Μαθήματα κινεζικών - μάθημα 1: εισαγωγή

Η Κίνα είναι μια τεράστια χώρα, 72 φορές την Ελλάδα (περίπου 9,6 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα)!Ο πληθυσμός της είναι πολύ ποικιλόμορφος: 56 εθνοτικές ομάδες, ανάμεσά τους οι Χαν, οι "γνήσιοι" Κινέζοι, που αποτελούν την πλειονότητα. Κάθε εθνοτική ομάδα έχει τη δική της γλώσσα (εκτός από τους Χούι, αλλά αυτό είναι άλλη ιστορία), συχνά με πολλές παραλλαγές, που μπορεί να πηγαίνουν από την απλή τοπική προφορά ως τη διάλεκτο.

Οι Κινέζοι έχουν αρκετές μεγάλες διαλέκτους, όμως η καθεμία παρουσιάζει τόσο μεγάλες εσωτερικές διαφορές, ώστε οι ομιλητές δεν καταλαβαίνονται πάντα από πόλη σε πόλη, ακόμη και μέσα στην ίδια διαλεκτική ομάδα. Για να αντιμετωπιστεί μια τέτοια ποικιλία, χρειάζεται μια κοινή γλώσσα: τα μανδαρινικά. Στα κινεζικά λέγεται Pǔtōnghuà (προφέρεται περίπου: "π'ου-τουνγκ-χουά"), κατά λέξη "ομιλία γενικής επικοινωνίας", δηλαδή κοινή γλώσσα.

Τα διαδικτυακά μαθήματα κινεζικών στο chine-culture.com είναι μαθήματα κινεζικών μανδαρινικών.

Προφορικός λόγος και γραφή

Τα κινεζικά έχουν μια ιδιαιτερότητα που αποτελεί τη γοητεία τους, αλλά και τη δυσκολία τους: η γραφή δεν αποδίδει την προφορά (ή την αποδίδει ελάχιστα και ποτέ με ακρίβεια). Μπορεί λοιπόν κανείς να μάθει να μιλά κινεζικά χωρίς να ξέρει να τα διαβάζει ή να τα γράφει. Αυτό το μάθημα σας προτείνει να μάθετε να μιλάτε και να γράφετε κινεζικά, όμως ορισμένους χαρακτήρες του λεξιλογίου δεν θα είναι υποχρεωτικό να τους μάθετε, ώστε η γραφή να μη φρενάρει την εκμάθηση της γλώσσας.

Η φωνητική μεταγραφή: το pinyin

Επειδή η κινεζική γραφή δεν αποδίδει την προφορά, χρειάζεται μια φωνητική μεταγραφή. Από τη δεκαετία του 1950, η επίσημη κινεζική φωνητική μεταγραφή είναι το pinyin, λέξη που στα κινεζικά σημαίνει "συλλαβίζω τους ήχους". Πριν από τη δεκαετία του '50, κάθε χώρα είχε τη δική της μεταγραφή. Γι' αυτόν τον λόγο τα παλιά βιβλία για την Κίνα δίνουν μεταγραφές κινεζικών λέξεων που δεν αντιστοιχούν στο pinyin. Για παράδειγμα, για την ιδιαίτερη πατρίδα του Κομφούκιου η παλιά γαλλική μεταγραφή έγραφε "lou", γιατί στα γαλλικά το "ou" διαβάζεται όπως το ελληνικό "ου". Στο pinyin η ίδια λέξη γράφεται "lu", γιατί εδώ το "u" προφέρεται σαν το ελληνικό "ου" (αλλά μερικές φορές και σαν έναν ήχο που δεν υπάρχει στα ελληνικά, κοντά στο γερμανικό "ü"· θα το δούμε στα επόμενα μαθήματα). Το να μάθει κανείς όλες τις διαφορές προφοράς ανάμεσα στο pinyin και τα ελληνικά θα ήταν πολύ κουραστικό, ίσως και αδύνατο, και εντελώς αποθαρρυντικό για έναν αρχάριο. Ούτε θα είχε ιδιαίτερη χρησιμότητα. Γι' αυτό, το μάθημα κινεζικών θα σας παρουσιάζει τις διαφορές σιγά σιγά. Μπορείτε πάντα να συμβουλευτείτε τη σύνοψη στη σελίδα Το pinyin.

