บทที่ 5 แห่งคัมภีร์ขุนเขาและท้องทะเล (ภาค 3)

คัมภีร์ขุนเขาตอนกลาง (中山经 Zhōngshānjīng) ซึ่งนำเสนอเป็นสามหน้า จบลงที่นี่ ส่วนสุดท้ายนี้ครอบคลุมสองทิว 中次十一经 และ 中次十二经 (บริเวณแม่น้ำฮั่นและทะเลสาบต้งถิง) แล้วต่อด้วย ท้ายบทสรุปของปัญจคัมภีร์แห่งขุนเขา (五藏山经) พร้อมถ้อยคำของอวี่มหาราช ที่นี่พบ สองธิดาของจักรพรรดิแห่งเขาต้งถิง ตัวบทจีนแสดงพร้อมการถอดเสียงพินอิน ตามด้วยคำแปลภาษาไทยและหมายเหตุ

คัมภีร์กลางที่สิบเอ็ด — 中次十一经 (ทิวเขาจิงซาน)

《中zhōng次cì一yī十shí一yī山shān經jīng》荊jīng山shān之zhī首shǒu，曰yuē翼yì望wàng之zhī山shān。湍tuān水shuǐ出chū焉yān，東dōng流liú注zhù于yú濟jì。貺kuàng水shuǐ出chū焉yān，東dōng南nán流liú注zhù于yú漢hàn，其qí中zhōng多duō蛟jiāo。其qí上shàng多duō松sōng柏bǎi，其qí下xià多duō漆qī梓zǐ，其qí陽yáng多duō赤chì金jīn，其qí陰yīn多duō珉mín。

คัมภีร์กลางที่สิบเอ็ด ทิวเขาจิงซาน ขุนเขาแรกชื่อเขาอี้ว่าง (翼望) แม่น้ำตวน (湍水) มีต้นกำเนิดจากเขานี้ ไหลไปทางตะวันออกลงสู่แม่น้ำจี้ (濟); แม่น้ำควง (貺水) มีต้นกำเนิดจากเขานี้ ไหลไปทางตะวันออกเฉียงใต้ลงสู่แม่น้ำฮั่น (漢); อุดมด้วยมังกรเจียว (蛟) ยอดเขาอุดมด้วยสนและไซเปรส เชิงเขาด้วยต้นรักและแคทัลปา; เชิงเขาด้านใต้ด้วยทองแดงแดง ด้านเหนือด้วยหยกขาว (หมิน 珉)

又yòu東dōng北běi一yī百bǎi五wǔ十shí里lǐ，曰yuē朝cháo歌gē之zhī山shān。潕wǔ水shuǐ出chū焉yān，東dōng南nán流liú注zhù于yú榮róng，其qí中zhōng多duō人rén魚yú。其qí上shàng多duō梓zǐ柟nán，其qí獸shòu多duō麢líng麋mí。有yǒu草cǎo焉yān，名míng曰yuē莽mǎng草cǎo，可kě以yǐ毒dú魚yú。

ไปทางตะวันออกเฉียงเหนือหนึ่งร้อยห้าสิบลี้ มีเขาเฉาเกอ (朝歌) แม่น้ำอู๋ (潕水) มีต้นกำเนิดจากเขานี้ ไหลไปทางตะวันออกเฉียงใต้ลงสู่แม่น้ำหรง (榮); อุดมด้วยซาลาแมนเดอร์ ยอดเขาอุดมด้วยแคทัลปาและหนานมู่ สัตว์ร้ายส่วนใหญ่เป็นเลียงผาและกวางหมี มีหญ้าชื่อหมั่งเฉ่า (莽草); ใช้เบื่อปลา

又yòu東dōng南nán二èr百bǎi里lǐ，曰yuē帝dì囷qūn之zhī山shān，其qí陽yáng多duō㻬tū琈fú之zhī玉yù，其qí陰yīn多duō鐵tiě。帝dì囷qūn之zhī水shuǐ出chū于yú其qí上shàng，潛qián于yú其qí下xià，多duō鳴míng蛇shé。

ไปทางตะวันออกเฉียงใต้สองร้อยลี้ มีเขาตี้จวิน (帝囷) เชิงเขาด้านใต้อุดมด้วยหยกถูฝู ด้านเหนือด้วยเหล็ก แม่น้ำตี้จวิน (帝囷水) ผุดที่ยอดและจมที่เชิง; อุดมด้วยงูขับขาน (หมิงเสอ 鳴蛇)

又yòu東dōng南nán五wǔ十shí里lǐ，曰yuē視shì山shān，其qí上shàng多duō韭jiǔ。有yǒu井jǐng焉yān，名míng曰yuē天tiān井jǐng，夏xià有yǒu水shuǐ，冬dōng竭jié。其qí上shàng多duō桑sāng，多duō美měi堊è、金jīn玉yù。

ไปทางตะวันออกเฉียงใต้ห้าสิบลี้ มีเขาซื่อ (視山); ยอดเขาอุดมด้วยกุยช่าย มีบ่อชื่อ «บ่อสวรรค์» (เทียนจิ่ง 天井) มีน้ำในฤดูร้อนและแห้งในฤดูหนาว ยอดเขาอุดมด้วยหม่อน ชอล์กงาม ทองและหยก

又yòu東dōng南nán二èr百bǎi里lǐ，曰yuē前qián山shān，其qí木mù多duō櫧zhū，多duō柏bǎi，其qí陽yáng多duō金jīn，其qí陰yīn多duō赭zhě。

ไปทางตะวันออกเฉียงใต้สองร้อยลี้ มีเขาเฉียน (前山) ต้นไม้ส่วนใหญ่เป็นโอ๊กจู้ (櫧) และไซเปรส; เชิงเขาด้านใต้อุดมด้วยทอง ด้านเหนือด้วยดินเหลือง

又yòu東dōng南nán三sān百bǎi里lǐ，曰yuē豐fēng山shān。有yǒu獸shòu焉yān，其qí狀zhuàng如rú蝯yuán，赤chì目mù、赤chì喙huì、黃huáng身shēn，名míng曰yuē雍yōng和hé，見jiàn則zé國guó有yǒu大dà恐kǒng。神shén耕gēng父fù處chù之zhī，常cháng遊yóu清qīng泠líng之zhī淵yuān，出chū入rù有yǒu光guāng，見jiàn則zé其qí國guó為wèi敗bài。有yǒu九jiǔ鐘zhōng焉yān，是shì知zhī霜shuāng鳴míng。其qí上shàng多duō金jīn，其qí下xià多duō穀gǔ柞zuò杻niǔ橿jiāng。

ไปทางตะวันออกเฉียงใต้สามร้อยลี้ มีเขาเฟิง (豐山) มีสัตว์ร้ายคล้ายลิง ตาแดง ปากแดง กายเหลือง เรียกว่ายงเหอ (雍和); เมื่อปรากฏ แผ่นดินเกิดความหวาดกลัวใหญ่ เทพเกิงฟู่ (耕父) สถิต; ท่องเที่ยวในห้วงน้ำลึกชิงเหลิง (清泠) ไม่ขาด เปล่งประกายเมื่อเข้าออก และเมื่อปรากฏ แผ่นดินสู่ความพินาศ มีระฆังเก้าใบที่กังวานเมื่อน้ำค้างแข็งใกล้มา ยอดเขาอุดมด้วยทอง เชิงเขาด้วยปอสา โอ๊ก หนิว และเจียง

