Orta Dağlar Klasiği (中山经 Zhōngshānjīng), üç sayfada sunulan, burada sona erer. Bu son bölüm iki silsileyi 中次十一经 ve 中次十二经 (Han ve Dongting gölü bölgeleri) kapsar, ardından Beş Dağ Klasiği'nin son ketebeleri (五藏山经) gelir, Yüce Yü'nün sözleriyle. Burada Dongting dağının İmparatorunun İki Kızı ile karşılaşılır. Çince metin pinyin çevriyazısıyla sunulur, ardından Türkçe çeviri ve notlar gelir.
On Birinci Orta Klasik — 中次十一经 (Jingshan silsilesi)
《中次一十一山經》荊山之首,曰翼望之山。湍水出焉,東流注于濟。貺水出焉,東南流注于漢,其中多蛟。其上多松柏,其下多漆梓,其陽多赤金,其陰多珉。
On Birinci Orta Klasik, Jingshan silsilesi. İlk dağı Yiwang Dağı (翼望) diye anılır. Tuan Irmağı (湍水) ondan doğar ve doğuya akıp Ji'ye (濟) dökülür; Kuang Irmağı (貺水) ondan doğar ve güneydoğuya akıp Han'a (漢) dökülür; jiao ejderleriyle (蛟) bereketlidir. Doruğu çam ve serviyle, eteği vernik ağacı ve katalpayla bereketlidir; güney yamacı kırmızı altınla, kuzey yamacı yeşimtaşıyla (min 珉).
又東北一百五十里,曰朝歌之山。潕水出焉,東南流注于榮,其中多人魚。其上多梓柟,其獸多麢麋。有草焉,名曰莽草,可以毒魚。
Yüz elli li kuzeydoğuda Zhaoge Dağı (朝歌) yatar. Wu Irmağı (潕水) ondan doğar ve güneydoğuya akıp Rong'a (榮) dökülür; semenderlerle bereketlidir. Doruğu katalpa ve nanmuyla, canavarları özellikle dağ keçileri ve milu geyikleriyle bereketlidir. Orada mangcao (莽草) denen bir ot bulunur; balıkları zehirlemek için kullanılır.
又東南二百里,曰帝囷之山,其陽多㻬琈之玉,其陰多鐵。帝囷之水出于其上,潛于其下,多鳴蛇。
İki yüz li güneydoğuda Diqun Dağı (帝囷) yatar. Güney yamacı tufu-yeşimiyle, kuzey yamacı demirle bereketlidir. Diqun Irmağı (帝囷水) doruğunda fışkırır ve eteğinde batar; çınlayan yılanlarla (mingshe 鳴蛇) bereketlidir.
又東南五十里,曰視山,其上多韭。有井焉,名曰天井,夏有水,冬竭。其上多桑,多美堊、金玉。
Elli li güneydoğuda Shi Dağı (視山) yatar; doruğu yeşil soğanla bereketlidir. Üzerinde «Gök Kuyusu» (Tianjing 天井) denen bir kuyu vardır, yazın suyu olan ve kışın kuruyan. Doruğu dut, güzel tebeşir, altın ve yeşimle bereketlidir.
又東南二百里,曰前山,其木多櫧,多柏,其陽多金,其陰多赭。
İki yüz li güneydoğuda Qian Dağı (前山) yatar. Ağaçları özellikle zhu meşesi (櫧) ve servi; güney yamacı altınla, kuzey yamacı aşı boyasıyla bereketlidir.
又東南三百里,曰豐山。有獸焉,其狀如蝯,赤目、赤喙、黃身,名曰雍和,見則國有大恐。神耕父處之,常遊清泠之淵,出入有光,見則其國為敗。有九鐘焉,是知霜鳴。其上多金,其下多穀柞杻橿。
Üç yüz li güneydoğuda Feng Dağı (豐山) yatar. Orada maymuna benzeyen, kırmızı gözlü, kırmızı gagalı ve sarı gövdeli bir canavar bulunur, yonghe (雍和) denir; göründüğünde ülke büyük bir dehşet tanır. Tanrı Gengfu (耕父) orada barınır; durmadan Qingleng (清泠) derinliğini dolaşır, girip çıkarken parıldar, ve göründüğünde ülke yıkıma gider. Üzerinde kırağı yaklaşınca çınlayan dokuz çan vardır. Doruğu altınla, eteği kâğıt dutu, meşe, niu ve jiangla bereketlidir.