Οι τόνοι του pinyin

Στα κινεζικά, σε κάθε χαρακτήρα αντιστοιχεί μία συλλαβή. Οι κινεζικές λέξεις αποτελούνται συνήθως από μία ή δύο συλλαβές, μερικές φορές από τρεις, σπάνια από τέσσερις. Κάθε συλλαβή έχει νόημα. Για παράδειγμα, στη λέξη 'γεια σου' "nǐhǎo", το "nǐ" σημαίνει 'εσύ' και το "hǎo" σημαίνει 'είμαι καλά'. Για να χαιρετήσει κανείς στα κινεζικά, εύχεται στον συνομιλητή του να είναι καλά, όπως κι εμείς λέμε "καλημέρα" (καλή + μέρα). 
Στα κινεζικά μανδαρινικά, κάθε συλλαβή έχει τον δικό της τόνο. Δηλαδή το ύψος της φωνής μεταβάλλεται ανάμεσα στο χαμηλό (βαθύ) και το ψηλό (οξύ): πρόκειται για μελωδικό τόνο, όχι για τον τόνο της ελληνικής ορθογραφίας, που δείχνει απλώς ποια συλλαβή τονίζεται. Είναι ένα δύσκολο σημείο για όποιον ξεκινά και μιλά μια γλώσσα χωρίς μελωδικούς τόνους. Η αντίληψη (να ξεχωρίζετε τους τόνους με το αυτί) και η παραγωγή τους (η προφορά) κατακτώνται με την εξάσκηση και συνήθως χρειάζονται αρκετούς μήνες. Μην αποθαρρύνεστε λοιπόν.

Στα κινεζικά υπάρχουν τέσσερις διακριτές μελωδίες της φωνής: μιλάμε για τους τέσσερις τόνους των κινεζικών. Οι τέσσερις αυτοί τόνοι σημειώνονται με ένα σημάδι πάνω από κάθε συλλαβή. Μπορεί όμως μια συλλαβή να μην έχει τόνο. Τότε μιλάμε για ουδέτερο τόνο.

Παράδειγμα των τεσσάρων τόνων + του ουδέτερου τόνου με τη συλλαβή 'ma':

- 1ος τόνος: mā 妈 (μαμά) είναι ο ψηλός τόνος ή πρώτος τόνος
ακούστε:

- 2ος τόνος: má 麻 (κάνναβη) είναι ο ανερχόμενος τόνος ή δεύτερος τόνος
ακούστε:

- 3ος τόνος: mǎ 马 (άλογο) είναι ο χαμηλός τόνος ή τρίτος τόνος
ακούστε:

- 4ος τόνος: mà 骂 (βρίζω) είναι ο κατερχόμενος τόνος ή τέταρτος τόνος
ακούστε:

- 5ος τόνος: ma 吗 (ερωτηματικό μόριο: μπαίνει στο τέλος μιας πρότασης για να τη μετατρέψει σε ερώτηση) είναι ο ουδέτερος τόνος ή πέμπτος τόνος. Στην πραγματικότητα πρόκειται για απουσία τόνου. Γι' αυτό σπάνια τον λέμε 5ο τόνο. Είναι προτιμότερο να τον λέμε ουδέτερο τόνο. 
ακούστε:

Οι τόνοι του pinyin σημειώνονται πάνω στα φωνήεντα. Η επιλογή του φωνήεντος ακολουθεί την εξής σειρά προτεραιότητας: a, o, e, u, i (εκτός αν το i ακολουθεί το u). Παραδείγματα: mǎi, huā, jiā, dōu, shuō, què, suì, xiě jiǔ,....

Η προφορά του λεξιλογίου της πρώτης ενότητας

Ανακεφαλαίωση του λεξιλογίου της ενότητας 1:

wǒ: εγώ 

nǐ: εσύ 

tā: αυτός 

hǎo: είμαι καλά, καλός 

nǐhǎo: γεια σου 

hěn: πολύ 

ma: απλό ερωτηματικό μόριο 

ne: ερωτηματικό μόριο (επαναλαμβάνει την ερώτηση. Παράδειγμα: Nǐ ne ? Κι εσύ;) 

xièxie: ευχαριστώ 

bù: άρνηση 

zàijiàn: αντίο 

Εξασκηθείτε επαναλαμβάνοντας αυτές τις λέξεις και μιμούμενοι την ηχογραφημένη φωνή.

Παρατήρηση για τη φωνητική

Για να προφέρετε σωστά τα κινεζικά, προσπαθήστε να μιμηθείτε όσο καλύτερα μπορείτε την προφορά των ηχογραφήσεων. Μην προσπαθείτε σε καμία περίπτωση να "διαβάσετε" το pinyin.

Για τους τόνους, μην ανησυχείτε πολύ στην αρχή. Αρκεί να επαναλαμβάνετε τις ηχογραφήσεις, προσπαθώντας να μιμηθείτε τη μελωδία της φωνής.

Περιεχόμενα       Επόμενη σελίδα → 

Αυτό το μάθημα σας προσφέρεται σε συνεργασία με το Learn-chinese.online.