé。

ทางทิศตะวันตกของไคหมิงมีนกฟีนิกซ์ (鳳凰) และนกหลวน (鸞鳥) ทั้งคู่สวมงูไว้บนหัวและเหยียบงู โดยมีงูสีแดงอยู่บนอก

開kāi明míng北běi有yǒu視shì肉ròu、珠zhū樹shù、文wén玉yù樹shù、玗yú琪qí樹shù、不bù死sǐ樹shù。鳳fèng凰huáng、鸞luán鳥niǎo皆jiē載zài瞂fá。又yòu有yǒu離lí朱zhū、木mù禾hé、柏bǎi樹shù、甘gān水shuǐ、聖shèng木mù、曼màn兌duì，一yī曰yuē挺tǐng木mù牙yá交jiāo。

ทางทิศเหนือของไคหมิงมีเนื้อสายตา (視肉) ต้นไม้มุก (珠樹) ต้นไม้หยกลาย (文玉樹) ต้นไม้หยวี่ฉี (玗琪樹) และต้นไม้อมตะ (不死樹) นกฟีนิกซ์และนกหลวนสวมโล่ (瞂) นอกจากนี้ยังมี ลี่จู (離朱) ต้นไม้ข้าวสาลี (木禾) ต้นสนซีเปอร์ส ต้นไม้ศักดิ์สิทธิ์ (聖木) และต้นมั่นตุ่ย (曼兌) อีกฉบับหนึ่งเรียกว่า ติงมู่หยาเจียว (挺木牙交)

開kāi明míng東dōng有yǎ巫wū彭péng、巫wū抵dǐ、巫wū陽yáng、巫wū履lǔ、巫wū凡fán、巫wū相xiàng，夾jiā窫yà窳yǔ之zhī尸shī，皆jiē操cāo不bù死sì之zhī藥yào以yǐ距jù之zhī。窫yà窳yǔ者zhě，蛇shé身shēn人rén面miàn，貳èr負fù臣chén所suǒ殺shā也yě。

ทางทิศตะวันออกของไคหมิงมีหมอผีอู่อิง (巫彭) อู่อิดิ (巫抵) อู่อยาง (巫陽) อู่อลฺหวี่ (巫履) อู่ฟาน (巫凡) และอู่เซียง (巫相) พวกเขาล้อมรอบศพของยายหวู่ (窫窳) ถือสมุนไพรอมตะเพื่อทำให้มันฟื้นคืนชีพ ยายหวู่ซึ่งมีร่างกายเป็นงูและหน้าคนคือผู้ที่ถูกข้ารับใช้ของเอ้อฟู่สังหาร

服fú常cháng樹shù，其qí上shàng有yǒu三sān頭tóu人rén，伺cì琅láng玕gān樹shù。

ต้นไม้ฝูชาง (服常樹) ที่ยอดของมันมีคนสามหัวคอยเฝ้าต้นไม้หลางกัน (琅玕樹)

開kāi明míng南nán有yǒu樹shù鳥niǎo，六liù首shǒu；蛟jiāo、蝮fù、蛇shé、蜼wèi、豹bào、鳥niǎo秩zhì樹shù，於yú表biǎo池chí樹shù木mù，誦sòng鳥niǎo、鶽sǔn、視shì肉ròu。

ทางทิศใต้ของไคหมิงมีนกต้นไม้ (樹鳥) หกหัว มังกรเจียว (蛟) งูร้าย (蝮) งู (蛇) ลิงลม (蜼) เสือดาว (豹) ต้นไม้นิยวจื้อ (鳥秩樹) และที่ริมสระบัว (表池) ซึ่งล้อมรอบด้วยต้นไม้มีนกซ่ง (誦鳥) เหยี่ยว (鶽) และเนื้อสายตา (視肉)

เชิงอรรถ

ขุนเขาคุนลุ่ย (崑崙) ภูเขาแห่งโลก บทนี้ให้คำบรรยายที่ครอบคลุมที่สุดเกี่ยวกับคุนลุ่ยในซานไห่จิง "เมืองหลวงเบื้องล่าง" ของจักรพรรดิสวรรค์ (帝之下都) สูงหนึ่งหมื่นเริน มีประตูทั้งเก้าถูกเฝ้ายามด้วยสัตว์ร้ายไคหมิง อาศัยโดยเทพร้อยองค์ ปลูกต้นไม้อมตะและ "ต้นข้าวสาลี" มู่เหอ เป็นแม่แบบของจักรวาลวิทยาจีนทั้งหมดของสวรรค์ตะวันตก

สี่แม่น้ำศักดิ์สิทธิ์ จากคุนลุ่ยไหลออกมาได้แก่ น้ำแดง (赤水) แม่น้ำ (河水) หรือแม่น้ำฮวงโห น้ำหยาง/น้ำดำ (洋水/黑水) และน้ำอ่อนแรง (弱水) แผนภาพสี่ส่วนนี้ทำให้ภูเขาเป็นศูนย์กลางทางน้ำของโลก ซึ่งสามารถเปรียบเทียบกับสี่แม่น้ำในสวรรค์ในตำนานอื่นๆ ได้

เอ้อฟู่ เว่ย และ ยายหวู่ (貳負・危・窫窳) การที่เว่ยสังหารเทพยายหวู่และการลงโทษโดยจักรพรรดิ (ถูกขังไว้ที่ภูเขา) เป็นตำนานเกี่ยวกับอาชญากรรมและการลงโทษจากสวรรค์ ในภายหลังหมอผีหกคน (巫) พยายามทำให้ยายหวู่ฟื้นคืนชีพด้วยสมุนไพรอมตะ เป็นหนึ่งในบันทึกที่เก่าแก่ที่สุดของจีนเกี่ยวกับหมอผีรักษาโรค

ชนเผ่าทางเหนือ ข้อความนี้ผสมผสานกับเรื่องเหนือจริงกับชนเผ่าจริงๆ ทางตอนเหนือและตะวันออกเฉียงเหนือของจีนโบราณ ได้แก่ ชาวตงฮู่ (東胡) โม่ (貊) เยียน (燕) ต้ai (代) ซึ่งแสดงถึงฐานทางภูมิศาสตร์ทางประวัติศาสตร์

การระบุตัวตนที่ไม่แน่นอน ชื่อของต้นไม้ (玗琪, 服常…) สัตว์ และเทพเจ้าจำนวนมากไม่มีคำอธิบายที่แน่นอน พวกมันถูกถอดเสียงเป็นพินอินพร้อมด้วยตัวอักษร โดยคำแปลภาษาฝรั่งเศสตามคำอธิบายดั้งเดิม (Guo Pu, Hao Yixing)

ข้อความภาษาจีนมาจาก Chinese Text Project (ctext.org) การแปลและเชิงอรรถโดย Chine-culture.com