又東北八百里,曰兔床之山,其陽多鐵,其木多藷藇,其草多雞穀,其本如雞卵,其味酸甘,食者利於人。
Sekiz yüz li kuzeydoğuda Tuchuang Dağı (兔床) yatar. Güney yamacı demirle bereketlidir; ağaçları özellikle yam (shuyu 藷藇), otları özellikle jigu (雞穀), kökü tavuk yumurtasına benzeyen, tatlı-ekşi tatta; onu yiyen fayda görür.
又東六十里,曰皮山,多堊,多赭,其木多松柏。
Altmış li doğuda Pi Dağı (皮山) yatar; tebeşir ve aşı boyasıyla bereketlidir, ağaçları özellikle çam ve servi.
又東六十里,曰瑤碧之山,其木多梓柟,其陰多青䨼,其陽多白金。有鳥焉,其狀如雉,恒食蜚,名曰鴆。
Altmış li doğuda Yaobi Dağı (瑤碧) yatar. Ağaçları özellikle katalpa ve nanmu; kuzey yamacı yeşil cevherle, güney yamacı gümüşle bereketlidir. Orada sülüne benzeyen, genellikle fei böcekleriyle (蜚) beslenen bir kuş bulunur, zhen (鴆) denir.
又東四十里,曰支離之山,濟水出焉,南流注于漢。有鳥焉,其名曰嬰勺,其狀如鵲,赤目、赤喙、白身,其尾若勺,其鳴自呼。多㸲牛,多羬羊。
Kırk li doğuda Zhili Dağı (支離) yatar. Ji Irmağı (濟水) ondan doğar ve güneye akıp Han'a dökülür. Orada saksağana benzeyen yingshao (嬰勺) denen bir kuş bulunur, kırmızı gözlü, kırmızı gagalı ve beyaz gövdeli, kaşık biçimli kuyruklu; çığlığı kendi adını söyler. Zuoniu ve qianyangla bereketlidir.
又東北五十里,曰祑𥮐之山,其上多松柏机柏。
Elli li kuzeydoğuda Zhikou Dağı (祑𥮐) yatar; doruğu çam, servi ve ji ağaçlarıyla (机) bereketlidir.
又西北一百里,曰堇理之山,其上多松柏,多美梓,其陰多丹䨼,多金,其獸多豹虎。有鳥焉,其狀如鵲,青身白喙,白目白尾,名曰青耕,可以禦疫,其鳴自叫。
Yüz li kuzeybatıda Jinli Dağı (堇理) yatar. Doruğu çam ve servi, ve güzel katalpalarla bereketlidir; kuzey yamacı zinober (dan 丹䨼) ve altınla; canavarları özellikle panter ve kaplan. Orada saksağana benzeyen, mavi-yeşil gövdeli ve beyaz gagalı, beyaz gözlü ve beyaz kuyruklu bir kuş bulunur, qinggeng (青耕) denir; salgınlardan korur, ve çığlığı kendi adını söyler.
又東南三十里,曰依軲之山,其上多杻橿,多苴。有獸焉,其狀如犬,虎爪有甲,其名曰獜,善駚𤘝,食者不風。
Otuz li güneydoğuda Yigu Dağı (依軲) yatar. Doruğu niu ve jiang, ve kenevirle (ju 苴) bereketlidir. Orada köpeğe benzeyen, kaplan pençeli ve pullarla kaplı bir canavar bulunur, lin (獜) denir; sıçrayıp takla atmayı sever; onu yiyenin rüzgârdan hastalığı olmaz.
又東南三十五里,曰即谷之山,多美玉,多玄豹,多閭麈,多麢㚟。其陽多珉,其陰多青䨼。
Otuz beş li güneydoğuda Jigu Dağı (即谷) yatar; güzel yeşim, kara panter, lü ve zhu geyikleri, dağ keçileri ve chuo ile bereketlidir. Güney yamacı yeşimtaşıyla (min 珉), kuzey yamacı yeşil cevherle bereketlidir.
又東南四十里,曰鷄山,其上多美梓,多桑,其草多韭。
Kırk li güneydoğuda Ji Dağı (鷄山) yatar; doruğu güzel katalpalar ve dutla, otları özellikle yeşil soğanla bereketlidir.
又東南五十里,曰高前之山。其上有水焉,甚寒而清,帝臺之漿也,飲之者不心痛。其上有金,其下有赭。
Elli li güneydoğuda Gaoqian Dağı (高前) yatar. Doruğunda çok soğuk ve berrak bir su fışkırır: bu «İmparator Tai'nin içeceği»dir; ondan içenin kalp ağrısı olmaz. Doruğu altın saklar, eteği aşı boyası.
