Rozdział 5 Klasyki Gór i Mórz (część 3)

Klasyk Gór Centrum (中山经 Zhōngshānjīng), przedstawiony na trzech stronach, kończy się tutaj. Ta ostatnia część obejmuje dwa łańcuchy 中次十一经 i 中次十二经 (regiony Han i jeziora Dongting), następnie końcowe kolofony Pięciu Klasyk Gór (五藏山经), wraz ze słowami Yu Wielkiego. Spotyka się tu Dwie Córki Cesarza góry Dongting. Tekst chiński przedstawiony jest z transkrypcją pinyin, a po nim następuje przekład polski i przypisy.

Jedenasty Klasyk Centrum — 中次十一经 (łańcuch Jingshan)

zhōngshíshānjīngjīngshānzhīshǒuyuēwàngzhīshāntuānshuǐchūyāndōngliúzhùkuàngshuǐchūyāndōngnánliúzhùhànzhōngduōjiāoshàngduōsōngbǎixiàduōyángduōchìjīnyīnduōmín

Jedenasty Klasyk Centrum, łańcuch Jingshan. Pierwsza jego góra zwie się górą Yiwang (翼望). Rzeka Tuan (湍水) bierze z niej początek i płynie na wschód, by wpaść do Ji (濟); rzeka Kuang (貺水) bierze z niej początek i płynie na południowy wschód, by wpaść do Han (漢); obfituje w smoki jiao (蛟). Jej szczyt obfituje w sosny i cyprysy, jej podnóże w drzewa lakowe i katalpy; jej południowe zbocze w czerwone złoto, jej północne zbocze w jaspis (min 珉).


yòudōngběibǎishíyuēcháozhīshānshuǐchūyāndōngnánliúzhùróngzhōngduōrénshàngduōnánshòuduōlíngyǒucǎoyānmíngyuēmǎngcǎo

Sto pięćdziesiąt li na północny wschód leży góra Zhaoge (朝歌). Rzeka Wu (潕水) bierze z niej początek i płynie na południowy wschód, by wpaść do Rong (榮); obfituje w salamandry. Jej szczyt obfituje w katalpy i nanmu, jej zwierzęta głównie w gorale i jelenie-milu. Rośnie tam ziele zwane mangcao (莽草); używa się go do trucia ryb.


yòudōngnánèrbǎiyuēqūnzhīshānyángduōzhīyīnduōtiěqūnzhīshuǐchūshàngqiánxiàduōmíngshé

Dwieście li na południowy wschód leży góra Diqun (帝囷). Jej południowe zbocze obfituje w nefryt tufu, jej północne zbocze w żelazo. Rzeka Diqun (帝囷水) wytryskuje na jej szczycie i wsiąka u jej podnóża; obfituje w dźwięczące węże (mingshe 鳴蛇).


yòudōngnánshíyuēshìshānshàngduōjiǔyǒujǐngyānmíngyuētiānjǐngxiàyǒushuǐdōngjiéshàngduōsāngduōměièjīn

Pięćdziesiąt li na południowy wschód leży góra Shi (視山); jej szczyt obfituje w cebulę. Jest na niej studnia zwana «Niebiańską studnią» (Tianjing 天井), która ma wodę latem i wysycha zimą. Jej szczyt obfituje w morwy, w piękną kredę, w złoto i nefryt.


yòudōngnánèrbǎiyuēqiánshānduōzhūduōbǎiyángduōjīnyīnduōzhě

Dwieście li na południowy wschód leży góra Qian (前山). Jej drzewa głównie dęby zhu (櫧) i cyprysy; jej południowe zbocze obfituje w złoto, jej północne zbocze w ochrę.


yòudōngnánsānbǎiyuēfēngshānyǒushòuyānzhuàngyuánchìchìhuìhuángshēnmíngyuēyōngjiànguóyǒukǒngshéngēngchùzhīchángyóuqīnglíngzhīyuānchūyǒuguāngjiànguówèibàiyǒujiǔzhōngyānshìzhīshuāngmíngshàngduōjīnxiàduōzuòniǔ橿jiāng

Trzysta li na południowy wschód leży góra Feng (豐山). Znajduje się tam zwierzę podobne do małpy, o czerwonych oczach, czerwonym dziobie i żółtym ciele, zwane yonghe (雍和); gdy się pojawia, kraj zaznaje wielkiego przerażenia. Bóg Gengfu (耕父) mieszka tam; nawiedza nieustannie otchłań Qingleng (清泠), lśniąc, gdy wchodzi i wychodzi, a gdy się pojawia, kraj idzie ku zgubie. Jest na niej dziewięć dzwonów, które rozbrzmiewają przy zbliżaniu się szronu. Jej szczyt obfituje w złoto, jej podnóże w morwy papierowe, dęby, niu i jiang.