又yòu東dōng北běi八bā百bǎi里lǐ，曰yuē兔tù床chuáng之zhī山shān，其qí陽yáng多duō鐵tiě，其qí木mù多duō藷shǔ藇xù，其qí草cǎo多duō雞jī穀gǔ，其qí本běn如rú雞jī卵luǎn，其qí味wèi酸suān甘gān，食shí者zhě利lì於yú人rén。

ไปทางตะวันออกเฉียงเหนือแปดร้อยลี้ มีเขาทู่ฉวง (兔床) เชิงเขาด้านใต้อุดมด้วยเหล็ก; ต้นไม้ส่วนใหญ่เป็นมัน (สู่อวี๋ 藷藇) หญ้าส่วนใหญ่เป็นจีกู่ (雞穀) ซึ่งรากคล้ายไข่ไก่ รสเปรี้ยวอมหวาน; ผู้ใดกินย่อมได้ประโยชน์

又yòu東dōng六liù十shí里lǐ，曰yuē皮pí山shān，多duō堊è，多duō赭zhě，其qí木mù多duō松sōng柏bǎi。

ไปทางตะวันออกหกสิบลี้ มีเขาผี (皮山); อุดมด้วยชอล์กและดินเหลือง ต้นไม้ส่วนใหญ่เป็นสนและไซเปรส

又yòu東dōng六liù十shí里lǐ，曰yuē瑤yáo碧bì之zhī山shān，其qí木mù多duō梓zǐ柟nán，其qí陰yīn多duō青qīng䨼hù，其qí陽yáng多duō白bái金jīn。有yǒu鳥niǎo焉yān，其qí狀zhuàng如rú雉zhì，恒héng食shí蜚fēi，名míng曰yuē鴆zhèn。

ไปทางตะวันออกหกสิบลี้ มีเขาเหยาปี้ (瑤碧) ต้นไม้ส่วนใหญ่เป็นแคทัลปาและหนานมู่; เชิงเขาด้านเหนืออุดมด้วยแร่เขียว ด้านใต้ด้วยเงิน มีนกคล้ายไก่ฟ้าที่มักกินแมลงเฟย (蜚) เรียกว่าเจิ้น (鴆)

又yòu東dōng四sì十shí里lǐ，曰yuē支zhī離lí之zhī山shān，濟jì水shuǐ出chū焉yān，南nán流liú注zhù于yú漢hàn。有yǒu鳥niǎo焉yān，其qí名míng曰yuē嬰yīng勺sháo，其qí狀zhuàng如rú鵲què，赤chì目mù、赤chì喙huì、白bái身shēn，其qí尾wěi若ruò勺sháo，其qí鳴míng自zì呼hū。多duō㸲zuò牛niú，多duō羬qián羊yáng。

ไปทางตะวันออกสี่สิบลี้ มีเขาจือหลี (支離) แม่น้ำจี้ (濟水) มีต้นกำเนิดจากเขานี้ ไหลไปทางใต้ลงสู่แม่น้ำฮั่น มีนกชื่ออิงสาว (嬰勺) คล้ายนกสาลิกา ตาแดง ปากแดง กายขาว หางรูปช้อน; เสียงร้องเปล่งชื่อตัวเอง อุดมด้วยจั่วหนิวและเฉียนหยาง

又yòu東dōng北běi五wǔ十shí里lǐ，曰yuē祑zhì𥮐kòu之zhī山shān，其qí上shàng多duō松sōng柏bǎi机jī柏bǎi。

ไปทางตะวันออกเฉียงเหนือห้าสิบลี้ มีเขาจื้อโข่ว (祑𥮐); ยอดเขาอุดมด้วยสน ไซเปรส และต้นจี (机)

又yòu西xī北běi一yī百bǎi里lǐ，曰yuē堇jǐn理lǐ之zhī山shān，其qí上shàng多duō松sōng柏bǎi，多duō美měi梓zǐ，其qí陰yīn多duō丹dān䨼hù，多duō金jīn，其qí獸shòu多duō豹bào虎hǔ。有yǒu鳥niǎo焉yān，其qí狀zhuàng如rú鵲què，青qīng身shēn白bái喙huì，白bái目mù白bái尾wěi，名míng曰yuē青qīng耕gēng，可kě以yǐ禦yù疫yì，其qí鳴míng自zì叫jiào。

ไปทางตะวันตกเฉียงเหนือร้อยลี้ มีเขาจิ่นหลี่ (堇理) ยอดเขาอุดมด้วยสนและไซเปรส และแคทัลปางาม; เชิงเขาด้านเหนือด้วยชาด (ตาน 丹䨼) และทอง; สัตว์ร้ายส่วนใหญ่เป็นเสือดาวและเสือ มีนกคล้ายนกสาลิกา กายเขียวคราม ปากขาว ตาขาว หางขาว เรียกว่าชิงเกิง (青耕); คุ้มภัยจากโรคระบาด และเสียงร้องเปล่งชื่อตัวเอง

又yòu東dōng南nán三sān十shí里lǐ，曰yuē依yī軲gū之zhī山shān，其qí上shàng多duō杻niǔ橿jiāng，多duō苴jū。有yǒu獸shòu焉yān，其qí狀zhuàng如rú犬quǎn，虎hǔ爪zhǎo有yǒu甲jiǎ，其qí名míng曰yuē獜lín，善shàn駚yǎng𤘝yǎn，食shí者zhě不bù風fēng。

ไปทางตะวันออกเฉียงใต้สามสิบลี้ มีเขาอีกู (依軲) ยอดเขาอุดมด้วยหนิว เจียง และป่าน (จวี 苴) มีสัตว์ร้ายคล้ายสุนัข กรงเล็บเสือและปกคลุมด้วยเกล็ด เรียกว่าหลิน (獜); ชอบกระโดดและตีลังกา; ผู้ใดกินย่อมไม่เป็นโรคจากลม

又yòu東dōng南nán三sān十shí五wǔ里lǐ，曰yuē即jí谷gǔ之zhī山shān，多duō美měi玉yù，多duō玄xuán豹bào，多duō閭lǘ麈zhǔ，多duō麢líng㚟chuò。其qí陽yáng多duō珉mín，其qí陰yīn多duō青qīng䨼hù。

ไปทางตะวันออกเฉียงใต้สามสิบห้าลี้ มีเขาจี๋กู่ (即谷); อุดมด้วยหยกงาม เสือดาวดำ กวางหลี่และจู่ เลียงผาและฉัว เชิงเขาด้านใต้อุดมด้วยหยกขาว (หมิน 珉) ด้านเหนือด้วยแร่เขียว

又yòu東dōng南nán四sì十shí里lǐ，曰yuē鷄jī山shān，其qí上shàng多duō美měi梓zǐ，多duō桑sāng，其qí草cǎo多duō韭jiǔ。

ไปทางตะวันออกเฉียงใต้สี่สิบลี้ มีเขาจี (鷄山); ยอดเขาอุดมด้วยแคทัลปางามและหม่อน หญ้าส่วนใหญ่เป็นกุยช่าย

又yòu東dōng南nán五wǔ十shí里lǐ，曰yuē高gāo前qián之zhī山shān。其qí上shàng有yǒu水shuǐ焉yān，甚shèn寒hán而ér清qīng，帝dì臺tái之zhī漿jiāng也yě，飲yǐn之zhī者zhě不bù心xīn痛tòng。其qí上shàng有yǒu金jīn，其qí下xià有yǒu赭zhě。