又東南三十里,曰游戲之山,多杻橿穀,多玉、多封石。
Otuz li güneydoğuda Youxi Dağı (游戲) yatar; niu, jiang ve kâğıt dutu, yeşim ve feng taşıyla (封石) bereketlidir.
又東南三十五里,曰從山,其上多松柏,其下多竹。從水出于其上,潛于其下,其中多三足鱉,枝尾,食之無蠱疫。
Otuz beş li güneydoğuda Cong Dağı (從山) yatar. Doruğu çam ve serviyle, eteği bambuyla bereketlidir. Cong Irmağı (從水) doruğunda fışkırır ve eteğinde batar; üç ayaklı ve çatal kuyruklu yumuşak kabuklu kaplumbağalarla bereketlidir; onları yiyen büyülerden ve salgınlardan kurtulur.
又東南三十里,曰嬰䃌之山,其上多松柏,其下多梓椿。
Otuz li güneydoğuda Yingping Dağı (嬰䃌) yatar; doruğu çam ve serviyle, eteği katalpa ve kokar ağaçla (chun 椿) bereketlidir.
又東南三十里,曰畢山。帝苑之水出焉,東北流注于視,其中多水玉,多蛟,其上多㻬琈之玉。
Otuz li güneydoğuda Bi Dağı (畢山) yatar. Diyuan Irmağı (帝苑水) ondan doğar ve kuzeydoğuya akıp Shi'ye (視) dökülür; dağ billuru ve jiao ejderleriyle bereketlidir; doruğu tufu-yeşimiyle bereketlidir.
又東南二十里,曰樂馬之山。有獸焉,其狀如彙,赤如丹火,其名曰𤟑,見則其國大疫。
Yirmi li güneydoğuda Lema Dağı (樂馬) yatar. Orada kirpiye (hui 彙) benzeyen, zinober ateşi gibi kırmızı bir canavar bulunur, hui (𤟑) denir; göründüğünde ülke büyük bir salgın tanır.
又東南二十五里,曰葴山,視水出焉,東南流注于汝水,其中多人魚,多蛟,多頡。
Yirmi beş li güneydoğuda Zhen Dağı (葴山) yatar. Shi Irmağı (視水) ondan doğar ve güneydoğuya akıp Ru'ya (汝水) dökülür; semenderler, jiao ejderleri ve xie su samurlarıyla (頡) bereketlidir.
又東四十里,曰嬰山,其下多青䨼,其上多金玉。
Kırk li doğuda Ying Dağı (嬰山) yatar; eteği yeşil cevherle, doruğu altın ve yeşimle bereketlidir.
又東三十里,曰虎首之山,多苴椆椐。
Otuz li doğuda Hushou Dağı (虎首) yatar; kenevir (ju 苴), chou (椆) ve ju (椐) ile bereketlidir.
又東二十里,曰嬰侯之山,其上多封石,其下多赤錫。
Yirmi li doğuda Yinghou Dağı (嬰侯) yatar; doruğu feng taşıyla, eteği kırmızı kalayla bereketlidir.
又東五十里,曰大孰之山。殺水出焉,東北流注于視水,其中多白堊。
Elli li doğuda Dashu Dağı (大孰) yatar. Sha Irmağı (殺水) ondan doğar ve kuzeydoğuya akıp Shi'ye dökülür; beyaz tebeşirle bereketlidir.
又東四十里,曰卑山,其上多桃李苴梓,多纍。
Kırk li doğuda Bei Dağı (卑山) yatar; doruğu şeftali, erik, kenevir ve katalpayla, ve mor salkımla (lei 纍) bereketlidir.
又東三十里,曰倚帝之山,其上多玉,其下多金。有獸焉,其狀如鼣鼠,白耳白喙,名曰狙如,見則其國有大兵。
Otuz li doğuda Yidi Dağı (倚帝) yatar. Doruğu yeşimle, eteği altınla bereketlidir. Orada fei sıçanına (鼣鼠) benzeyen, beyaz kulaklı ve beyaz gagalı bir canavar bulunur, juru (狙如) denir; göründüğünde ülke büyük bir savaş tanır.
