Kuzeydoğu denizinin ötesinde, Büyük Vahşi’nin kalbinde, Nehir’in kolları arasında yükselen Fuyu Dağı (附禺之山): İmparator Zhuanxu (顓頊) ve dokuz cariyesi burada gömülüdür. Burada Jiujiu (𩿨久), damarlı deniz kabukları, Liyu kuşu (離俞), luan kuşu (鸞), huang kuşu (凰), büyük ve küçük yaratıklar bulunur. Mavi kuş, Lang kuşu (琅), kara kuş, sarı kuş, kaplan, leopar, ayı, kahverengi ayı, sarı yılan, Shirou (視肉), ve Xuan (璿), Gui (瑰), Yao (瑤) ve Bi (碧) yeşimtaşları da korunan dağdan (衛) çıkar. Tepenin çevresi üç yüz li’dir; güneyinde İmparator Jun’un (帝俊) bambu korusu (竹林) bulunur, buradan kayık yapılabilecek kadar büyüktür. Bambuların güneyinde Kızıl Bataklık (赤澤水) vardır, Feng Abîmi (封淵) olarak adlandırılır. Üç dalı olmayan dut ağaçları vardır. Tepenin batısında Zhuanxu’nun yıkandığı Derin Abîm (沉淵) bulunur.
大荒北經 — Kuzey’in Büyük Vahşi’si
東北海之外, 大荒之中, 河水之間, 附禺之山, 帝顓頊與九嬪葬焉。 爰有𩿨久, 文貝, 離俞, 鸞鳥, 凰鳥, 大物, 小物。 有青鳥, 琅鳥, 玄鳥, 黃鳥, 虎, 豹, 熊, 羆, 黃蛇, 視肉, 璿, 瑰, 瑤, 碧, 皆出衛於山。 丘方圓三百里, 丘南帝俊竹林在焉, 大可為舟。 竹南有赤澤水, 名曰封淵。 有三桑無枝。 丘西有沉淵, 顓頊所浴。
Kuzeydoğu denizinin ötesinde, Büyük Vahşi’nin kalbinde, Nehir’in kolları arasında yükselen Fuyu Dağı (附禺之山): İmparator Zhuanxu (顓頊) ve dokuz cariyesi burada gömülüdür. Burada Jiujiu (𩿨久), damarlı deniz kabukları, Liyu kuşu (離俞), luan kuşu (鸞), huang kuşu (凰), büyük ve küçük yaratıklar bulunur. Mavi kuş, Lang kuşu (琅), kara kuş, sarı kuş, kaplan, leopar, ayı, kahverengi ayı, sarı yılan, Shirou (視肉), ve Xuan (璿), Gui (瑰), Yao (瑤) ve Bi (碧) yeşimtaşları da korunan dağdan (衛) çıkar. Tepenin çevresi üç yüz li’dir; güneyinde İmparator Jun’un (帝俊) bambu korusu (竹林) bulunur, buradan kayık yapılabilecek kadar büyüktür. Bambuların güneyinde Kızıl Bataklık (赤澤水) vardır, Feng Abîmi (封淵) olarak adlandırılır. Üç dalı olmayan dut ağaçları vardır. Tepenin batısında Zhuanxu’nun yıkandığı Derin Abîm (沉淵) bulunur.
有胡不與之國, 烈姓, 黍食。
Hubuyu (胡不與之國) ülkesinde, Lie (烈) klanından olanlar darı yerler.
大荒之中, 有山名曰不咸。 有肅慎氏之國。 有悲蛭, 四翼。 有蟲, 獸首蛇身, 名曰琴蟲。
Büyük Vahşi’nin kalbinde, Buxian (不咸) adı verilen bir dağ yükselir. Sushen (肅慎) klanının ülkesi vardır. Dört kanatlı bir sülük olan Beizhi (悲蛭) vardır. Hayvan başlı, yılan gövdeli bir böcek olan Qin böceği (琴蟲) vardır.
有人名曰大人。 有大人之國, 釐姓, 黍食。 有大青蛇, 黃頭, 食麈。
Daren (大人, Dev) adı verilen bir varlık vardır. Devler Ülkesinde (大人之國), Li (釐) klanından olanlar darı yerler. Sarı başlı, yeşilimsi mavi büyük bir yılan vardır, geyikleri (麈) yer.
