Bölüm 17 Dağlar ve Denizler Klasiği (大荒北经)

Kuzeydoğu denizinin ötesinde, Büyük Vahşi’nin kalbinde, Nehir’in kolları arasında yükselen Fuyu Dağı (附禺之山): İmparator Zhuanxu (顓頊) ve dokuz cariyesi burada gömülüdür. Burada Jiujiu (𩿨久), damarlı deniz kabukları, Liyu kuşu (離俞), luan kuşu (鸞), huang kuşu (凰), büyük ve küçük yaratıklar bulunur. Mavi kuş, Lang kuşu (琅), kara kuş, sarı kuş, kaplan, leopar, ayı, kahverengi ayı, sarı yılan, Shirou (視肉), ve Xuan (璿), Gui (瑰), Yao (瑤) ve Bi (碧) yeşimtaşları da korunan dağdan (衛) çıkar. Tepenin çevresi üç yüz li’dir; güneyinde İmparator Jun’un (帝俊) bambu korusu (竹林) bulunur, buradan kayık yapılabilecek kadar büyüktür. Bambuların güneyinde Kızıl Bataklık (赤澤水) vardır, Feng Abîmi (封淵) olarak adlandırılır. Üç dalı olmayan dut ağaçları vardır. Tepenin batısında Zhuanxu’nun yıkandığı Derin Abîm (沉淵) bulunur.

大荒北經 — Kuzey’in Büyük Vahşi’si

dōngběihǎizhīwài, huāngzhīzhōng, shuǐzhījiān, zhīshān, zhuānjiǔpínzàngyānyuányǒu𩿨chījiǔ, wénbèi, , luánniǎo, huángniǎo, , xiǎoyǒuqīngniǎo, lángniǎo, xuánniǎo, huángniǎo, , bào, xióng, , huángshé, shìròu, xuán, guī, yáo, , jiēchūwèishānqiūfāngyuánsānbǎi, qiūnánjùnzhúlínzàiyān, wèizhōuzhúnányǒuchìshuǐ, míngyuēfēngyuānyǒusānsāngzhīqiū西yǒuchényuān, zhuānsuǒ

Kuzeydoğu denizinin ötesinde, Büyük Vahşi’nin kalbinde, Nehir’in kolları arasında yükselen Fuyu Dağı (附禺之山): İmparator Zhuanxu (顓頊) ve dokuz cariyesi burada gömülüdür. Burada Jiujiu (𩿨久), damarlı deniz kabukları, Liyu kuşu (離俞), luan kuşu (鸞), huang kuşu (凰), büyük ve küçük yaratıklar bulunur. Mavi kuş, Lang kuşu (琅), kara kuş, sarı kuş, kaplan, leopar, ayı, kahverengi ayı, sarı yılan, Shirou (視肉), ve Xuan (璿), Gui (瑰), Yao (瑤) ve Bi (碧) yeşimtaşları da korunan dağdan (衛) çıkar. Tepenin çevresi üç yüz li’dir; güneyinde İmparator Jun’un (帝俊) bambu korusu (竹林) bulunur, buradan kayık yapılabilecek kadar büyüktür. Bambuların güneyinde Kızıl Bataklık (赤澤水) vardır, Feng Abîmi (封淵) olarak adlandırılır. Üç dalı olmayan dut ağaçları vardır. Tepenin batısında Zhuanxu’nun yıkandığı Derin Abîm (沉淵) bulunur.


yǒuzhīguó, lièxìng, shǔshí

Hubuyu (胡不與之國) ülkesinde, Lie (烈) klanından olanlar darı yerler.


huāngzhīzhōng, yǒushānmíngyuēxiányǒushènshìzhīguóyǒubēizhì, yǒuchóng, shòushǒushéshēn, míngyuēqínchóng

Büyük Vahşi’nin kalbinde, Buxian (不咸) adı verilen bir dağ yükselir. Sushen (肅慎) klanının ülkesi vardır. Dört kanatlı bir sülük olan Beizhi (悲蛭) vardır. Hayvan başlı, yılan gövdeli bir böcek olan Qin böceği (琴蟲) vardır.


yǒurénmíngyuērényǒurénzhīguó, xìng, shǔshíyǒuqīngshé, huángtóu, shízhǔ

Daren (大人, Dev) adı verilen bir varlık vardır. Devler Ülkesinde (大人之國), Li (釐) klanından olanlar darı yerler. Sarı başlı, yeşilimsi mavi büyük bir yılan vardır, geyikleri (麈) yer.