又東三十里,曰鯢山,鯢水出于其上,潛于其下,其中多美堊。其上多金,其下多青䨼。
Otuz li doğuda Ni Dağı (鯢山) yatar. Ni Irmağı (鯢水) doruğunda fışkırır ve eteğinde batar; güzel tebeşirle bereketlidir. Doruğu altınla, eteği yeşil cevherle bereketlidir.
又東三十里,曰雅山。灃水出焉,東流注于視水,其中多大魚。其上多美桑,其下多苴,多赤金。
Otuz li doğuda Ya Dağı (雅山) yatar. Feng Irmağı (灃水) ondan doğar ve doğuya akıp Shi'ye dökülür; büyük balıklarla bereketlidir. Doruğu güzel dutla, eteği kenevir ve kırmızı altınla bereketlidir.
又東五十里,曰宣山。淪水出焉,東南流注于視水,其中多蛟。其上有桑焉,大五十尺,其枝四衢,其葉大尺餘,赤理黃華青柎,名曰帝女之桑。
Elli li doğuda Xuan Dağı (宣山) yatar. Lun Irmağı (淪水) ondan doğar ve güneydoğuya akıp Shi'ye dökülür; jiao ejderleriyle bereketlidir. Doruğunda elli ayak yüksekliğinde bir dut biter, dalları dört çatala bölünen ve yaprakları bir ayaktan uzun, kırmızı damarlı, sarı çiçekli ve yeşil kâseli, «İmparator kızının dutu» (Dìnǚ zhī sāng 帝女之桑) denen.
又東四十五里,曰衡山,其上多青䨼,多桑,其鳥多鸜鵒。
Kırk beş li doğuda Heng Dağı (衡山) yatar; doruğu yeşil cevher ve dutla, kuşları özellikle karatavuklarla (quyu 鸜鵒) bereketlidir.
又東四十里,曰豐山,其上多封石,其木多桑,多羊桃,狀如桃而方莖,可以為皮張。
Kırk li doğuda Feng Dağı (豐山) yatar; doruğu feng taşıyla, ağaçları özellikle dut ve yangtao (羊桃, aktinidya) ile bereketlidir, şeftaliye benzer ama kare gövdeli; şişmiş cildi tedavi etmek için kullanılır.
又東七十里,曰嫗山,其上多美玉,其下多金,其草多雞穀。
Yetmiş li doğuda Yu Dağı (嫗山) yatar; doruğu güzel yeşimle, eteği altınla, otları özellikle jigu (雞穀) ile bereketlidir.
又東三十里,曰鮮山,其木多楢杻苴,其草多𧄸冬,其陽多金,其陰多鐵。有獸焉,其狀如膜大,赤喙、赤目、白尾,見則其邑有火,名曰𤝻即。
Otuz li doğuda Xian Dağı (鮮山) yatar. Ağaçları özellikle you meşesi, niu ve kenevir; otları özellikle mendong (𧄸冬); güney yamacı altınla, kuzey yamacı demirle bereketlidir. Orada mò'ya (膜, yaban köpeği) benzeyen, kırmızı gagalı, kırmızı gözlü ve beyaz kuyruklu bir canavar bulunur; göründüğünde yöre yangınlar tanır; liji (𤝻即) denir.
又東三十里,曰章山,其陽多金,其陰多美石。皋水出焉,東流注于澧水,其中多脆石。
Otuz li doğuda Zhang Dağı (章山) yatar. Güney yamacı altınla, kuzey yamacı güzel taşlarla bereketlidir. Gao Irmağı (皋水) ondan doğar ve doğuya akıp Feng'e (澧水) dökülür; gevrek taşla (cuishi 脆石) bereketlidir.
又東二十五里,曰大支之山,其陽多金,其木多穀柞,無草木。
Yirmi beş li doğuda Dazhi Dağı (大支) yatar. Güney yamacı altınla, ağaçları özellikle kâğıt dutu ve meşeyle bereketlidir; ayrıca ottan yoksundur.
又東五十里,曰區吳之山,其木多苴。
Elli li doğuda Quwu Dağı (區吳) yatar; ağaçları özellikle kenevir (ju 苴).
又東五十里,曰聲匈之山,其木多穀,多玉,上多封石。
Elli li doğuda Shengxiong Dağı (聲匈) yatar; ağaçları özellikle kâğıt dutu; yeşimle bereketlidir, ve doruğu feng taşıyla.
又東五十里,曰大騩之山,其陽多赤金,其陰多砥石。
Elli li doğuda Dagui Dağı (大騩) yatar; güney yamacı kırmızı altınla, kuzey yamacı bileği taşıyla (dishi 砥石) bereketlidir.