ไปทางตะวันออกเฉียงใต้ห้าสิบลี้ มีเขาเกาเฉียน (高前) ที่ยอดผุดน้ำเย็นจัดและใส: คือ «น้ำดื่มของจักรพรรดิไท่»; ผู้ใดดื่มย่อมไม่เจ็บหัวใจ ยอดเขาซ่อนทอง เชิงเขาซ่อนดินเหลือง

又yòu東dōng南nán三sān十shí里lǐ，曰yuē游yóu戲xì之zhī山shān，多duō杻niǔ橿jiāng穀gǔ，多duō玉yù、多duō封fēng石shí。

ไปทางตะวันออกเฉียงใต้สามสิบลี้ มีเขาโหยวซี่ (游戲); อุดมด้วยหนิว เจียง ปอสา หยก และหินเฟิง (封石)

又yòu東dōng南nán三sān十shí五wǔ里lǐ，曰yuē從cóng山shān，其qí上shàng多duō松sōng柏bǎi，其qí下xià多duō竹zhú。從cóng水shuǐ出chū于yú其qí上shàng，潛qián于yú其qí下xià，其qí中zhōng多duō三sān足zú鱉biē，枝zhī尾wěi，食shí之zhī無wú蠱gǔ疫yì。

ไปทางตะวันออกเฉียงใต้สามสิบห้าลี้ มีเขาฉง (從山) ยอดเขาอุดมด้วยสนและไซเปรส เชิงเขาด้วยไผ่ แม่น้ำฉง (從水) ผุดที่ยอดและจมที่เชิง; อุดมด้วยตะพาบสามขาหางแยก; ผู้ใดกินย่อมพ้นมนตร์ร้ายและโรคระบาด

又yòu東dōng南nán三sān十shí里lǐ，曰yuē嬰yīng䃌zhēn之zhī山shān，其qí上shàng多duō松sōng柏bǎi，其qí下xià多duō梓zǐ椿chūn。

ไปทางตะวันออกเฉียงใต้สามสิบลี้ มีเขาอิงผิง (嬰䃌); ยอดเขาอุดมด้วยสนและไซเปรส เชิงเขาด้วยแคทัลปาและมะยมป่า (ชุน 椿)

又yòu東dōng南nán三sān十shí里lǐ，曰yuē畢bì山shān。帝dì苑yuàn之zhī水shuǐ出chū焉yān，東dōng北běi流liú注zhù于yú視shì，其qí中zhōng多duō水shuǐ玉yù，多duō蛟jiāo，其qí上shàng多duō㻬tū琈fú之zhī玉yù。

ไปทางตะวันออกเฉียงใต้สามสิบลี้ มีเขาปี้ (畢山) แม่น้ำตี้เยวี่ยน (帝苑水) มีต้นกำเนิดจากเขานี้ ไหลไปทางตะวันออกเฉียงเหนือลงสู่แม่น้ำซื่อ (視); อุดมด้วยผลึกหินและมังกรเจียว; ยอดเขาอุดมด้วยหยกถูฝู

又yòu東dōng南nán二èr十shí里lǐ，曰yuē樂lè馬mǎ之zhī山shān。有yǒu獸shòu焉yān，其qí狀zhuàng如rú彙huì，赤chì如rú丹dān火huǒ，其qí名míng曰yuē𤟑huì，見jiàn則zé其qí國guó大dà疫yì。

ไปทางตะวันออกเฉียงใต้ยี่สิบลี้ มีเขาเล่อหม่า (樂馬) มีสัตว์ร้ายคล้ายเม่น (ฮุ่ย 彙) แดงดั่งไฟชาด เรียกว่าฮุ่ย (𤟑); เมื่อปรากฏ แผ่นดินเกิดโรคระบาดใหญ่

又yòu東dōng南nán二èr十shí五wǔ里lǐ，曰yuē葴zhēn山shān，視shì水shuǐ出chū焉yān，東dōng南nán流liú注zhù于yú汝rǔ水shuǐ，其qí中zhōng多duō人rén魚yú，多duō蛟jiāo，多duō頡jié。

ไปทางตะวันออกเฉียงใต้ยี่สิบห้าลี้ มีเขาเจิน (葴山) แม่น้ำซื่อ (視水) มีต้นกำเนิดจากเขานี้ ไหลไปทางตะวันออกเฉียงใต้ลงสู่แม่น้ำหรู (汝水); อุดมด้วยซาลาแมนเดอร์ มังกรเจียว และนากเสีย (頡)

又yòu東dōng四sì十shí里lǐ，曰yuē嬰yīng山shān，其qí下xià多duō青qīng䨼hù，其qí上shàng多duō金jīn玉yù。

ไปทางตะวันออกสี่สิบลี้ มีเขาอิง (嬰山); เชิงเขาอุดมด้วยแร่เขียว ยอดเขาด้วยทองและหยก

又yòu東dōng三sān十shí里lǐ，曰yuē虎hǔ首shǒu之zhī山shān，多duō苴jū椆chóu椐jū。

ไปทางตะวันออกสามสิบลี้ มีเขาหู่โฉ่ว (虎首); อุดมด้วยป่าน (จวี 苴) โจว (椆) และจวี (椐)

又yòu東dōng二èr十shí里lǐ，曰yuē嬰yīng侯hóu之zhī山shān，其qí上shàng多duō封fēng石shí，其qí下xià多duō赤chì錫xī。

ไปทางตะวันออกยี่สิบลี้ มีเขาอิงโหว (嬰侯); ยอดเขาอุดมด้วยหินเฟิง เชิงเขาด้วยดีบุกแดง

又yòu東dōng五wǔ十shí里lǐ，曰yuē大dà孰shú之zhī山shān。殺shā水shuǐ出chū焉yān，東dōng北běi流liú注zhù于yú視shì水shuǐ，其qí中zhōng多duō白bái堊è。

ไปทางตะวันออกห้าสิบลี้ มีเขาต้าฉู (大孰) แม่น้ำชา (殺水) มีต้นกำเนิดจากเขานี้ ไหลไปทางตะวันออกเฉียงเหนือลงสู่แม่น้ำซื่อ; อุดมด้วยชอล์กขาว

又yòu東dōng四sì十shí里lǐ，曰yuē卑bēi山shān，其qí上shàng多duō桃táo李lǐ苴jū梓zǐ，多duō纍léi。

ไปทางตะวันออกสี่สิบลี้ มีเขาเปย (卑山); ยอดเขาอุดมด้วยท้อ บ๊วย ป่าน และแคทัลปา และวิสทีเรีย (เหลย 纍)

又yòu東dōng三sān十shí里lǐ，曰yuē倚yǐ帝dì之zhī山shān，其qí上shàng多duō玉yù，其qí下xià多duō金jīn。有yǒu獸shòu焉yān，其qí狀zhuàng如rú鼣fèi鼠shǔ，白bái耳ěr白bái喙huì，名míng曰yuē狙jū如rú，見jiàn則zé其qí國guó有yǒu大dà兵bīng。

ไปทางตะวันออกสามสิบลี้ มีเขาอี่ตี้ (倚帝) ยอดเขาอุดมด้วยหยก เชิงเขาด้วยทอง มีสัตว์ร้ายคล้ายหนูเฟ่ย (鼣鼠) หูขาวปากขาว เรียกว่าจฺวีหรู (狙如); เมื่อปรากฏ แผ่นดินเกิดสงครามใหญ่

又yòu東dōng三sān十shí里lǐ，曰yuē鯢ní山shān，鯢ní水shuǐ出chū于yú其qí上shàng，潛qián于yú其qí下xià，其qí中zhōng多duō美měi堊è。其qí上shàng多duō金jīn，其qí下xià多duō青qīng䨼hù。