yòudōngběibǎiyuēchuángzhīshānyángduōtiěduōshǔcǎoduōběnluǎnwèisuāngānshízhěrén

Osiemset li na północny wschód leży góra Tuchuang (兔床). Jej południowe zbocze obfituje w żelazo; jej drzewa głównie pochrzyn (shuyu 藷藇), jej zioła głównie jigu (雞穀), którego korzeń przypomina jajo kurze, o smaku słodko-kwaśnym; kto go je, odnosi korzyść.


yòudōngliùshíyuēshānduōèduōzhěduōsōngbǎi

Sześćdziesiąt li na wschód leży góra Pi (皮山); obfituje w kredę i ochrę, jej drzewa głównie sosny i cyprysy.


yòudōngliùshíyuēyáozhīshānduōnányīnduōqīngyángduōbáijīnyǒuniǎoyānzhuàngzhìhéngshífēimíngyuēzhèn

Sześćdziesiąt li na wschód leży góra Yaobi (瑤碧). Jej drzewa głównie katalpy i nanmu; jej północne zbocze obfituje w zieloną rudę, jej południowe zbocze w srebro. Znajduje się tam ptak podobny do bażanta, który zwykle żywi się owadami fei (蜚), zwany zhen (鴆).


yòudōngshíyuēzhīzhīshānshuǐchūyānnánliúzhùhànyǒuniǎoyānmíngyuēyīngsháozhuàngquèchìchìhuìbáishēnwěiruòsháomíngduōzuòniúduōqiányáng

Czterdzieści li na wschód leży góra Zhili (支離). Rzeka Ji (濟水) bierze z niej początek i płynie na południe, by wpaść do Han. Znajduje się tam ptak zwany yingshao (嬰勺), podobny do sroki, o czerwonych oczach, czerwonym dziobie i białym ciele, o ogonie w kształcie łyżki; jego krzyk wymawia jego własne imię. Obfituje w zuoniu i qianyang.


yòudōngběishíyuēzhì𥮐kòuzhīshānshàngduōsōngbǎibǎi

Pięćdziesiąt li na północny wschód leży góra Zhikou (祑𥮐); jej szczyt obfituje w sosny, cyprysy i drzewa ji (机).


yòu西běibǎiyuējǐnzhīshānshàngduōsōngbǎiduōměiyīnduōdānduōjīnshòuduōbàoyǒuniǎoyānzhuàngquèqīngshēnbáihuìbáibáiwěimíngyuēqīnggēngmíngjiào

Sto li na północny zachód leży góra Jinli (堇理). Jej szczyt obfituje w sosny i cyprysy, oraz piękne katalpy; jej północne zbocze w cynober (dan 丹䨼) i złoto; jej zwierzęta głównie pantery i tygrysy. Znajduje się tam ptak podobny do sroki, o niebiesko-zielonym ciele i białym dziobie, białych oczach i białym ogonie, zwany qinggeng (青耕); chroni przed epidemiami, a jego krzyk wymawia jego własne imię.


yòudōngnánsānshíyuēzhīshānshàngduōniǔ橿jiāngduōyǒushòuyānzhuàngquǎnzhǎoyǒujiǎmíngyuēlínshànyǎng𤘝yǎnshízhěfēng

Trzydzieści li na południowy wschód leży góra Yigu (依軲). Jej szczyt obfituje w niu i jiang, oraz w konopie (ju 苴). Znajduje się tam zwierzę podobne do psa, o pazurach tygrysa i pokryte łuskami, zwane lin (獜); lubi skakać i koziołkować; kto je je, nie ma chorób od wiatru.


yòudōngnánsānshíyuēzhīshānduōměiduōxuánbàoduōzhǔduōlíngchuòyángduōmínyīnduōqīng

Trzydzieści pięć li na południowy wschód leży góra Jigu (即谷); obfituje w piękny nefryt, czarne pantery, jelenie lü i zhu, gorale i chuo. Jej południowe zbocze obfituje w jaspis (min 珉), jej północne zbocze w zieloną rudę.


yòudōngnánshíyuēshānshàngduōměiduōsāngcǎoduōjiǔ

Czterdzieści li na południowy wschód leży góra Ji (鷄山); jej szczyt obfituje w piękne katalpy i morwy, jej zioła głównie cebulę.


yòudōngnánshíyuēgāoqiánzhīshānshàngyǒushuǐyānshènhánérqīngtáizhī漿jiāngyǐnzhīzhěxīntòngshàngyǒujīnxiàyǒuzhě