又東十里,曰踵臼之山,無草木。
On li doğuda Zhongjiu Dağı (踵臼) yatar, ot ve ağaçtan yoksun.
又東北七十里,曰歷石之山,其木多荊芑,其陽多黃金,其陰多砥石。有獸焉,其狀如狸,而白首虎爪,名曰梁渠,見則其國有大兵。
Yetmiş li kuzeydoğuda Lishi Dağı (歷石) yatar. Ağaçları özellikle jing ve qi çalıları; güney yamacı altınla, kuzey yamacı bileği taşıyla bereketlidir. Orada yaban kedisine benzeyen, beyaz başlı ve kaplan pençeli bir canavar bulunur, liangqu (梁渠) denir; göründüğünde ülke büyük bir savaş tanır.
又東南一百里,曰求山。求水出于其上,潛于其下,中有美赭。其木多苴,多䉋。其陽多金,其陰多鐵。
Yüz li güneydoğuda Qiu Dağı (求山) yatar. Qiu Irmağı (求水) doruğunda fışkırır ve eteğinde batar; güzel aşı boyası barındırır. Ağaçları özellikle kenevir ve mei bambusu (䉋). Güney yamacı altınla, kuzey yamacı demirle bereketlidir.
又東二百里,曰丑陽之山,其上多椆椐。有鳥焉,其狀如烏而赤足,名曰𩢢餘,可以禦火。
İki yüz li doğuda Chouyang Dağı (丑陽) yatar. Doruğu chou (椆) ve ju (椐) ile bereketlidir. Orada kargaya benzeyen ama kırmızı ayaklı bir kuş bulunur, wenyu (𩢢餘) denir; ateşten korur.
又東三百里,曰奧山,其上多柏杻橿,其陽多㻬琈之玉。奧水出焉,東流注于視水。
Üç yüz li doğuda Ao Dağı (奧山) yatar. Doruğu servi, niu ve jiangla bereketlidir; güney yamacı tufu-yeşimiyle. Ao Irmağı (奧水) ondan doğar ve doğuya akıp Shi'ye dökülür.
又東三十五里,曰服山,其木多苴,其上多封石,其下多赤錫。
Otuz beş li doğuda Fu Dağı (服山) yatar. Ağaçları özellikle kenevir; doruğu feng taşıyla, eteği kırmızı kalayla bereketlidir.
又東三百里,曰杳山,其上多嘉榮草,多金玉。
Üç yüz li doğuda Yao Dağı (杳山) yatar; doruğu jiarong otuyla (嘉榮草), altın ve yeşimle bereketlidir.
又東三百五十里,曰几山,其木多楢檀杻,其草多香。有獸焉,其狀如彘,黃身、白頭、白尾,名曰聞𧲂,見則天下大風。
Üç yüz elli li doğuda Ji Dağı (几山) yatar. Ağaçları özellikle you meşesi, sandal ağacı ve niu; otları özellikle kokulu. Orada domuza benzeyen, sarı gövdeli, beyaz başlı ve beyaz kuyruklu bir canavar bulunur, wenlin (聞𧲂) denir; göründüğünde imparatorluk büyük rüzgârlar tanır.
凡荊山之首,自翼望之山至于几山,凡四十八山,三千七百三十二里。其神狀皆彘身人首。其祠:毛用一雄雞祈,瘞用一珪,糈用五種之精。禾山,帝也,其祠:太牢之具,羞瘞,倒毛;用一璧,牛無常。堵山、玉山,冢也,皆倒祠,羞毛少牢,嬰毛吉玉。
Hepsi birlikte, Yiwang Dağı'ndan Ji Dağı'na, Jingshan silsilesi kırk sekiz dağ sayar, üç bin yedi yüz otuz iki li boyunca. Tanrıları hepsi domuz gövdeli ve insan başlıdır. Tapımları için: yalvarışla bir horoz sunulur, bir yeşim levhası (gui 珪) gömülür, ve kutsal tahıl olarak beş tahılın özü kullanılır. He Dağı bir «tanrı-imparator»dur; tapımı için büyük kurbanın (tailao) gereçleri kullanılır, adaklar dizilir ve gömülür, kurban devrik, bir yeşim diskiyle, sabit öküz olmaksızın. Du ve Yu dağları kutsal tepelerdir; onlara devrik kurbanla adak sunulur, küçük kurban (shaolao) takdim edilerek ve uğurlu yeşim asılarak.