ไปทางตะวันออกสามสิบลี้ มีเขาหนี (鯢山) แม่น้ำหนี (鯢水) ผุดที่ยอดและจมที่เชิง; อุดมด้วยชอล์กงาม ยอดเขาอุดมด้วยทอง เชิงเขาด้วยแร่เขียว

又yòu東dōng三sān十shí里lǐ，曰yuē雅yǎ山shān。灃fēng水shuǐ出chū焉yān，東dōng流liú注zhù于yú視shì水shuǐ，其qí中zhōng多duō大dà魚yú。其qí上shàng多duō美měi桑sāng，其qí下xià多duō苴jū，多duō赤chì金jīn。

ไปทางตะวันออกสามสิบลี้ มีเขาหย่า (雅山) แม่น้ำเฟิง (灃水) มีต้นกำเนิดจากเขานี้ ไหลไปทางตะวันออกลงสู่แม่น้ำซื่อ; อุดมด้วยปลาใหญ่ ยอดเขาอุดมด้วยหม่อนงาม เชิงเขาด้วยป่านและทองแดงแดง

又yòu東dōng五wǔ十shí里lǐ，曰yuē宣xuān山shān。淪lún水shuǐ出chū焉yān，東dōng南nán流liú注zhù于yú視shì水shuǐ，其qí中zhōng多duō蛟jiāo。其qí上shàng有yǒu桑sāng焉yān，大dà五wǔ十shí尺chǐ，其qí枝zhī四sì衢qú，其qí葉yè大dà尺chǐ餘yú，赤chì理lǐ黃huáng華huá青qīng柎fū，名míng曰yuē帝dì女nǚ之zhī桑sāng。

ไปทางตะวันออกห้าสิบลี้ มีเขาเซวียน (宣山) แม่น้ำหลุน (淪水) มีต้นกำเนิดจากเขานี้ ไหลไปทางตะวันออกเฉียงใต้ลงสู่แม่น้ำซื่อ; อุดมด้วยมังกรเจียว ที่ยอดมีต้นหม่อนสูงห้าสิบฟุต กิ่งแยกสี่ง่าม ใบยาวกว่าหนึ่งฟุต เส้นใบแดง ดอกเหลือง กลีบเขียว เรียกว่า «หม่อนแห่งธิดาจักรพรรดิ» (Dìnǚ zhī sāng 帝女之桑)

又yòu東dōng四sì十shí五wǔ里lǐ，曰yuē衡héng山shān，其qí上shàng多duō青qīng䨼hù，多duō桑sāng，其qí鳥niǎo多duō鸜qú鵒yù。

ไปทางตะวันออกสี่สิบห้าลี้ มีเขาเหิง (衡山); ยอดเขาอุดมด้วยแร่เขียวและหม่อน นกส่วนใหญ่เป็นนกเอี้ยง (ฉวี่ยวี่ 鸜鵒)

又yòu東dōng四sì十shí里lǐ，曰yuē豐fēng山shān，其qí上shàng多duō封fēng石shí，其qí木mù多duō桑sāng，多duō羊yáng桃táo，狀zhuàng如rú桃táo而ér方fāng莖jīng，可kě以yǐ為wèi皮pí張zhāng。

ไปทางตะวันออกสี่สิบลี้ มีเขาเฟิง (豐山); ยอดเขาอุดมด้วยหินเฟิง ต้นไม้ส่วนใหญ่เป็นหม่อนและหยางเถา (羊桃, กีวี) คล้ายท้อแต่ก้านสี่เหลี่ยม; ใช้รักษาผิวบวม

又yòu東dōng七qī十shí里lǐ，曰yuē嫗yù山shān，其qí上shàng多duō美měi玉yù，其qí下xià多duō金jīn，其qí草cǎo多duō雞jī穀gǔ。

ไปทางตะวันออกเจ็ดสิบลี้ มีเขาอวี้ (嫗山); ยอดเขาอุดมด้วยหยกงาม เชิงเขาด้วยทอง หญ้าส่วนใหญ่เป็นจีกู่ (雞穀)

又yòu東dōng三sān十shí里lǐ，曰yuē鮮xiān山shān，其qí木mù多duō楢yóu杻niǔ苴jū，其qí草cǎo多duō𧄸mén冬dōng，其qí陽yáng多duō金jīn，其qí陰yīn多duō鐵tiě。有yǒu獸shòu焉yān，其qí狀zhuàng如rú膜mó大dà，赤chì喙huì、赤chì目mù、白bái尾wěi，見jiàn則zé其qí邑yì有yǒu火huǒ，名míng曰yuē𤝻lì即jí。

ไปทางตะวันออกสามสิบลี้ มีเขาเซียน (鮮山) ต้นไม้ส่วนใหญ่เป็นโอ๊กโหยว หนิว และป่าน; หญ้าส่วนใหญ่เป็นเหมินตง (𧄸冬); เชิงเขาด้านใต้อุดมด้วยทอง ด้านเหนือด้วยเหล็ก มีสัตว์ร้ายคล้ายม่อ (膜, หมาป่า) ปากแดง ตาแดง หางขาว; เมื่อปรากฏ ท้องที่เกิดอัคคีภัย; เรียกว่าหลี่จี๋ (𤝻即)

又yòu東dōng三sān十shí里lǐ，曰yuē章zhāng山shān，其qí陽yáng多duō金jīn，其qí陰yīn多duō美měi石shí。皋gāo水shuǐ出chū焉yān，東dōng流liú注zhù于yú澧lǐ水shuǐ，其qí中zhōng多duō脆cuì石shí。

ไปทางตะวันออกสามสิบลี้ มีเขาจาง (章山) เชิงเขาด้านใต้อุดมด้วยทอง ด้านเหนือด้วยหินงาม แม่น้ำเกา (皋水) มีต้นกำเนิดจากเขานี้ ไหลไปทางตะวันออกลงสู่แม่น้ำหลี่ (澧水); อุดมด้วยหินเปราะ (ชุ่ยสือ 脆石)

又yòu東dōng二èr十shí五wǔ里lǐ，曰yuē大dà支zhī之zhī山shān，其qí陽yáng多duō金jīn，其qí木mù多duō穀gǔ柞zuò，無wú草cǎo木mù。

ไปทางตะวันออกยี่สิบห้าลี้ มีเขาต้าจือ (大支) เชิงเขาด้านใต้อุดมด้วยทอง ต้นไม้ส่วนใหญ่เป็นปอสาและโอ๊ก; นอกนั้นปราศจากหญ้า

又yòu東dōng五wǔ十shí里lǐ，曰yuē區qū吳wú之zhī山shān，其qí木mù多duō苴jū。

ไปทางตะวันออกห้าสิบลี้ มีเขาชวีอู๋ (區吳); ต้นไม้ส่วนใหญ่เป็นป่าน (จวี 苴)

又yòu東dōng五wǔ十shí里lǐ，曰yuē聲shēng匈xiōng之zhī山shān，其qí木mù多duō穀gǔ，多duō玉yù，上shàng多duō封fēng石shí。

ไปทางตะวันออกห้าสิบลี้ มีเขาเซิงซฺยง (聲匈); ต้นไม้ส่วนใหญ่เป็นปอสา; อุดมด้วยหยก ยอดเขาด้วยหินเฟิง

又yòu東dōng五wǔ十shí里lǐ，曰yuē大dà騩guī之zhī山shān，其qí陽yáng多duō赤chì金jīn，其qí陰yīn多duō砥dǐ石shí。