yǒushānyǒugǔngōngchéngzhōuzhīshān

Yu Dağı (榆山) vardır. Gun’un Chengzhou Dağı’na (鯀攻程州之山) saldırdığı dağ vardır.


huāngzhīzhōng, yǒushānmíngyuēhéngtiānyǒuxiānmínzhīshānyǒupánqiān

Büyük Vahşi’nin kalbinde, Hengtian (衡天) adı verilen bir dağ yükselir. İlk İnsanlar Dağı (先民之山) vardır. Bin li uzunluğunda Pan Ağacı (槃木) vardır.


yǒushūchùguózhuānzhīzi, shǔshí, 使shǐniǎo: , bào, xióng, yǒuhēichóng, xióngzhuàng, míngyuēlièliè

Shuchu (叔歜國) ülkesinde, Zhuanxu’nun oğlu darı yer ve dört hayvan tarafından hizmet edilir: kaplan, leopar, ayı ve kahverengi ayı. Ayıya benzeyen siyah bir böcek olan Lielie (猎猎) vardır.


yǒuběizhīguó, jiāngxìng, 使shǐ, bào, xióng,

Beiqi (北齊之國) ülkesinde, Jiang (姜) klanından olanlar kaplan, leopar, ayı ve kahverengi ayı tarafından hizmet edilir.


huangzhīzhōng, yǒushānmíngyuēxiānkǎnféngzhīshān, , suǒ, hǎiběizhùyān西yǒushān, míngyuēsuǒshí

Büyük Vahşi’nin kalbinde, Xianjian-Dafeng (先檻大逢之山) adı verilen bir dağ yükselir, burada Nehir (河) ve Ji (濟) akar ve Kuzey Denizi’ne dökülür. Batısında Yu’nun (禹) taşı yığdığı (禹所積石) bir dağ vardır.


yǒuyángshānzhěyǒushùnshānzhě, shùnshuǐchūyānyǒushǐzhōuzhīguó, yǒudānshān

Yang Dağı (陽山) vardır. Shun Dağı (順山) vardır, buradan Shun Nehri (順水) çıkar. Shizhou (始州之國) ülkesinde, Cinaber Dağı (丹山) vardır.


yǒufāngqiān, qúnniǎosuǒjiě

Bin li genişliğinde Büyük Bataklık (大澤) vardır, kuşların toplu halde tüy döktüğü yer.


yǒu毛máomínzhīguó, xìng, shíshǔ, 使shǐniǎoshēngjūnguó, jūnguóshēngcǎi, cǎishēngxiū, xiūshāchuòrénniànzhī, qiánwèizhīguó, shìmáomín

Kıllı İnsanlar Ülkesinde (毛民之國), Yi (依) klanından olanlar darı yer ve dört kuş tarafından hizmet edilir. Yu (禹), Junguo’yu (均國) doğurdu; Junguo, Yicai’yi (役采) doğurdu; Yicai, Xiuge’yi (脩鞈) doğurdu ve Xiuge, Chuoren’i (綽人) öldürdü. İmparator acıyarak gizlice bir ülke verdi: bunlar Kıllı İnsanlardır.


yǒudāněrzhīguó, rènxìng, hàozi, shíběihǎizhīzhǔzhōng, yǒushén, rénmiànniǎoshēn, ěrliǎngqīngshé, jiànliǎngchìshé, míngyuēqiáng

Dang’er (儋耳之國) ülkesinde, Ren (任) klanından, Yuhao’nun (禺號) oğlu olanlar tahıl yerler. Kuzey Denizi’nin (北海) adacıklarında, insan yüzlü, kuş gövdeli, iki yeşil yılan küpeli ve iki kırmızı yılan üzerinde duran bir tanrı vardır: Yuqiang (禺彊).


huāngzhīzhōng, yǒushānmíngyuēběitiānkuì, hǎishuǏběizhùyānyǒushén, jiǔshǒurénmiànniǎoshēn, míngyuējiǔfèngyòuyǒushénxiánshécāoshé, zhuàngshǒurénshēn, chángzhǒu, míngyuēqiángliáng

Büyük Vahşi’nin kalbinde, Bei Ji Tian Kui (北極天樻) adı verilen bir dağ yükselir, Kuzey Denizi’nin suları buraya dökülür. Dokuz başlı, insan yüzlü, kuş gövdeli bir tanrı olan Dokuz Başlı Anka (九鳳) vardır. Yılanları ısıran ve tutan, kaplan başlı, insan gövdeli, dört toynaklı ve uzun dirsekli bir tanrı olan Liangliang (彊良) vardır.