Pięćdziesiąt li na południowy wschód leży góra Gaoqian (高前). Na jej szczycie wytryskuje woda przezimna i przejrzysta: to «napój Cesarza Tai»; kto go pije, nie ma bólu serca. Jej szczyt kryje złoto, jej podnóże ochrę.


yòudōngnánsānshíyuēyóuzhīshānduōniǔ橿jiāngduōduōfēngshí

Trzydzieści li na południowy wschód leży góra Youxi (游戲); obfituje w niu, jiang i morwy papierowe, w nefryt i w kamień feng (封石).


yòudōngnánsānshíyuēcóngshānshàngduōsōngbǎixiàduōzhúcóngshuǐchūshàngqiánxiàzhōngduōsānbiēzhīwěishízhī

Trzydzieści pięć li na południowy wschód leży góra Cong (從山). Jej szczyt obfituje w sosny i cyprysy, jej podnóże w bambusy. Rzeka Cong (從水) wytryskuje na jej szczycie i wsiąka u jej podnóża; obfituje w żółwie miękkoskorupowe o trzech łapach i rozwidlonym ogonie; kto je je, uchodzi malom i epidemiom.


yòudōngnánsānshíyuēyīngzhēnzhīshānshàngduōsōngbǎixiàduō椿chūn

Trzydzieści li na południowy wschód leży góra Yingping (嬰䃌); jej szczyt obfituje w sosny i cyprysy, jej podnóże w katalpy i ailanty (chun 椿).


yòudōngnánsānshíyuēshānyuànzhīshuǐchūyāndōngběiliúzhùshìzhōngduōshuǐduōjiāoshàngduōzhī

Trzydzieści li na południowy wschód leży góra Bi (畢山). Rzeka Diyuan (帝苑水) bierze z niej początek i płynie na północny wschód, by wpaść do Shi (視); obfituje w kryształ górski i smoki jiao; jej szczyt obfituje w nefryt tufu.


yòudōngnánèrshíyuēzhīshānyǒushòuyānzhuànghuìchìdānhuǒmíngyuē𤟑huìjiànguó

Dwadzieścia li na południowy wschód leży góra Lema (樂馬). Znajduje się tam zwierzę podobne do jeża (hui 彙), czerwone jak ogień cynobru, zwane hui (𤟑); gdy się pojawia, kraj zaznaje wielkiej epidemii.


yòudōngnánèrshíyuēzhēnshānshìshuǐchūyāndōngnánliúzhùshuǐzhōngduōrénduōjiāoduōjié

Dwadzieścia pięć li na południowy wschód leży góra Zhen (葴山). Rzeka Shi (視水) bierze z niej początek i płynie na południowy wschód, by wpaść do Ru (汝水); obfituje w salamandry, smoki jiao i wydry xie (頡).


yòudōngshíyuēyīngshānxiàduōqīngshàngduōjīn

Czterdzieści li na wschód leży góra Ying (嬰山); jej podnóże obfituje w zieloną rudę, jej szczyt w złoto i nefryt.


yòudōngsānshíyuēshǒuzhīshānduōchóu

Trzydzieści li na wschód leży góra Hushou (虎首); obfituje w konopie (ju 苴), w chou (椆) i ju (椐).


yòudōngèrshíyuēyīnghóuzhīshānshàngduōfēngshíxiàduōchì

Dwadzieścia li na wschód leży góra Yinghou (嬰侯); jej szczyt obfituje w kamień feng, jej podnóże w czerwoną cynę.


yòudōngshíyuēshúzhīshānshāshuǐchūyāndōngběiliúzhùshìshuǐzhōngduōbáiè

Pięćdziesiąt li na wschód leży góra Dashu (大孰). Rzeka Sha (殺水) bierze z niej początek i płynie na północny wschód, by wpaść do Shi; obfituje w białą kredę.


yòudōngshíyuēbēishānshàngduōtáoduōléi

Czterdzieści li na wschód leży góra Bei (卑山); jej szczyt obfituje w brzoskwinie, śliwy, konopie i katalpy, oraz w glicynię (lei 纍).


yòudōngsānshíyuēzhīshānshàngduōxiàduōjīnyǒushòuyānzhuàngfèishǔbáiěrbáihuìmíngyuējiànguóyǒubīng

Trzydzieści li na wschód leży góra Yidi (倚帝). Jej szczyt obfituje w nefryt, jej podnóże w złoto. Znajduje się tam zwierzę podobne do szczura fei (鼣鼠), o białych uszach i białym dziobie, zwane juru (狙如); gdy się pojawia, kraj zaznaje wielkiej wojny.


yòudōngsānshíyuēshānshuǐchūshàngqiánxiàzhōngduōměièshàngduōjīnxiàduōqīng

Trzydzieści li na wschód leży góra Ni (鯢山). Rzeka Ni (鯢水) wytryskuje na jej szczycie i wsiąka u jej podnóża; obfituje w piękną kredę. Jej szczyt obfituje w złoto, jej podnóże w zieloną rudę.