ไปทางตะวันออกห้าสิบลี้ มีเขาต้ากุย (大騩); เชิงเขาด้านใต้อุดมด้วยทองแดงแดง ด้านเหนือด้วยหินลับ (ตี่สือ 砥石)

又yòu東dōng十shí里lǐ，曰yuē踵zhǒng臼jiù之zhī山shān，無wú草cǎo木mù。

ไปทางตะวันออกสิบลี้ มีเขาจ่งจิ้ว (踵臼) ปราศจากหญ้าและต้นไม้

又yòu東dōng北běi七qī十shí里lǐ，曰yuē歷lì石shí之zhī山shān，其qí木mù多duō荊jīng芑qǐ，其qí陽yáng多duō黃huáng金jīn，其qí陰yīn多duō砥dǐ石shí。有yǒu獸shòu焉yān，其qí狀zhuàng如rú狸lí，而ér白bái首shǒu虎hǔ爪zhǎo，名míng曰yuē梁liáng渠qú，見jiàn則zé其qí國guó有yǒu大dà兵bīng。

ไปทางตะวันออกเฉียงเหนือเจ็ดสิบลี้ มีเขาลี่สือ (歷石) ต้นไม้ส่วนใหญ่เป็นพุ่มจิงและฉี; เชิงเขาด้านใต้อุดมด้วยทอง ด้านเหนือด้วยหินลับ มีสัตว์ร้ายคล้ายแมวป่า หัวขาว กรงเล็บเสือ เรียกว่าเหลียงฉวี (梁渠); เมื่อปรากฏ แผ่นดินเกิดสงครามใหญ่

又yòu東dōng南nán一yī百bǎi里lǐ，曰yuē求qiú山shān。求qiú水shuǐ出chū于yú其qí上shàng，潛qián于yú其qí下xià，中zhōng有yǒu美měi赭zhě。其qí木mù多duō苴jū，多duō䉋mèi。其qí陽yáng多duō金jīn，其qí陰yīn多duō鐵tiě。

ไปทางตะวันออกเฉียงใต้ร้อยลี้ มีเขาฉิว (求山) แม่น้ำฉิว (求水) ผุดที่ยอดและจมที่เชิง; มีดินเหลืองงาม ต้นไม้ส่วนใหญ่เป็นป่านและไผ่เหมย (䉋) เชิงเขาด้านใต้อุดมด้วยทอง ด้านเหนือด้วยเหล็ก

又yòu東dōng二èr百bǎi里lǐ，曰yuē丑chǒu陽yáng之zhī山shān，其qí上shàng多duō椆chóu椐jū。有yǒu鳥niǎo焉yān，其qí狀zhuàng如rú烏wū而ér赤chì足zú，名míng曰yuē𩢢wén餘yú，可kě以yǐ禦yù火huǒ。

ไปทางตะวันออกสองร้อยลี้ มีเขาโฉ่วหยาง (丑陽) ยอดเขาอุดมด้วยโจว (椆) และจวี (椐) มีนกคล้ายกาแต่ขาแดง เรียกว่าเหวินอวี๋ (𩢢餘); คุ้มภัยจากไฟ

又yòu東dōng三sān百bǎi里lǐ，曰yuē奧ào山shān，其qí上shàng多duō柏bǎi杻niǔ橿jiāng，其qí陽yáng多duō㻬tū琈fú之zhī玉yù。奧ào水shuǐ出chū焉yān，東dōng流liú注zhù于yú視shì水shuǐ。

ไปทางตะวันออกสามร้อยลี้ มีเขาอ้าว (奧山) ยอดเขาอุดมด้วยไซเปรส หนิว และเจียง; เชิงเขาด้านใต้ด้วยหยกถูฝู แม่น้ำอ้าว (奧水) มีต้นกำเนิดจากเขานี้ ไหลไปทางตะวันออกลงสู่แม่น้ำซื่อ

又yòu東dōng三sān十shí五wǔ里lǐ，曰yuē服fú山shān，其qí木mù多duō苴jū，其qí上shàng多duō封fēng石shí，其qí下xià多duō赤chì錫xī。

ไปทางตะวันออกสามสิบห้าลี้ มีเขาฝู (服山) ต้นไม้ส่วนใหญ่เป็นป่าน; ยอดเขาอุดมด้วยหินเฟิง เชิงเขาด้วยดีบุกแดง

又yòu東dōng三sān百bǎi里lǐ，曰yuē杳yǎo山shān，其qí上shàng多duō嘉jiā榮róng草cǎo，多duō金jīn玉yù。

ไปทางตะวันออกสามร้อยลี้ มีเขาเหยา (杳山); ยอดเขาอุดมด้วยหญ้าเจียหรง (嘉榮草) ทองและหยก

又yòu東dōng三sān百bǎi五wǔ十shí里lǐ，曰yuē几jǐ山shān，其qí木mù多duō楢yóu檀tán杻niǔ，其qí草cǎo多duō香xiāng。有yǒu獸shòu焉yān，其qí狀zhuàng如rú彘zhì，黃huáng身shēn、白bái頭tóu、白bái尾wěi，名míng曰yuē聞wén𧲂lín，見jiàn則zé天tiān下xià大dà風fēng。

ไปทางตะวันออกสามร้อยห้าสิบลี้ มีเขาจี่ (几山) ต้นไม้ส่วนใหญ่เป็นโอ๊กโหยว จันทน์ และหนิว; หญ้าส่วนใหญ่หอม มีสัตว์ร้ายคล้ายหมู กายเหลือง หัวขาว หางขาว เรียกว่าเหวินหลิน (聞𧲂); เมื่อปรากฏ แผ่นดินเกิดลมใหญ่

凡fán荊jīng山shān之zhī首shǒu，自zì翼yì望wàng之zhī山shān至zhì于yú几jǐ山shān，凡fán四sì十shí八bā山shān，三sān千qiān七qī百bǎi三sān十shí二èr里lǐ。其qí神shén狀zhuàng皆jiē彘zhì身shēn人rén首shǒu。其qí祠cí：毛máo用yòng一yī雄xióng雞jī祈qí，瘞yì用yòng一yī珪guī，糈xǔ用yòng五wǔ種zhǒng之zhī精jīng。禾hé山shān，帝dì也yě，其qí祠cí：太tài牢láo之zhī具jù，羞xiū瘞yì，倒dào毛máo；用yòng一yī璧bì，牛niú無wú常cháng。堵dǔ山shān、玉yù山shān，冢zhǒng也yě，皆jiē倒dào祠cí，羞xiū毛máo少shǎo牢láo，嬰yīng毛máo吉jí玉yù。

โดยรวม จากเขาอี้ว่างถึงเขาจี่ ทิวเขาจิงซานนับได้สี่สิบแปดขุนเขา ตลอดระยะสามพันเจ็ดร้อยสามสิบสองลี้ เทพล้วนมีกายหมูหัวคน การบูชา: ถวายไก่ตัวผู้พลางวิงวอน ฝังแผ่นหยก (กุย 珪) และใช้แก่นห้าธัญพืชเป็นธัญพืชศักดิ์สิทธิ์ เขาเหอเป็น «เทพจักรพรรดิ»; การบูชาใช้เครื่องพลีกรรมใหญ่ (ไท่เหลา) จัดและฝังเครื่องเซ่น คว่ำเครื่องพลี พร้อมแผ่นหยก ไม่มีวัวประจำ เขาตู่และเขาอวี้เป็นเนินศักดิ์สิทธิ์; บูชาด้วยเครื่องพลีคว่ำ ถวายพลีกรรมเล็ก (เส้าเหลา) และแขวนหยกมงคล