On İkinci Orta Klasik — 中次十二经 (Dongting silsilesi)
《中次十二經》洞庭山之首,曰篇遇之山,無草木,多黃金。
On İkinci Orta Klasik, Dongting silsilesi. İlk dağı Pianyu Dağı (篇遇) diye anılır, ot ve ağaçtan yoksun, altınla bereketli.
又東南五十里,曰雲山,無草木。有桂竹,甚毒,傷人必死。其上多黃金,其下多㻬琈之玉。
Elli li güneydoğuda Yun Dağı (雲山) yatar, ot ve ağaçtan yoksun. Orada tarçın bambusu (guizhu 桂竹) bulunur, çok zehirli: ona yaralanan kesinlikle ölür. Doruğu altınla, eteği tufu-yeşimiyle bereketlidir.
又東南一百三十里,曰龜山,其木多穀柞椆椐,其上多黃金,其下多青雄黃,多扶竹。
Yüz otuz li güneydoğuda Gui Dağı (龜山) yatar. Ağaçları özellikle kâğıt dutu, meşe, chou ve ju; doruğu altınla, eteği yeşil zırnık ve fu bambusuyla (扶竹) bereketlidir.
又東七十里,曰丙山,多筀竹,多黃金銅鐵,無木。
Yetmiş li doğuda Bing Dağı (丙山) yatar; gui bambusu (筀竹), altın, bakır ve demirle bereketlidir, ve ağaçsızdır.
又東南五十里,曰風伯之山,其上多金玉,其下多痠石、文石,多鐵,其木多柳杻檀楮。其東有林焉,名曰莽浮之林,多美木鳥獸。
Elli li güneydoğuda Fengbo Dağı (風伯) yatar. Doruğu altın ve yeşimle, eteği suan taşı (痠石) ve damarlı taşlarla, ve demirle bereketlidir; ağaçları özellikle söğüt, niu, sandal ağacı ve kâğıt dutu. Doğuda Mangfu (莽浮) denen bir orman uzanır, güzel ağaçlar, kuşlar ve canavarlarla zengin.
又東一百五十里,曰夫夫之山,其上多黃金,其下多青雄黃,其木多桑楮,其草多竹、雞鼓。神于兒居之,其狀人身而身操兩蛇,常遊于江淵,出入有光。
Yüz elli li doğuda Fufu Dağı (夫夫) yatar. Doruğu altınla, eteği yeşil zırnıkla bereketlidir; ağaçları özellikle dut ve kâğıt dutu, otları özellikle bambu ve jigu (雞鼓). Tanrı Yu'er (于兒) orada barınır; insan gövdelidir ve gövdesine sarılı iki yılan taşır, ve durmadan Irmağın derinliğini dolaşır, girip çıkarken parıldar.
又東南一百二十里,曰洞庭之山,其上多黃金,其下多銀鐵,其木多柤棃橘櫾,其草多葌蘪蕪芍藥芎藭。帝之二女居之,是常遊于江淵,澧沅之風,交瀟湘之淵,是在九江之間,出入必以飄風暴雨。是多怪神,狀如人而載蛇,左右手操蛇。多怪鳥。
Yüz yirmi li güneydoğuda Dongting Dağı (洞庭) yatar. Doruğu altınla, eteği gümüş ve demirle bereketlidir; ağaçları özellikle zha armudu, li armudu (棃), portakal ve pomelo; otları özellikle jian (葌), melekotu (miwu 蘪蕪), şakayık ve selam otu (xiongqiong 芎藭). İmparatorun iki kızı orada barınır; durmadan Irmağın derinliğini dolaşırlar. Li ve Yuan rüzgârları Xiao ve Xiang'ın derinliklerinde kesişir, Dokuz Irmak (Jiujiang) arasında; girip çıktıklarında kaçınılmaz olarak rüzgâr hortumları ve şiddetli yağmurlar kopar. Orada insan görünüşlü, her elinde bir yılan tutan birçok tuhaf ruh bulunur. Orada birçok tuhaf kuş bulunur.
又東南一百八十里,曰暴山,其木多椶柟荊芑竹箭䉋箘,其上多黃金玉,其下多文石鐵,其獸多麋鹿𪊨,就。
Yüz seksen li güneydoğuda Bao Dağı (暴山) yatar. Ağaçları özellikle palmiye, nanmu, jing ve qi çalıları, ok bambusu, mei (䉋) ve jun (箘); doruğu altın ve yeşimle, eteği damarlı taşlar ve demirle bereketlidir; canavarları özellikle milu geyikleri, geyikler, ji (𪊨) ve çaylak jiu (就).