yòudōngsānshíyuēshānfēngshuǐchūyāndōngliúzhùshìshuǐzhōngduōshàngduōměisāngxiàduōduōchìjīn

Trzydzieści li na wschód leży góra Ya (雅山). Rzeka Feng (灃水) bierze z niej początek i płynie na wschód, by wpaść do Shi; obfituje w wielkie ryby. Jej szczyt obfituje w piękne morwy, jej podnóże w konopie i czerwone złoto.


yòudōngshíyuēxuānshānlúnshuǐchūyāndōngnánliúzhùshìshuǐzhōngduōjiāoshàngyǒusāngyānshíchǐzhīchǐchìhuánghuáqīngmíngyuēzhīsāng

Pięćdziesiąt li na wschód leży góra Xuan (宣山). Rzeka Lun (淪水) bierze z niej początek i płynie na południowy wschód, by wpaść do Shi; obfituje w smoki jiao. Na jej szczycie rośnie morwa o pięćdziesięciu stopach, której gałęzie dzielą się na cztery rozwidlenia, a liście mierzą ponad stopę, o czerwonych żyłkach, żółtych kwiatach i zielonym kielichu, zwana «morwą córki Cesarza» (Dìnǚ zhī sāng 帝女之桑).


yòudōngshíyuēhéngshānshàngduōqīngduōsāngniǎoduō

Czterdzieści pięć li na wschód leży góra Heng (衡山); jej szczyt obfituje w zieloną rudę i morwy, jej ptaki głównie kosy (quyu 鸜鵒).


yòudōngshíyuēfēngshānshàngduōfēngshíduōsāngduōyángtáozhuàngtáoérfāngjīngwèizhāng

Czterdzieści li na wschód leży góra Feng (豐山); jej szczyt obfituje w kamień feng, jej drzewa głównie morwy i yangtao (羊桃, aktinidia), podobna do brzoskwini, lecz o czworokątnej łodydze; używa się jej do leczenia spuchniętej skóry.


yòudōngshíyuēshānshàngduōměixiàduōjīncǎoduō

Siedemdziesiąt li na wschód leży góra Yu (嫗山); jej szczyt obfituje w piękny nefryt, jej podnóże w złoto, jej zioła głównie jigu (雞穀).


yòudōngsānshíyuēxiānshānduōyóuniǔcǎoduō𧄸méndōngyángduōjīnyīnduōtiěyǒushòuyānzhuàngchìhuìchìbáiwěijiànyǒuhuǒmíngyuē𤝻

Trzydzieści li na wschód leży góra Xian (鮮山). Jej drzewa głównie dęby you, niu i konopie; jej zioła głównie mendong (𧄸冬); jej południowe zbocze obfituje w złoto, jej północne zbocze w żelazo. Znajduje się tam zwierzę podobne do mò (膜, dzikiego psa), o czerwonym dziobie, czerwonych oczach i białym ogonie; gdy się pojawia, okolica zaznaje pożarów; zwie się liji (𤝻即).


yòudōngsānshíyuēzhāngshānyángduōjīnyīnduōměishígāoshuǐchūyāndōngliúzhùshuǐzhōngduōcuìshí

Trzydzieści li na wschód leży góra Zhang (章山). Jej południowe zbocze obfituje w złoto, jej północne zbocze w piękne kamienie. Rzeka Gao (皋水) bierze z niej początek i płynie na wschód, by wpaść do Feng (澧水); obfituje w kruchy kamień (cuishi 脆石).


yòudōngèrshíyuēzhīzhīshānyángduōjīnduōzuòcǎo

Dwadzieścia pięć li na wschód leży góra Dazhi (大支). Jej południowe zbocze obfituje w złoto, jej drzewa głównie morwy papierowe i dęby; jest ponadto pozbawiona ziela.


yòudōngshíyuēzhīshānduō

Pięćdziesiąt li na wschód leży góra Quwu (區吳); jej drzewa głównie konopie (ju 苴).


yòudōngshíyuēshēngxiōngzhīshānduōduōshàngduōfēngshí

Pięćdziesiąt li na wschód leży góra Shengxiong (聲匈); jej drzewa głównie morwy papierowe; obfituje w nefryt, a jej szczyt w kamień feng.


yòudōngshíyuēguīzhīshānyángduōchìjīnyīnduōshí

Pięćdziesiąt li na wschód leży góra Dagui (大騩); jej południowe zbocze obfituje w czerwone złoto, jej północne zbocze w osełkowiec (dishi 砥石).