คัมภีร์กลางที่สิบสอง — 中次十二经 (ทิวเขาต้งถิง)

《中zhōng次cì十shí二èr經jīng》洞dòng庭tíng山shān之zhī首shǒu，曰yuē篇piān遇yù之zhī山shān，無wú草cǎo木mù，多duō黃huáng金jīn。

คัมภีร์กลางที่สิบสอง ทิวเขาต้งถิง ขุนเขาแรกชื่อเขาเพียนอวี้ (篇遇) ปราศจากหญ้าและต้นไม้ อุดมด้วยทอง

又yòu東dōng南nán五wǔ十shí里lǐ，曰yuē雲yún山shān，無wú草cǎo木mù。有yǒu桂guì竹zhú，甚shèn毒dú，傷shāng人rén必bì死sǐ。其qí上shàng多duō黃huáng金jīn，其qí下xià多duō㻬tū琈fú之zhī玉yù。

ไปทางตะวันออกเฉียงใต้ห้าสิบลี้ มีเขาหยุน (雲山) ปราศจากหญ้าและต้นไม้ มีไผ่อบเชย (กุ้ยจู๋ 桂竹) พิษร้ายแรง: ผู้ใดบาดตัวด้วยมันย่อมตายแน่ ยอดเขาอุดมด้วยทอง เชิงเขาด้วยหยกถูฝู

又yòu東dōng南nán一yī百bǎi三sān十shí里lǐ，曰yuē龜guī山shān，其qí木mù多duō穀gǔ柞zuò椆chóu椐jū，其qí上shàng多duō黃huáng金jīn，其qí下xià多duō青qīng雄xióng黃huáng，多duō扶fú竹zhú。

ไปทางตะวันออกเฉียงใต้หนึ่งร้อยสามสิบลี้ มีเขากุย (龜山) ต้นไม้ส่วนใหญ่เป็นปอสา โอ๊ก โจว และจวี; ยอดเขาอุดมด้วยทอง เชิงเขาด้วยหรดาลเขียวและไผ่ฝู (扶竹)

又yòu東dōng七qī十shí里lǐ，曰yuē丙bǐng山shān，多duō筀guì竹zhú，多duō黃huáng金jīn銅tóng鐵tiě，無wú木mù。

ไปทางตะวันออกเจ็ดสิบลี้ มีเขาปิ่ง (丙山); อุดมด้วยไผ่กุ้ย (筀竹) ทอง ทองแดง และเหล็ก และไม่มีต้นไม้

又yòu東dōng南nán五wǔ十shí里lǐ，曰yuē風fēng伯bó之zhī山shān，其qí上shàng多duō金jīn玉yù，其qí下xià多duō痠suān石shí、文wén石shí，多duō鐵tiě，其qí木mù多duō柳liǔ杻niǔ檀tán楮chǔ。其qí東dōng有yǒu林lín焉yān，名míng曰yuē莽mǎng浮fú之zhī林lín，多duō美měi木mù鳥niǎo獸shòu。

ไปทางตะวันออกเฉียงใต้ห้าสิบลี้ มีเขาเฟิงปั๋ว (風伯) ยอดเขาอุดมด้วยทองและหยก เชิงเขาด้วยหินซวน (痠石) หินมีลาย และเหล็ก; ต้นไม้ส่วนใหญ่เป็นหลิว หนิว จันทน์ และปอสา ทางตะวันออกแผ่เป็นป่าชื่อหมั่งฝู (莽浮) อุดมด้วยต้นไม้ นก และสัตว์งาม

又yòu東dōng一yī百bǎi五wǔ十shí里lǐ，曰yuē夫fū夫fū之zhī山shān，其qí上shàng多duō黃huáng金jīn，其qí下xià多duō青qīng雄xióng黃huáng，其qí木mù多duō桑sāng楮chǔ，其qí草cǎo多duō竹zhú、雞jī鼓gǔ。神shén于yú兒ér居jū之zhī，其qí狀zhuàng人rén身shēn而ér身shēn操cāo兩liǎng蛇shé，常cháng遊yóu于yú江jiāng淵yuān，出chū入rù有yǒu光guāng。

ไปทางตะวันออกหนึ่งร้อยห้าสิบลี้ มีเขาฟูฟู (夫夫) ยอดเขาอุดมด้วยทอง เชิงเขาด้วยหรดาลเขียว; ต้นไม้ส่วนใหญ่เป็นหม่อนและปอสา หญ้าส่วนใหญ่เป็นไผ่และจีกู่ (雞鼓) เทพอวี�๋เอ๋อร์ (于兒) สถิต; กายคนและพันงูสองตัวรอบกาย ท่องเที่ยวในห้วงน้ำลึกของแม่น้ำไม่ขาด เปล่งประกายเมื่อเข้าออก

又yòu東dōng南nán一yī百bǎi二èr十shí里lǐ，曰yuē洞dòng庭tíng之zhī山shān，其qí上shàng多duō黃huáng金jīn，其qí下xià多duō銀yín鐵tiě，其qí木mù多duō柤zhā棃lí橘jú櫾yóu，其qí草cǎo多duō葌jiān蘪mí蕪wú芍sháo藥yào芎xiōng藭qióng。帝dì之zhī二èr女nǚ居jū之zhī，是shì常cháng遊yóu于yú江jiāng淵yuān，澧lǐ沅yuán之zhī風fēng，交jiāo瀟xiāo湘xiāng之zhī淵yuān，是shì在zài九jiǔ江jiāng之zhī間jiān，出chū入rù必bì以yǐ飄piāo風fēng暴bào雨yǔ。是shì多duō怪guài神shén，狀zhuàng如rú人rén而ér載zài蛇shé，左zuǒ右yòu手shǒu操cāo蛇shé。多duō怪guài鳥niǎo。

ไปทางตะวันออกเฉียงใต้หนึ่งร้อยยี่สิบลี้ มีเขาต้งถิง (洞庭) ยอดเขาอุดมด้วยทอง เชิงเขาด้วยเงินและเหล็ก; ต้นไม้ส่วนใหญ่เป็นสาลี่จา สาลี่ลี้ (棃) ส้ม และส้มโอ; หญ้าส่วนใหญ่เป็นเจียน (葌) โกฐเชียง (มี่อู๋ 蘪蕪) โบตั๋น และโกฐหัวบัว (ซฺยงฉฺยง 芎藭) สองธิดาของจักรพรรดิสถิต; ท่องเที่ยวในห้วงน้ำลึกของแม่น้ำไม่ขาด ลมของแม่น้ำหลี่และเหยวียนตัดกันที่ห้วงน้ำลึกของเซียวและเซียง ระหว่างเก้าแม่น้ำ (จิ่วเจียง); เมื่อเข้าออก ย่อมเกิดลมหมุนและฝนกระหน่ำเสมอ มีภูตประหลาดมาก รูปคน ถืองูในแต่ละมือ มีนกประหลาดมาก

又yòu東dōng南nán一yī百bǎi八bā十shí里lǐ，曰yuē暴bào山shān，其qí木mù多duō椶zōng柟nán荊jīng芑qǐ竹zhú箭jiàn䉋mèi箘jùn，其qí上shàng多duō黃huáng金jīn玉yù，其qí下xià多duō文wén石shí鐵tiě，其qí獸shòu多duō麋mí鹿lù𪊨jǐ，就jiù。