又東南二百里,曰即公之山,其上多黃金,其下多㻬琈之玉,其木多柳杻檀桑。有獸焉,其狀如龜,而白身赤首,名曰蛫,是可以禦火。
İki yüz li güneydoğuda Jigong Dağı (即公) yatar. Doruğu altınla, eteği tufu-yeşimiyle bereketlidir; ağaçları özellikle söğüt, niu, sandal ağacı ve dut. Orada kaplumbağaya benzeyen, beyaz gövdeli ve kırmızı başlı bir canavar bulunur, gui (蛫) denir; ateşten korur.
又東南一百五十九里,曰堯山,其陰多黃堊,其陽多黃金,其木多荊芑柳檀,其草多藷藇𦬸。
Yüz elli dokuz li güneydoğuda Yao Dağı (堯山) yatar. Kuzey yamacı sarı tebeşirle, güney yamacı altınla bereketlidir; ağaçları özellikle jing, qi, söğüt ve sandal ağacı; otları özellikle yam (shuyu 藷藇) ve tuo (𦬸).
又東南一百里,曰江浮之山,其上多銀砥礪,無草木,其獸多豕鹿。
Yüz li güneydoğuda Jiangfu Dağı (江浮) yatar. Doruğu gümüş ve bileği taşıyla bereketlidir; ot ve ağaçtan yoksun, canavarları özellikle yaban domuzu ve geyik.
又東二百里,曰真陵之山,其上多黃金,其下多玉,其木多穀柞柳杻,其草多榮草。
İki yüz li doğuda Zhenling Dağı (真陵) yatar. Doruğu altınla, eteği yeşimle bereketlidir; ağaçları özellikle kâğıt dutu, meşe, söğüt ve niu; otları özellikle rongcao (榮草).
又東南一百二十里,曰陽帝之山,多美銅,其木多檀杻檿楮,其獸多麢麝。
Yüz yirmi li güneydoğuda Yangdi Dağı (陽帝) yatar; güzel bakırla bereketlidir, ağaçları özellikle sandal ağacı, niu, yaban dutu (yan 檿) ve kâğıt dutu, canavarları özellikle dağ keçileri ve misk geyikleri (she 麝).
又南九十里,曰柴桑之山,其上多銀,其下多碧,多汵石赭,其木多柳芑楮桑,其獸多麋鹿,多白蛇飛蛇。
Doksan li güneyde Chaisang Dağı (柴桑) yatar. Doruğu gümüşle, eteği yeşimtaşı, yumuşak taş (ganshi 汵石) ve aşı boyasıyla bereketlidir; ağaçları özellikle söğüt, qi, kâğıt dutu ve dut; canavarları özellikle milu geyikleri ve geyikler, ve çok beyaz yılan ve uçan yılan.
又東二百三十里,曰榮余之山,其上多銅,其下多銀,其木多柳芑,其蟲多怪蛇怪蟲。
İki yüz otuz li doğuda Rongyu Dağı (榮余) yatar. Doruğu bakırla, eteği gümüşle bereketlidir; ağaçları özellikle söğüt ve qi; küçük yaratıkları özellikle yılan ve tuhaf böcek.
凡洞庭山之首,自篇遇之山至于榮余之山,凡十五山,二千八百里。其神狀皆鳥身而龍首。其祠:毛用一雄鷄、一牝豚刉,糈用稌。凡夫夫之山、即公之山、堯山、陽帝之山,皆冢也,其祠:皆肆瘞,祈用酒,毛用少牢,嬰毛一吉玉。洞庭、榮余山,神也,其祠:皆肆瘞,祈酒太牢祠,嬰用圭璧十五,五彩惠之。
Hepsi birlikte, Pianyu Dağı'ndan Rongyu Dağı'na, Dongting silsilesi on beş dağ sayar, iki bin sekiz yüz li boyunca. Tanrıları hepsi kuş gövdeli ve ejderha başlıdır. Tapımları için: bir horoz ve bir dişi domuz boğazlanır, ve kutsal tahıl olarak yapışkan pirinç kullanılır. Fufu, Jigong, Yao ve Yangdi dağları hepsi kutsal tepelerdir; tapımları için adaklar dizilir ve gömülür, şarap ve küçük kurbanla (shaolao) dua edilir, ve uğurlu yeşim asılır. Dongting ve Rongyu dağları büyük tanrıları barındırır; tapımları için adaklar dizilir ve gömülür, şarap ve büyük kurbanla (tailao) dua edilir, ve beş renkle bezenmiş on beş gui ve bi asılır.