huāngzhī中zhōng, yǒushānmíngyuēchéngdōuzàitiānyǒuréněrliǎnghuángshé, liLJnghuángshé, míngyuēkuāhòushēngxìn, xìnshēngkuākuāliàng, zhuījǐng, dǎizhīyǐnér, jiāngzǒu, wèizhì, yīnglóngshāchīyóu, yòushākuā, nǎinánfāngchùzhī, nánfāngduō

Büyük Vahşi’nin kalbinde, Chengdu-Zaitian (成都載天) adı verilen bir dağ yükselir. İki sarı yılan küpeli ve tutan, Kuafu (夸父) adı verilen bir varlık vardır. Houtu (后土), Xin’i (信) doğurdu; Xin, Kuafu’yu doğurdu. Kuafu, gücünü ölçmeden, Güneş’in peşine düşmek istedi ve Yu Vadisi’nde (禺谷) yakaladı. Nehirden içmek istediyse de doymadı; Büyük Bataklığa (大澤) doğru giderken, buraya ulaşamadan öldü. Yinglong (應龍), Chiyou’yu (蚩尤) öldürdükten sonra Kuafu’yu da öldürdü ve güneye çekildi: bu yüzden güneyde çok yağmur yağar.


yòuyǒuchángzhīguó, shìrènxìng, zi, shí

Bir de Bağırsaksızlar Ülkesi (無腸之國) vardır, Ren (任) klanından, Wuji’nin (無繼) soyundan olanlar balık yerler.


gònggōngchénmíngyuēxiāngyáo, jiǔshǒushéshēn, huán, shíjiǔsuǒsuǒ, wèiyuán, xīnnǎi, bǎishòunéngchùyānhóngshuǐ, shāxiāngyáo, xuèxīngchòu, shēng, duōshuǐ, yānzhī, sānrènsān, nǎiwèichí, qúnshìyīnwèitáizàikūnlúnzhīběi

Gonggong’un (共工) bakanı Xiangyao (相繇) adını taşıyordu: dokuz başlı, yılan gövdeli, kendi üzerine kıvrılan, dokuz toprakta beslenen bir varlıktı. Tükürdüğü ya da dinlendiği yerlerde kaynaklar ve bataklıklar oluşurdu; suyu ne acı ne de ekşiydi, yüzlerce hayvanın yaşamasına elverişli değildi. Yu (禹), seli doldurdu ve Xiangyao’yu öldürdü; kanı o kadar kötü kokuyordu ki tahıl yetiştirilemiyordu ve toprağı su doluydu, yaşanamazdı. Yu onu doldurdu; üç kez çöktü, üç kez battı; sonunda bir havuz yaptı ve tanrılar (群帝) burayı bir teras yaptı. Kunlun’un (崑崙) kuzeyinde bulunur.


yǒuyuèzhīshān, xúnzhúshēngyān

Yue Dağı (岳之山) vardır, burada Xun bambusu (尋竹) yetişir.


huāngzhīzhōng, yǒushānmíngyuēgōu, hǎishuǐyān

Büyük Vahşi’nin kalbinde, Buju (不句) adı verilen bir dağ yükselir, deniz suları buraya akar.


yǒukūnzhīshān, yǒugònggōngzhītái, shèzhěgǎnběixiàngyǒurénqīng, míngyuēhuángchīyóuzuòbīnghuáng, huángnǎilìngyīnglónggōngzhīzhōuzhīyīnglóngchùshuǐ, chīyóuqǐngfēng, shī, zòngfēnghuángnǎixiàtiānyuēzhǐ, suìshāchīyóushàng, suǒshūjūnyánzhī, hòuzhìzhīchìshuǐzhīběi, shūjūnnǎiwèitiánshíwángzhī, suǒzhúzhīzhě, lìngyuē:「shénběixíng!」 xiānchúshuǐdào, juétōnggōu