ไปทางตะวันออกเฉียงใต้หนึ่งร้อยแปดสิบลี้ มีเขาเป้า (暴山) ต้นไม้ส่วนใหญ่เป็นปาล์ม หนานมู่ พุ่มจิงและฉี ไผ่ทำลูกศร เหมย (䉋) และจฺวิน (箘); ยอดเขาอุดมด้วยทองและหยก เชิงเขาด้วยหินมีลายและเหล็ก; สัตว์ร้ายส่วนใหญ่เป็นกวางหมี กวาง จี่ (𪊨) และเหยี่ยวจิ้ว (就)

又yòu東dōng南nán二èr百bǎi里lǐ，曰yuē即jí公gōng之zhī山shān，其qí上shàng多duō黃huáng金jīn，其qí下xià多duō㻬tū琈fú之zhī玉yù，其qí木mù多duō柳liǔ杻niǔ檀tán桑sāng。有yǒu獸shòu焉yān，其qí狀zhuàng如rú龜guī，而ér白bái身shēn赤chì首shǒu，名míng曰yuē蛫guǐ，是shì可kě以yǐ禦yù火huǒ。

ไปทางตะวันออกเฉียงใต้สองร้อยลี้ มีเขาจี๋กง (即公) ยอดเขาอุดมด้วยทอง เชิงเขาด้วยหยกถูฝู; ต้นไม้ส่วนใหญ่เป็นหลิว หนิว จันทน์ และหม่อน มีสัตว์ร้ายคล้ายเต่า กายขาว หัวแดง เรียกว่ากุ่ย (蛫); คุ้มภัยจากไฟ

又yòu東dōng南nán一yī百bǎi五wǔ十shí九jiǔ里lǐ，曰yuē堯yáo山shān，其qí陰yīn多duō黃huáng堊è，其qí陽yáng多duō黃huáng金jīn，其qí木mù多duō荊jīng芑qǐ柳liǔ檀tán，其qí草cǎo多duō藷shǔ藇xù𦬸tuó。

ไปทางตะวันออกเฉียงใต้หนึ่งร้อยห้าสิบเก้าลี้ มีเขาเหยา (堯山) เชิงเขาด้านเหนืออุดมด้วยชอล์กเหลือง ด้านใต้ด้วยทอง; ต้นไม้ส่วนใหญ่เป็นจิง ฉี หลิว และจันทน์; หญ้าส่วนใหญ่เป็นมัน (สู่อวี๋ 藷藇) และทั่ว (𦬸)

又yòu東dōng南nán一yī百bǎi里lǐ，曰yuē江jiāng浮fú之zhī山shān，其qí上shàng多duō銀yín砥dǐ礪lì，無wú草cǎo木mù，其qí獸shòu多duō豕shǐ鹿lù。

ไปทางตะวันออกเฉียงใต้ร้อยลี้ มีเขาเจียงฝู (江浮) ยอดเขาอุดมด้วยเงินและหินลับ; ปราศจากหญ้าและต้นไม้ สัตว์ร้ายส่วนใหญ่เป็นหมูป่าและกวาง

又yòu東dōng二èr百bǎi里lǐ，曰yuē真zhēn陵líng之zhī山shān，其qí上shàng多duō黃huáng金jīn，其qí下xià多duō玉yù，其qí木mù多duō穀gǔ柞zuò柳liǔ杻niǔ，其qí草cǎo多duō榮róng草cǎo。

ไปทางตะวันออกสองร้อยลี้ มีเขาเจินหลิง (真陵) ยอดเขาอุดมด้วยทอง เชิงเขาด้วยหยก; ต้นไม้ส่วนใหญ่เป็นปอสา โอ๊ก หลิว และหนิว; หญ้าส่วนใหญ่เป็นหรงเฉ่า (榮草)

又yòu東dōng南nán一yī百bǎi二èr十shí里lǐ，曰yuē陽yáng帝dì之zhī山shān，多duō美měi銅tóng，其qí木mù多duō檀tán杻niǔ檿yǎn楮chǔ，其qí獸shòu多duō麢líng麝shè。

ไปทางตะวันออกเฉียงใต้หนึ่งร้อยยี่สิบลี้ มีเขาหยางตี้ (陽帝); อุดมด้วยทองแดงงาม ต้นไม้ส่วนใหญ่เป็นจันทน์ หนิว หม่อนป่า (เหยี่ยน 檿) และปอสา สัตว์ร้ายส่วนใหญ่เป็นเลียงผาและกวางชะมด (เซ่อ 麝)

又yòu南nán九jiǔ十shí里lǐ，曰yuē柴chái桑sāng之zhī山shān，其qí上shàng多duō銀yín，其qí下xià多duō碧bì，多duō汵gàn石shí赭zhě，其qí木mù多duō柳liǔ芑qǐ楮chǔ桑sāng，其qí獸shòu多duō麋mí鹿lù，多duō白bái蛇shé飛fēi蛇shé。

ไปทางใต้เก้าสิบลี้ มีเขาฉายซาง (柴桑) ยอดเขาอุดมด้วยเงิน เชิงเขาด้วยหยกเขียว หินอ่อน (ก้านสือ 汵石) และดินเหลือง; ต้นไม้ส่วนใหญ่เป็นหลิว ฉี ปอสา และหม่อน; สัตว์ร้ายส่วนใหญ่เป็นกวางหมีและกวาง และมีงูขาวกับงูบินมาก

又yòu東dōng二èr百bǎi三sān十shí里lǐ，曰yuē榮róng余yú之zhī山shān，其qí上shàng多duō銅tóng，其qí下xià多duō銀yín，其qí木mù多duō柳liǔ芑qǐ，其qí蟲chóng多duō怪guài蛇shé怪guài蟲chóng。

ไปทางตะวันออกสองร้อยสามสิบลี้ มีเขาหรงอวี๋ (榮余) ยอดเขาอุดมด้วยทองแดง เชิงเขาด้วยเงิน; ต้นไม้ส่วนใหญ่เป็นหลิวและฉี; สัตว์เล็กส่วนใหญ่เป็นงูและแมลงประหลาด

凡fán洞dòng庭tíng山shān之zhī首shǒu，自zì篇piān遇yù之zhī山shān至zhì于yú榮róng余yú之zhī山shān，凡fán十shí五wǔ山shān，二èr千qiān八bā百bǎi里lǐ。其qí神shén狀zhuàng皆jiē鳥niǎo身shēn而ér龍lóng首shǒu。其qí祠cí：毛máo用yòng一yī雄xióng鷄jī、一yī牝pìn豚tún刉jī，糈xǔ用yòng稌tú。凡fán夫fū夫fū之zhī山shān、即jí公gōng之zhī山shān、堯yáo山shān、陽yáng帝dì之zhī山shān，皆jiē冢zhǒng也yě，其qí祠cí：皆jiē肆sì瘞yì，祈qí用yòng酒jiǔ，毛máo用yòng少shǎo牢láo，嬰yīng毛máo一yī吉jí玉yù。洞dòng庭tíng、榮róng余yú山shān，神shén也yě，其qí祠cí：皆jiē肆sì瘞yì，祈qí酒jiǔ太tài牢láo祠cí，嬰yīng用yòng圭guī璧bì十shí五wǔ，五wǔ彩cǎi惠huì之zhī。