Beş Dağ Klasiği'nin son ketebeleri (五藏山经)
右中經之山志,大凡百九十七山,二萬一千三百七十一里。
Orta Klasik'in dağlarının dökümü şöyledir: hepsi birlikte yüz doksan yedi dağ, yirmi bir bin üç yüz yetmiş bir li boyunca.
大凡天下名山五千三百七十,居地,大凡六萬四千五十六里。
Toplamda, imparatorluğun ünlü dağları beş bin üç yüz yetmiş sayıdadır, hepsi birlikte altmış dört bin elli altı li toprak kaplar.
禹曰:天下名山,經五千三百七十山,六萬四千五十六里,居地也。言其五臧,蓋其餘小山甚眾,不足記云。天地之東西二萬八千里,南北二萬六千里,出水之山者八千里,受水者八千里,出銅之山四百六十七,出鐵之山三千六百九十。此天地之所分壤樹穀也,戈矛之所發也,刀鎩之所起也,能者有餘,拙者不足。封於太山,禪於梁父,七十二家,得失之數,皆在此內,是謂國用。
Yü dedi ki: imparatorluğun ünlü dağları — Klasik onlardan beş bin üç yüz yetmiş sayar, altmış dört bin elli altı li toprak boyunca. Bunlar «Beş Hazine» (wuzang) denenlerdir; öteki küçük dağlar, çok sayıda olan, kaydedilmeye değmez. Doğudan batıya dünya yirmi sekiz bin li uzanır; güneyden kuzeye yirmi altı bin li. Suların çıktığı dağlar sekiz bin li kaplar, onları alanlar sekiz bin li; bakır veren dağlar dört yüz altmış yedi sayıda, demir veren dağlar üç bin altı yüz doksan. Gök ve Yer'in toprakları paylaştırdığı ve tahılları büyüttüğü, mızrak ve teberlerin doğduğu, bıçak ve kılıçların dövüldüğü yer burasıdır; usta burada bolluğu, beceriksiz yokluğu bulur. Tai dağında kurban kesilir, Liangfu dağında saygı sunulur: yetmiş iki hane; kazanç ve kayıpların hesabı tümüyle onun içinde kapalıdır — Devletin zenginliğini yapan budur.
右《五臧山經》五篇,大凡一萬五千五百三字。
«Dağ Hazineleri Klasikleri»nin (Wǔzàng Shānjīng) beş kitabı şöyledir: hepsi birlikte, on beş bin beş yüz üç karakter.
Notlar
Eserin sonu. Bu sayfa 中山经'i ve onunla birlikte «Beş Dağ Klasiği»nin (五藏山经: Güney, Batı, Kuzey, Doğu, Merkez) tümünü kapatır. Son dört pasaj özetleyici ketebelerdir: Merkez'in dağlarının toplamı (197), imparatorluğun genel toplamı (5.370 dağ, 64.056 li), Yüce Yü'ye atfedilen ünlü konuşma, ve beş kitap için 15.503 karakter sayan son anma.
İmparatorun İki Kızı. Dongting dağında «İmparatorun iki kızı» barınır, büyük gölün ve Xiang ırmaklarının tanrıları, sonraki gelenekte Shun'un eşleri Ehuang ve Nüying ile özdeşleştirilen. İki yılan tutan tanrı Yu'er de orada hüküm sürer.
Güney yamacı / kuzey yamacı (其阳 / 其阴). 阳 (yáng) = güneşli yamaç (güney); 阴 (yīn) = gölgeli yamaç (kuzey).
Yinelenen kalıplar. «Onu yiyen / alan…» (食之 / 服之); «göründüğünde…» (见则) alâmetleri imler (savaş 兵, salgın 疫, dehşet 恐, büyük rüzgâr 大风); «çığlığı kendi adını söyler» (其鸣自呼). Ketebeler özel ayinleri betimler (kurban «devrik», boğazlama, yeşim asma).
Belirsiz özdeşleştirmeler. Birçok bitki, mineral ve yaratık adının kesin karşılığı yoktur; karakterlerle birlikte pinyin'le çevriyazılır, ve Türkçe karşılıklar geleneksel şerhleri (Guo Pu, Hao Yixing) izler.
Çince metin Chinese Text Project'e (ctext.org) göredir. Çeviri ve notlar: Chine-culture.com.