有榆山。 有鯀攻程州之山。
Yu Dağı (榆山) vardır. Gun’un Chengzhou Dağı’na (鯀攻程州之山) saldırdığı dağ vardır.
大荒之中, 有山名曰衡天。 有先民之山。 有槃木千里。
Büyük Vahşi’nin kalbinde, Hengtian (衡天) adı verilen bir dağ yükselir. İlk İnsanlar Dağı (先民之山) vardır. Bin li uzunluğunda Pan Ağacı (槃木) vardır.
有叔歜國。 顓頊之子, 黍食, 使四鳥: 虎, 豹, 熊, 羆。 有黑蟲, 如熊狀, 名曰猎猎。
Shuchu (叔歜國) ülkesinde, Zhuanxu’nun oğlu darı yer ve dört hayvan tarafından hizmet edilir: kaplan, leopar, ayı ve kahverengi ayı. Ayıya benzeyen siyah bir böcek olan Lielie (猎猎) vardır.
有北齊之國, 姜姓, 使虎, 豹, 熊, 羆。
Beiqi (北齊之國) ülkesinde, Jiang (姜) klanından olanlar kaplan, leopar, ayı ve kahverengi ayı tarafından hizmet edilir.
大荒之中, 有山名曰先檻大逢之山, 河, 濟所入, 海北注焉。 其西有山, 名曰禹所積石。
Büyük Vahşi’nin kalbinde, Xianjian-Dafeng (先檻大逢之山) adı verilen bir dağ yükselir, burada Nehir (河) ve Ji (濟) akar ve Kuzey Denizi’ne dökülür. Batısında Yu’nun (禹) taşı yığdığı (禹所積石) bir dağ vardır.
有陽山者。 有順山者, 順水出焉。 有始州之國, 有丹山。
Yang Dağı (陽山) vardır. Shun Dağı (順山) vardır, buradan Shun Nehri (順水) çıkar. Shizhou (始州之國) ülkesinde, Cinaber Dağı (丹山) vardır.
有大澤方千里, 群鳥所解。
Bin li genişliğinde Büyük Bataklık (大澤) vardır, kuşların toplu halde tüy döktüğü yer.
有民之國, 依姓, 食黍, 使四鳥。 禹生均國, 均國生役采, 役采生脩鞈, 脩鞈殺綽人。 帝念之, 潛為之國, 是此毛民。
Kıllı İnsanlar Ülkesinde (毛民之國), Yi (依) klanından olanlar darı yer ve dört kuş tarafından hizmet edilir. Yu (禹), Junguo’yu (均國) doğurdu; Junguo, Yicai’yi (役采) doğurdu; Yicai, Xiuge’yi (脩鞈) doğurdu ve Xiuge, Chuoren’i (綽人) öldürdü. İmparator acıyarak gizlice bir ülke verdi: bunlar Kıllı İnsanlardır.
有儋耳之國, 任姓, 禺號子, 食穀。 北海之渚中, 有神, 人面鳥身, 珥兩青蛇, 踐兩赤蛇, 名曰禺彊。
Dang’er (儋耳之國) ülkesinde, Ren (任) klanından, Yuhao’nun (禺號) oğlu olanlar tahıl yerler. Kuzey Denizi’nin (北海) adacıklarında, insan yüzlü, kuş gövdeli, iki yeşil yılan küpeli ve iki kırmızı yılan üzerinde duran bir tanrı vardır: Yuqiang (禺彊).
大荒之中, 有山名曰北極天樻, 海水北注焉。 有神, 九首人面鳥身, 名曰九鳳。 又有神衘蛇操蛇, 其狀虎首人身, 四蹄長肘, 名曰彊良。
Büyük Vahşi’nin kalbinde, Bei Ji Tian Kui (北極天樻) adı verilen bir dağ yükselir, Kuzey Denizi’nin suları buraya dökülür. Dokuz başlı, insan yüzlü, kuş gövdeli bir tanrı olan Dokuz Başlı Anka (九鳳) vardır. Yılanları ısıran ve tutan, kaplan başlı, insan gövdeli, dört toynaklı ve uzun dirsekli bir tanrı olan Liangliang (彊良) vardır.