Xikun Dağı (係昆之山) vardır; Gonggong’un Terası (共工之臺) vardır: okçu kuzeye doğru ateş etmekten çekinir. Yeşil giysili, Huangdi’nin kızı Ba (魃) adı verilen bir varlık vardır. Chiyou (蚩尤) silahlar yapıp Huangdi’ye (黃帝) saldırdı; Huangdi, Yinglong’a (應龍) Jizhou Ovası’nda (冀州之野) saldırmasını emretti. Yinglong suları tuttu; Chiyou, Rüzgar Lordu’na (風伯) ve Yağmur Ustası’na (雨師) başvurdu ve büyük bir fırtına estirdiler. Huangdi, gökten Ba’yı (魃) aşağı indirdi. Yağmur durdu ve Chiyou öldürüldü. Ba gökyüzüne dönemedi ve yaşadığı yerde artık yağmur yağmadı. Shujun (叔均), İmparator’a haber verdi; onu Kızıl Su’nun (赤水) kuzeyine yerleştirdi ve Shujun tarımın koruyucu ruhu (田祖) oldu. Ba bazen kaçıyordu. Onu kovmak istediklerinde, « Ruh, kuzeye git! » denirdi; önce su yollarını temizler, hendek ve kanalları açarlardı.


yǒurénfāngshí, míngyuēshēnmínzhīguó, fēnxìng, shí

Balık yiyen bir varlık vardır, Derin Gözlü İnsanlar Ülkesi (深目民之國), Fen (昐) klanından, balık yerler.


yǒuzhōngshānzhěyǒuziqīng, míngyuēchìshuǐzixiàn

Zhong Dağı (鍾山) vardır. Yeşil giysili bir kadın vardır, Chi Su Kızı Xian (赤水女子獻) adı verilen.


huāngzhīzhōng, yǒushānmíngyuēróngshān, shùnshuǐyānyǒurénmíngyuēquǎnrónghuángshēngmiáolóng, miáolóngshēngróng, róngshēngnòngmíng, nòngmíngshēngbáiquǎn, báiquǎnyǒupìn, shìwèiquǎnróng, ròushíyǒuchìshòu, zhuàngshǒu, míngyuēróngxuānwángshī

Büyük Vahşi’nin kalbinde, Rongfu Dağı (融父山) yükselir, buraya Shun Nehri (順水) akar. Quanrong (犬戎) adı verilen bir varlık vardır. Huangdi (黃帝), Miaolong’u (苗龍) doğurdu; Miaolong, Rongwu’yu (融吾) doğurdu; Rongwu, Nongming’i (弄明) doğurdu; Nongming, Beyaz Köpek’i (白犬) doğurdu; Beyaz Köpek hem erkek hem dişiydi: bunlar et yiyen Quanronglardır. Başsız bir at gibi kırmızı bir yaratık vardır, Rongxuan Kralı’nın Cesedi (戎宣王尸) adı verilen.


yǒushānmíngyuēzhōuzhīshān, jūnshān, qínshān, xiānshān, shān

Qizhou Dağı (齊州之山), Jun Dağı (君山), Zeng Dağı (鬵山), Xianye Dağı (鮮野山) ve Balık Dağı (魚山) adı verilen dağlar vardır.


yǒurén, dāngmiànzhōngshēng, yuēshìwēixìng, shǎohàozhīzi, shíshǔ

Yüzlerinin tam ortasında tek bir gözü olan insanlar vardır. Bir görüşe göre, Wei (威) klanından, Shaohao’nun (少昊) oğlu olan bu insanlar darı yerler.


yǒumín, mínrènxìng, zi, shí,

Jiwumin (繼無民) vardır; Jiwumin, Ren (任) klanından, Wugu’nun (無骨) soyundan olanlar nefes (氣) ve balık yerler.


西běihǎiwài, liúshāzhīdōng, yǒuguóyuēzhōngbiàn, zhuānzhīzi, shíshǔ

Kuzeydoğu denizinin ötesinde, akan kumların doğusunda, Zhongche (中䡢) adı verilen bir ülke vardır, Zhuanxu’nun oğlu darı yer.


yǒuguómíngyuēlàiqiūyǒuquǎnróngguóyǒu神shén, rénmiànshòushēn, míngyuēquǎnróng

Laiqiu (賴丘) adı verilen bir ülke vardır. Quanrong Ülkesi (犬戎國) vardır. İnsan yüzlü, hayvan gövdeli bir tanrı vardır, Quanrong (犬戎) adı verilen.