yòudōngshíyuēzhǒngjiùzhīshāncǎo

Dziesięć li na wschód leży góra Zhongjiu (踵臼), pozbawiona ziela i drzew.


yòudōngběishíyuēshízhīshānduōjīngyángduōhuángjīnyīnduōshíyǒushòuyānzhuàngérbáishǒuzhǎomíngyuēliángjiànguóyǒubīng

Siedemdziesiąt li na północny wschód leży góra Lishi (歷石). Jej drzewa głównie krzewy jing i qi; jej południowe zbocze obfituje w złoto, jej północne zbocze w osełkowiec. Znajduje się tam zwierzę podobne do żbika, o białej głowie i pazurach tygrysa, zwane liangqu (梁渠); gdy się pojawia, kraj zaznaje wielkiej wojny.


yòudōngnánbǎiyuēqiúshānqiúshuǐchūshàngqiánxiàzhōngyǒuměizhěduōduōmèiyángduōjīnyīnduōtiě

Sto li na południowy wschód leży góra Qiu (求山). Rzeka Qiu (求水) wytryskuje na jej szczycie i wsiąka u jej podnóża; kryje piękną ochrę. Jej drzewa głównie konopie i bambus mei (䉋). Jej południowe zbocze obfituje w złoto, jej północne zbocze w żelazo.


yòudōngèrbǎiyuēchǒuyángzhīshānshàngduōchóuyǒuniǎoyānzhuàngérchìmíngyuē𩢢wénhuǒ

Dwieście li na wschód leży góra Chouyang (丑陽). Jej szczyt obfituje w chou (椆) i ju (椐). Znajduje się tam ptak podobny do kruka, lecz o czerwonych nogach, zwany wenyu (𩢢餘); chroni przed ogniem.


yòudōngsānbǎiyuēàoshānshàngduōbǎiniǔ橿jiāngyángduōzhīàoshuǐchūyāndōngliúzhùshìshuǐ

Trzysta li na wschód leży góra Ao (奧山). Jej szczyt obfituje w cyprysy, niu i jiang; jej południowe zbocze w nefryt tufu. Rzeka Ao (奧水) bierze z niej początek i płynie na wschód, by wpaść do Shi.


yòudōngsānshíyuēshānduōshàngduōfēngshíxiàduōchì

Trzydzieści pięć li na wschód leży góra Fu (服山). Jej drzewa głównie konopie; jej szczyt obfituje w kamień feng, jej podnóże w czerwoną cynę.


yòudōngsānbǎiyuēyǎoshānshàngduōjiāróngcǎoduōjīn

Trzysta li na wschód leży góra Yao (杳山); jej szczyt obfituje w ziele jiarong (嘉榮草), w złoto i nefryt.


yòudōngsānbǎishíyuēshānduōyóutánniǔcǎoduōxiāngyǒushòuyānzhuàngzhìhuángshēnbáitóubáiwěimíngyuēwén𧲂línjiàntiānxiàfēng

Trzysta pięćdziesiąt li na wschód leży góra Ji (几山). Jej drzewa głównie dęby you, drzewa sandałowe i niu; jej zioła głównie wonne. Znajduje się tam zwierzę podobne do świni, o żółtym ciele, białej głowie i białym ogonie, zwane wenlin (聞𧲂); gdy się pojawia, cesarstwo zaznaje wielkich wiatrów.


fánjīngshānzhīshǒuwàngzhīshānzhìshānfánshíshānsānqiānbǎisānshíèrshénzhuàngjiēzhìshēnrénshǒumáoyòngxióngyòngguīyòngzhǒngzhījīngshāntàiláozhīxiūdàomáoyòngniúchángshānshānzhǒngjiēdàoxiūmáoshǎoláoyīngmáo

W sumie, od góry Yiwang do góry Ji, łańcuch Jingshan liczy czterdzieści osiem gór, na przestrzeni trzech tysięcy siedmiuset trzydziestu dwóch li. Ich bóstwa wszystkie mają ciało świni i głowę ludzką. Dla kultu: składa się koguta w błaganiu, zakopuje się tabliczkę z nefrytu (gui 珪) i używa się jako świętego ziarna esencji pięciu zbóż. Góra He jest «bogiem-cesarzem»; dla jej kultu używa się przyborów wielkiej ofiary (tailao), układa się i zakopuje ofiary, ofiarę odwróconą, z dyskiem nefrytowym, bez stałego wołu. Góry Du i Yu są świętymi wzgórzami; składa się im ofiarę z ofiarą odwróconą, podając małą ofiarę (shaolao) i zawieszając pomyślny nefryt.