大荒之, 有山名曰成都載天。 有人珥兩黃蛇, 把兩黃蛇, 名曰夸父。 后土生信, 信生夸父。 夸父不量力, 欲追日景, 逮之於禺谷。 捋飲河而不足也, 將走大澤, 未至, 死于此。 應龍已殺蚩尤, 又殺夸父, 乃去南方處之, 故南方多雨。
Büyük Vahşi’nin kalbinde, Chengdu-Zaitian (成都載天) adı verilen bir dağ yükselir. İki sarı yılan küpeli ve tutan, Kuafu (夸父) adı verilen bir varlık vardır. Houtu (后土), Xin’i (信) doğurdu; Xin, Kuafu’yu doğurdu. Kuafu, gücünü ölçmeden, Güneş’in peşine düşmek istedi ve Yu Vadisi’nde (禺谷) yakaladı. Nehirden içmek istediyse de doymadı; Büyük Bataklığa (大澤) doğru giderken, buraya ulaşamadan öldü. Yinglong (應龍), Chiyou’yu (蚩尤) öldürdükten sonra Kuafu’yu da öldürdü ve güneye çekildi: bu yüzden güneyde çok yağmur yağar.
又有無腸之國, 是任姓, 無繼子, 食魚。
Bir de Bağırsaksızlar Ülkesi (無腸之國) vardır, Ren (任) klanından, Wuji’nin (無繼) soyundan olanlar balık yerler.
共工臣名曰相繇, 九首蛇身, 自環, 食于九土。 其所歍所尼, 即為源澤, 不辛乃苦, 百獸莫能處。 禹湮洪水, 殺相繇, 其血腥臭, 不可生穀, 其地多水, 不可居也。 禹湮之, 三仞三沮, 乃以為池, 群帝是因以為臺。 在崑崙之北。
Gonggong’un (共工) bakanı Xiangyao (相繇) adını taşıyordu: dokuz başlı, yılan gövdeli, kendi üzerine kıvrılan, dokuz toprakta beslenen bir varlıktı. Tükürdüğü ya da dinlendiği yerlerde kaynaklar ve bataklıklar oluşurdu; suyu ne acı ne de ekşiydi, yüzlerce hayvanın yaşamasına elverişli değildi. Yu (禹), seli doldurdu ve Xiangyao’yu öldürdü; kanı o kadar kötü kokuyordu ki tahıl yetiştirilemiyordu ve toprağı su doluydu, yaşanamazdı. Yu onu doldurdu; üç kez çöktü, üç kez battı; sonunda bir havuz yaptı ve tanrılar (群帝) burayı bir teras yaptı. Kunlun’un (崑崙) kuzeyinde bulunur.
有岳之山, 尋竹生焉。
Yue Dağı (岳之山) vardır, burada Xun bambusu (尋竹) yetişir.
大荒之中, 有山名曰不句, 海水入焉。
Büyük Vahşi’nin kalbinde, Buju (不句) adı verilen bir dağ yükselir, deniz suları buraya akar.