西běihǎiwài, hēishuǐzhīběi, yǒurényǒu, míngyuēmiáomínzhuānshēnghuāntóu, huāntóushēngmiáomín, miáomínbǎixìng, shíròuyǒushānmíngyuēzhāngshān

Kuzeydoğu denizinin ötesinde, Kara Su’nun (黑水) kuzeyinde, kanatlı varlıklar vardır, Miaomin (苗民) adı verilenler. Zhuanxu, Huantou’yu (驩頭) doğurdu; Huantou, Miaomin’i doğurdu; Miaomin, Bai (百) klanından olanlar et yerler. Zhang Dağı (章山) vardır.


huāngzhīzhōng, yǒuhéngshíshān, jiǔyīnshān, jiǒngzhīshān, shàngyǒuchìshù, qīng, chìhuá, míngyuēruò

Büyük Vahşi’nin kalbinde, Hengshi Dağı (衡石山), Jiuyin Dağı (九陰山) ve Jiongye Dağı (泂野之山) bulunur; zirvelerinde kırmızı bir ağaç, yeşil yaprakları ve kırmızı çiçekleri olan Ruomu (若木) adı verilen bir ağaç yetişir.


yǒuniúzhīguóyǒurén, dāněrzhīzi

Niuli Ülkesi (牛黎之國) vardır. Kemiksiz varlıklar vardır, Dang’er’in (儋耳) soyundan olanlar.


西běihǎizhīwài, chìshuǐzhīběi, yǒuzhāngwěishānyǒushén, rénmiànshéshēnérchì, zhízhèngchéng, míngnǎihuì, shìnǎimíng, shí, qǐn, , fēngshìshìzhújiǔyīn, shìwèizhúlóng

Kuzeydoğu denizinin ötesinde, Kızıl Su’nun (赤水) kuzeyinde, Zhangwei Dağı (章尾山) yükselir. Kırmızı, insan yüzlü, yılan gövdeli bir tanrı vardır: gözleri dümdüz ve dik durur; gözlerini kapadığında gece olur, açtığında gündüz olur. Yemeyen, uyumayan, nefes almayan bu varlık rüzgar ve yağmura hükmeder. Dokuz karanlığı aydınlatır: Zhulong (燭龍), Alev Ejderha.

Notlar

Huangdi’nin Chiyou’ya karşı savaşı (黃帝 vs. 蚩尤). Shanhaijing’in bu temel mitin en ayrıntılı anlatımı: Chiyou, silahların mucidi, Sarı İmparator’a (黃帝) karşı çıkar; Yinglong suları tutar, Chiyou Rüzgar Lordu’na ve Yağmur Ustası’na başvurur ve Sarı İmparator gökten kızı Ba’yı (魃), kuraklığı, fırtınayı yenmesi için indirir. Yağmur ritüellerinin ve kuraklıkların etiyolojisi.

Kuafu (夸父). Sekizinci kitapta olduğu gibi, Güneş’in peşine düşen ve susuzluktan ölen dev; burada Houtu’nun (后土) soyundan gelir ve Yinglong’un Chiyou’yu öldürmesinden sonra Kuafu’yu öldürmesiyle bağlantılıdır.

Xiangyao (相繇) ve Gonggong (共工). Dokuz başlı yılan bakanı olan Xiangyao, toprağı zehirler; Büyük Yu onu öldürür ve lanetli yeri bir havuz ve kutsal terasa dönüştürür — Sekizinci kitapta Xiangliu’nun kuzeydeki bir çeşitlemesi.

Zhulong (燭龍), Alev Ejderha. Bu bölümün kapanışında bu önemli kozmik figür yer alır: yılan gövdeli kırmızı bir tanrı, gözlerini açıp kapayarak gece ve gündüzü yaratan, rüzgar ve yağmura hükmeden ve “dokuz karanlığı aydınlatan”. Bu, antik Çin kozmolojisinin en güçlü sembollerinden biridir.

Soy ağaçları ve halklar. Bu bölüm, Zhuanxu (顓頊), Sarı İmparator (黃帝), Yu (禹) gibi soy ağaçlarını ve Kuzey’in sınır halklarını, Quanrong (犬戎), Miaomin (苗民) ve Sushen (肅慎) gibi halkları birleştirerek tarih ve miti harmanlar.

Belirsiz tanımlamalar. Pek çok varlık, dağ ve hayvanın (彊良, 戎宣王尸, 中䡢…) kesin bir karşılığı yoktur; pinyin olarak verilmişlerdir ve geleneksel yorumlara (Guo Pu, Hao Yixing) göre karakterler aktarılmıştır.

Çince metin: Chinese Text Project (ctext.org) temel alınmıştır. Çeviri ve notlar: Chine-culture.com.