Dwunasty Klasyk Centrum — 中次十二经 (łańcuch Dongting)

zhōngshíèrjīngdòngtíngshānzhīshǒuyuēpiānzhīshāncǎoduōhuángjīn

Dwunasty Klasyk Centrum, łańcuch Dongting. Pierwsza jego góra zwie się górą Pianyu (篇遇), pozbawiona ziela i drzew, obfitująca w złoto.


yòudōngnánshíyuēyúnshāncǎoyǒuguìzhúshènshāngrénshàngduōhuángjīnxiàduōzhī

Pięćdziesiąt li na południowy wschód leży góra Yun (雲山), pozbawiona ziela i drzew. Znajduje się tam bambus cynamonowy (guizhu 桂竹), wielce trujący: kto się o niego zrani, umiera na pewno. Jej szczyt obfituje w złoto, jej podnóże w nefryt tufu.


yòudōngnánbǎisānshíyuēguīshānduōzuòchóushàngduōhuángjīnxiàduōqīngxiónghuángduōzhú

Sto trzydzieści li na południowy wschód leży góra Gui (龜山). Jej drzewa głównie morwy papierowe, dęby, chou i ju; jej szczyt obfituje w złoto, jej podnóże w zielony realgar i w bambus fu (扶竹).


yòudōngshíyuēbǐngshānduōguìzhúduōhuángjīntóngtiě

Siedemdziesiąt li na wschód leży góra Bing (丙山); obfituje w bambus gui (筀竹), w złoto, miedź i żelazo, i jest bez drzew.


yòudōngnánshíyuēfēngzhīshānshàngduōjīnxiàduōsuānshíwénshíduōtiěduōliǔniǔtánchǔdōngyǒulínyānmíngyuēmǎngzhīlínduōměiniǎoshòu

Pięćdziesiąt li na południowy wschód leży góra Fengbo (風伯). Jej szczyt obfituje w złoto i nefryt, jej podnóże w kamień suan (痠石) i kamienie żyłkowane, i w żelazo; jej drzewa głównie wierzby, niu, drzewa sandałowe i morwy papierowe. Na wschodzie rozciąga się las zwany Mangfu (莽浮), bogaty w piękne drzewa, ptaki i zwierzęta.


yòudōngbǎishíyuēzhīshānshàngduōhuángjīnxiàduōqīngxiónghuángduōsāngchǔcǎoduōzhúshénérzhīzhuàngrénshēnérshēncāoliǎngshéchángyóujiāngyuānchūyǒuguāng

Sto pięćdziesiąt li na wschód leży góra Fufu (夫夫). Jej szczyt obfituje w złoto, jej podnóże w zielony realgar; jej drzewa głównie morwy i morwy papierowe, jej zioła głównie bambusy i jigu (雞鼓). Bóg Yu'er (于兒) mieszka tam; ma ciało ludzkie i niesie dwa węże owinięte wokół ciała, i nawiedza nieustannie otchłań Rzeki, lśniąc, gdy wchodzi i wychodzi.


yòudōngnánbǎièrshíyuēdòngtíngzhīshānshàngduōhuángjīnxiàduōyíntiěduōzhāyóucǎoduōjiānsháoyàoxiōngqióngzhīèrzhīshìchángyóujiāngyuānyuánzhīfēngjiāoxiāoxiāngzhīyuānshìzàijiǔjiāngzhījiānchūpiāofēngbàoshìduōguàishénzhuàngrénérzàishézuǒyòushǒucāoshéduōguàiniǎo

Sto dwadzieścia li na południowy wschód leży góra Dongting (洞庭). Jej szczyt obfituje w złoto, jej podnóże w srebro i żelazo; jej drzewa głównie grusze zha, grusze li (棃), drzewa pomarańczowe i pomelo; jej zioła głównie jian (葌), arcydzięgiel (miwu 蘪蕪), piwonia i lubczyk (xiongqiong 芎藭). Dwie córki Cesarza mieszkają tam; nawiedzają nieustannie otchłań Rzeki. Wiatry Li i Yuan krzyżują się u otchłani Xiao i Xiang, między Dziewięcioma Rzekami (Jiujiang); gdy wchodzą i wychodzą, nieuchronnie powstają wiry wiatru i gwałtowne deszcze. Znajduje się tam mnóstwo dziwnych duchów, o ludzkim wyglądzie, niosących węża w każdej ręce. Znajduje się tam mnóstwo dziwnych ptaków.


yòudōngnánbǎishíyuēbàoshānduōzōngnánjīngzhújiànmèijùnshàngduōhuángjīnxiàduōwénshítiěshòuduō鹿𪊨jiù

Sto osiemdziesiąt li na południowy wschód leży góra Bao (暴山). Jej drzewa głównie palmy, nanmu, krzewy jing i qi, bambusy strzałowe, mei (䉋) i jun (箘); jej szczyt obfituje w złoto i nefryt, jej podnóże w kamienie żyłkowane i żelazo; jej zwierzęta głównie jelenie-milu, jelenie, ji (𪊨) i kanie jiu (就).