โดยรวม จากเขาเพียนอวี้ถึงเขาหรงอวี๋ ทิวเขาต้งถิงนับได้สิบห้าขุนเขา ตลอดระยะสองพันแปดร้อยลี้ เทพล้วนมีกายนกหัวมังกร การบูชา: เชือดไก่ตัวผู้และแม่หมู และใช้ข้าวเหนียวเป็นธัญพืชศักดิ์สิทธิ์ เขาฟูฟู จี๋กง เหยา และหยางตี้ล้วนเป็นเนินศักดิ์สิทธิ์; การบูชาจัดและฝังเครื่องเซ่น วิงวอนด้วยสุราและพลีกรรมเล็ก (เส้าเหลา) และแขวนหยกมงคล เขาต้งถิงและหรงอวี๋เป็นที่สิงของเทพใหญ่; การบูชาจัดและฝังเครื่องเซ่น วิงวอนด้วยสุราและพลีกรรมใหญ่ (ไท่เหลา) และแขวนกุย珪และปี้璧สิบห้าชิ้น ประดับด้วยห้าสี

ท้ายบทสรุปของปัญจคัมภีร์แห่งขุนเขา (五藏山经)

右yòu中zhōng經jīng之zhī山shān志zhì，大dà凡fán百bǎi九jiǔ十shí七qī山shān，二èr萬wàn一yī千qiān三sān百bǎi七qī十shí一yī里lǐ。

นี่คือทะเบียนขุนเขาแห่งคัมภีร์กลาง: รวมหนึ่งร้อยเก้าสิบเจ็ดขุนเขา ตลอดระยะสองหมื่นหนึ่งพันสามร้อยเจ็ดสิบเอ็ดลี้

大dà凡fán天tiān下xià名míng山shān五wǔ千qiān三sān百bǎi七qī十shí，居jū地dì，大dà凡fán六liù萬wàn四sì千qiān五wǔ十shí六liù里lǐ。

โดยรวม ขุนเขาลือชื่อแห่งแผ่นดินมีจำนวนห้าพันสามร้อยเจ็ดสิบ ครอบครองพื้นที่รวมหกหมื่นสี่พันห้าสิบหกลี้

禹yǔ曰yuē：天tiān下xià名míng山shān，經jīng五wǔ千qiān三sān百bǎi七qī十shí山shān，六liù萬wàn四sì千qiān五wǔ十shí六liù里lǐ，居jū地dì也yě。言yán其qí五wǔ臧zāng，蓋gài其qí餘yú小xiǎo山shān甚shèn眾zhòng，不bù足zú記jì云yún。天tiān地dì之zhī東dōng西xī二èr萬wàn八bā千qiān里lǐ，南nán北běi二èr萬wàn六liù千qiān里lǐ，出chū水shuǐ之zhī山shān者zhě八bā千qiān里lǐ，受shòu水shuǐ者zhě八bā千qiān里lǐ，出chū銅tóng之zhī山shān四sì百bǎi六liù十shí七qī，出chū鐵tiě之zhī山shān三sān千qiān六liù百bǎi九jiǔ十shí。此cǐ天tiān地dì之zhī所suǒ分fēn壤rǎng樹shù穀gǔ也yě，戈gē矛máo之zhī所suǒ發fā也yě，刀dāo鎩shā之zhī所suǒ起qǐ也yě，能néng者zhě有yǒu餘yú，拙zhuō者zhě不bù足zú。封fēng於yú太tài山shān，禪shàn於yú梁liáng父fù，七qī十shí二èr家jiā，得dé失shī之zhī數shù，皆jiē在zài此cǐ內nèi，是shì謂wèi國guó用yòng。

อวี่กล่าวว่า: ขุนเขาลือชื่อแห่งแผ่นดิน — คัมภีร์นับได้ห้าพันสามร้อยเจ็ดสิบ ตลอดหกหมื่นสี่พันห้าสิบหกลี้ นี่คือที่เรียกว่า «ปัญจขุมทรัพย์» (อู่จ้าง); ขุนเขาเล็กอื่น ๆ มากมายนัก ไม่ควรค่าแก่การจดบันทึก จากตะวันออกถึงตะวันตก โลกแผ่สองหมื่นแปดพันลี้; จากใต้ถึงเหนือ สองหมื่นหกพันลี้ ขุนเขาที่น้ำออกครอบคลุมแปดพันลี้ ที่รับน้ำแปดพันลี้; ขุนเขาที่ให้ทองแดงมีสี่ร้อยหกสิบเจ็ด ที่ให้เหล็กสามพันหกร้อยเก้าสิบ ที่นี่ฟ้าและดินแบ่งปันแผ่นดินและบ่มเพาะธัญพืช หอกและทวนเกิด มีดและกระบี่ถูกตี; ผู้ชำนาญพบความอุดม ผู้ไม่ชำนาญพบความขาดแคลน บูชาที่เขาไท่ คารวะที่เขาเหลียงฟู่: เจ็ดสิบสองสกุล; การคิดบัญชีลาภและการสูญเสียอยู่ในนั้นทั้งหมด — นี่คือสิ่งที่ทำให้รัฐมั่งคั่ง

右yòu《五wǔ臧zāng山shān經jīng》五wǔ篇piān，大dà凡fán一yī萬wàn五wǔ千qiān五wǔ百bǎi三sān字zì。

นี่คือห้าเล่มแห่ง «คัมภีร์ขุมทรัพย์ขุนเขา» (Wǔzàng Shānjīng): รวมหนึ่งหมื่นห้าพันห้าร้อยสามอักษร

หมายเหตุ

จบผลงาน หน้านี้ปิด 中山经 และพร้อมกันนั้นปิด «ปัญจคัมภีร์แห่งขุนเขา» ทั้งหมด (五藏山经: ใต้ ตะวันตก เหนือ ตะวันออก กลาง) สี่ตอนสุดท้ายเป็นท้ายบทสรุป: ยอดรวมขุนเขาภาคกลาง (197) ยอดรวมทั้งแผ่นดิน (5,370 ขุนเขา, 64,056 ลี้) คำปราศรัยอันลือเลื่องที่ยกให้อวี่มหาราช และการกล่าวปิดท้ายที่นับ 15,503 อักษร สำหรับห้าเล่ม

สองธิดาของจักรพรรดิ ที่เขาต้งถิงสถิต «สองธิดาของจักรพรรดิ» เทพแห่งทะเลสาบใหญ่และแม่น้ำเซียง ซึ่งในประเพณีรุ่นหลังเทียบกับเอ๋อหวงและนวี่อิง มเหสีของซุ่น เทพอวี๋เอ๋อร์ผู้ถืองูสองตัวก็ครองที่นั่นด้วย

เชิงเขาด้านใต้ / เชิงเขาด้านเหนือ (其阳 / 其阴) 阳 (yáng) = เชิงเขาที่ต้องแดด (ใต้); 阴 (yīn) = เชิงเขาที่ร่มเงา (เหนือ)

สำนวนซ้ำ «ผู้ใดกิน / เสพ…» (食之 / 服之); «เมื่อปรากฏ…» (见则) บ่งลาง (สงคราม 兵, โรคระบาด 疫, ความหวาดกลัว 恐, ลมใหญ่ 大风); «เสียงร้องเปล่งชื่อตัวเอง» (其鸣自呼) ส่วนท้ายบรรยายพิธีเฉพาะ (เครื่องพลี «คว่ำ» การเชือด การแขวนหยก)

การระบุชนิดที่ไม่แน่นอน ชื่อพืช แร่ และสัตว์จำนวนมากไม่มีคำเทียบที่แน่ชัด; ถอดเป็นพินอินพร้อมอักษรจีน คำแปลภาษาไทยอิงอรรถาธิบายดั้งเดิม (กัวผู่ เฮ่าอี้สิง)

ตัวบทจีนตาม Chinese Text Project (ctext.org) แปลและหมายเหตุ: Chine-culture.com