yòudōngnánèrbǎiyuēgōngzhīshānshàngduōhuángjīnxiàduōzhīduōliǔniǔtánsāngyǒushòuyānzhuàngguīérbáishēnchìshǒumíngyuēguǐshìhuǒ

Dwieście li na południowy wschód leży góra Jigong (即公). Jej szczyt obfituje w złoto, jej podnóże w nefryt tufu; jej drzewa głównie wierzby, niu, drzewa sandałowe i morwy. Znajduje się tam zwierzę podobne do żółwia, o białym ciele i czerwonej głowie, zwane gui (蛫); chroni przed ogniem.


yòudōngnánbǎishíjiǔyuēyáoshānyīnduōhuángèyángduōhuángjīnduōjīngliǔtáncǎoduōshǔ𦬸tuó

Sto pięćdziesiąt dziewięć li na południowy wschód leży góra Yao (堯山). Jej północne zbocze obfituje w żółtą kredę, jej południowe zbocze w złoto; jej drzewa głównie jing, qi, wierzby i drzewa sandałowe; jej zioła głównie pochrzyn (shuyu 藷藇) i tuo (𦬸).


yòudōngnánbǎiyuējiāngzhīshānshàngduōyíncǎoshòuduōshǐ鹿

Sto li na południowy wschód leży góra Jiangfu (江浮). Jej szczyt obfituje w srebro i osełkowiec; jest pozbawiona ziela i drzew, jej zwierzęta głównie dziki i jelenie.


yòudōngèrbǎiyuēzhēnlíngzhīshānshàngduōhuángjīnxiàduōduōzuòliǔniǔcǎoduōróngcǎo

Dwieście li na wschód leży góra Zhenling (真陵). Jej szczyt obfituje w złoto, jej podnóże w nefryt; jej drzewa głównie morwy papierowe, dęby, wierzby i niu; jej zioła głównie rongcao (榮草).


yòudōngnánbǎièrshíyuēyángzhīshānduōměitóngduōtánniǔ檿yǎnchǔshòuduōlíngshè

Sto dwadzieścia li na południowy wschód leży góra Yangdi (陽帝); obfituje w piękną miedź, jej drzewa głównie drzewa sandałowe, niu, dzikie morwy (yan 檿) i morwy papierowe, jej zwierzęta głównie gorale i piżmowce (she 麝).


yòunánjiǔshíyuēcháisāngzhīshānshàngduōyínxiàduōduōgànshízhěduōliǔchǔsāngshòuduō鹿duōbáishéfēishé

Dziewięćdziesiąt li na południe leży góra Chaisang (柴桑). Jej szczyt obfituje w srebro, jej podnóże w jaspis, w miękki kamień (ganshi 汵石) i ochrę; jej drzewa głównie wierzby, qi, morwy papierowe i morwy; jej zwierzęta głównie jelenie-milu i jelenie, oraz wiele białych węży i latających węży.


yòudōngèrbǎisānshíyuēróngzhīshānshàngduōtóngxiàduōyínduōliǔchóngduōguàishéguàichóng

Dwieście trzydzieści li na wschód leży góra Rongyu (榮余). Jej szczyt obfituje w miedź, jej podnóże w srebro; jej drzewa głównie wierzby i qi; jej drobne stworzenia głównie węże i dziwne owady.


fándòngtíngshānzhīshǒupiānzhīshānzhìróngzhīshānfánshíshānèrqiānbǎishénzhuàngjiēniǎoshēnérlóngshǒumáoyòngxióngpìntúnyòngfánzhīshāngōngzhīshānyáoshānyángzhīshānjiēzhǒngjiēyòngjiǔmáoyòngshǎoláoyīngmáodòngtíngróngshānshénjiējiǔtàiláoyīngyòngguīshícǎihuìzhī

W sumie, od góry Pianyu do góry Rongyu, łańcuch Dongting liczy piętnaście gór, na przestrzeni dwóch tysięcy ośmiuset li. Ich bóstwa wszystkie mają ciało ptaka i głowę smoka. Dla kultu: zarzyna się koguta i maciorę, i używa się ryżu kleistego jako świętego ziarna. Góry Fufu, Jigong, Yao i Yangdi wszystkie są świętymi wzgórzami; dla ich kultu układa się i zakopuje ofiary, modli się winem i małą ofiarą (shaolao), i zawiesza pomyślny nefryt. Góry Dongting i Rongyu dają schronienie wielkim bogom; dla ich kultu układa się i zakopuje ofiary, modli się winem i wielką ofiarą (tailao), i zawiesza piętnaście gui i bi, ozdobionych pięcioma barwami.


Końcowe kolofony Pięciu Klasyk Gór (五藏山经)

yòuzhōngjīngzhīshānzhìfánbǎijiǔshíshānèrwànqiānsānbǎishí

Taki jest rejestr gór Klasyka Centrum: w sumie sto dziewięćdziesiąt siedem gór, na przestrzeni dwudziestu jeden tysięcy trzystu siedemdziesięciu jeden li.


fántiānxiàmíngshānqiānsānbǎishífánliùwànqiānshíliù

W sumie sławne góry cesarstwa są w liczbie pięciu tysięcy trzystu siedemdziesięciu, zajmując w całości sześćdziesiąt cztery tysiące pięćdziesiąt sześć li ziemi.


yuētiānxiàmíngshānjīngqiānsānbǎishíshānliùwànqiānshíliùyánzānggàixiǎoshānshènzhòngyúntiānzhīdōng西èrwànqiānnánběièrwànliùqiānchūshuǐzhīshānzhěqiānshòushuǐzhěqiānchūtóngzhīshānbǎiliùshíchūtiězhīshānsānqiānliùbǎijiǔshítiānzhīsuǒfēnrǎngshùmáozhīsuǒdāoshāzhīsuǒnéngzhěyǒuzhuōzhěfēngtàishānshànliángshíèrjiāshīzhīshùjiēzàinèishìwèiguóyòng

Yu rzekł: sławne góry cesarstwa — Klasyk liczy ich pięć tysięcy trzysta siedemdziesiąt, na przestrzeni sześćdziesięciu czterech tysięcy pięćdziesięciu sześciu li ziemi. To one zwane są «Pięcioma Skarbami» (wuzang); inne małe góry, wielce liczne, nie zasługują na zapis. Ze wschodu na zachód świat rozciąga się na dwadzieścia osiem tysięcy li; z południa na północ — na dwadzieścia sześć tysięcy li. Góry, skąd wychodzą wody, pokrywają osiem tysięcy li, te, które je przyjmują — osiem tysięcy li; góry wydające miedź są w liczbie czterystu sześćdziesięciu siedmiu, wydające żelazo — trzy tysiące sześćset dziewięćdziesiąt. Tu Niebo i Ziemia rozdzielają ziemie i sprawiają, że rosną zboża, rodzą się włócznie i halabardy, kuje się noże i miecze; biegły znajduje tu obfitość, niebiegły niedostatek. Składa się ofiarę na górze Tai, oddaje się hołd na górze Liangfu: siedemdziesiąt dwa rody; rachunek zysków i strat zamknięty jest cały w tym — oto co stanowi bogactwo Państwa.


yòuzāngshānjīngpiānfánwànqiānbǎisān

Takie są pięć ksiąg «Klasyk Skarbów Gór» (Wǔzàng Shānjīng): w sumie piętnaście tysięcy pięćset trzy znaki.

Przypisy

Koniec dzieła. Ta strona zamyka 中山经 i, wraz z nim, całość «Pięciu Klasyk Gór» (五藏山经: Południe, Zachód, Północ, Wschód, Środek). Cztery ostatnie ustępy to kolofony podsumowujące: ogólna liczba gór Środka (197), ogólny sumaryczny stan cesarstwa (5370 gór, 64056 li), słynna mowa przypisywana Yu Wielkiemu, oraz końcowa wzmianka licząca 15503 znaki dla pięciu ksiąg.

Dwie Córki Cesarza. Na górze Dongting mieszkają «dwie córki Cesarza», bóstwa wielkiego jeziora i rzek Xiang, kojarzone w późniejszej tradycji z Ehuang i Nüying, żonami Shuna. Bóg Yu'er, który trzyma dwa węże, również tam panuje.

Zbocze południowe / zbocze północne (其阳 / 其阴). 阳 (yáng) = zbocze nasłonecznione (południe); 阴 (yīn) = zbocze zacienione (północ).

Formuły powtarzające się. «Kto go je / spożywa…» (食之 / 服之); «gdy się pojawia…» (见则) wskazuje wróżby (wojna 兵, zaraza 疫, przerażenie 恐, wielki wiatr 大风); «jego krzyk wymawia jego własne imię» (其鸣自呼). Kolofony opisują szczególne obrzędy (ofiara «odwrócona», zarzynanie, zawieszanie nefrytu).

Niepewne identyfikacje. Wiele nazw roślin, minerałów i stworzeń nie ma pewnego odpowiednika; transkrybuje się je w pinyin wraz ze znakami, a polskie oddania idą za tradycyjnymi glosami (Guo Pu, Hao Yixing).

Tekst chiński według Chinese Text Project (ctext.org). Przekład i przypisy: Chine-culture.com.