有係昆之山, 有共工之臺, 射者不敢北嚮。 有人衣青衣, 名曰黃帝女魃。 蚩尤作兵伐黃帝, 黃帝乃令應龍攻之冀州之野。 應龍畜水, 蚩尤請風伯, 雨師, 縱大風雨。 黃帝乃下天女曰魃。 雨止, 遂殺蚩尤。 魃不得復上, 所居不雨。 叔均言之帝, 後置之赤水之北, 叔均乃為田祖。 魃時亡之, 所欲逐之者, 令曰:「神北行!」 先除水道, 決通溝瀆。
Xikun Dağı (係昆之山) vardır; Gonggong’un Terası (共工之臺) vardır: okçu kuzeye doğru ateş etmekten çekinir. Yeşil giysili, Huangdi’nin kızı Ba (魃) adı verilen bir varlık vardır. Chiyou (蚩尤) silahlar yapıp Huangdi’ye (黃帝) saldırdı; Huangdi, Yinglong’a (應龍) Jizhou Ovası’nda (冀州之野) saldırmasını emretti. Yinglong suları tuttu; Chiyou, Rüzgar Lordu’na (風伯) ve Yağmur Ustası’na (雨師) başvurdu ve büyük bir fırtına estirdiler. Huangdi, gökten Ba’yı (魃) aşağı indirdi. Yağmur durdu ve Chiyou öldürüldü. Ba gökyüzüne dönemedi ve yaşadığı yerde artık yağmur yağmadı. Shujun (叔均), İmparator’a haber verdi; onu Kızıl Su’nun (赤水) kuzeyine yerleştirdi ve Shujun tarımın koruyucu ruhu (田祖) oldu. Ba bazen kaçıyordu. Onu kovmak istediklerinde, « Ruh, kuzeye git! » denirdi; önce su yollarını temizler, hendek ve kanalları açarlardı.
有人方食魚, 名曰深目民之國, 昐姓, 食魚。
Balık yiyen bir varlık vardır, Derin Gözlü İnsanlar Ülkesi (深目民之國), Fen (昐) klanından, balık yerler.
有鍾山者。 有女子衣青衣, 名曰赤水女子獻。
Zhong Dağı (鍾山) vardır. Yeşil giysili bir kadın vardır, Chi Su Kızı Xian (赤水女子獻) adı verilen.
大荒之中, 有山名曰融父山, 順水入焉。 有人名曰犬戎。 黃帝生苗龍, 苗龍生融吾, 融吾生弄明, 弄明生白犬, 白犬有牝牡, 是為犬戎, 肉食。 有赤獸, 馬狀無首, 名曰戎宣王尸。
Büyük Vahşi’nin kalbinde, Rongfu Dağı (融父山) yükselir, buraya Shun Nehri (順水) akar. Quanrong (犬戎) adı verilen bir varlık vardır. Huangdi (黃帝), Miaolong’u (苗龍) doğurdu; Miaolong, Rongwu’yu (融吾) doğurdu; Rongwu, Nongming’i (弄明) doğurdu; Nongming, Beyaz Köpek’i (白犬) doğurdu; Beyaz Köpek hem erkek hem dişiydi: bunlar et yiyen Quanronglardır. Başsız bir at gibi kırmızı bir yaratık vardır, Rongxuan Kralı’nın Cesedi (戎宣王尸) adı verilen.
有山名曰齊州之山, 君山, 鬵山, 鮮野山, 魚山。
Qizhou Dağı (齊州之山), Jun Dağı (君山), Zeng Dağı (鬵山), Xianye Dağı (鮮野山) ve Balık Dağı (魚山) adı verilen dağlar vardır.
有人一目, 當面中生, 一曰是威姓, 少昊之子, 食黍。
Yüzlerinin tam ortasında tek bir gözü olan insanlar vardır. Bir görüşe göre, Wei (威) klanından, Shaohao’nun (少昊) oğlu olan bu insanlar darı yerler.
有繼無民, 繼無民任姓, 無骨子, 食氣, 魚。
Jiwumin (繼無民) vardır; Jiwumin, Ren (任) klanından, Wugu’nun (無骨) soyundan olanlar nefes (氣) ve balık yerler.
西北海外, 流沙之東, 有國曰中䡢, 顓頊之子, 食黍。
Kuzeydoğu denizinin ötesinde, akan kumların doğusunda, Zhongche (中䡢) adı verilen bir ülke vardır, Zhuanxu’nun oğlu darı yer.
有國名曰賴丘。 有犬戎國。 有, 人面獸身, 名曰犬戎。
Laiqiu (賴丘) adı verilen bir ülke vardır. Quanrong Ülkesi (犬戎國) vardır. İnsan yüzlü, hayvan gövdeli bir tanrı vardır, Quanrong (犬戎) adı verilen.
西北海外, 黑水之北, 有人有翼, 名曰苗民。 顓頊生驩頭, 驩頭生苗民, 苗民百姓, 食肉。 有山名曰章山。
Kuzeydoğu denizinin ötesinde, Kara Su’nun (黑水) kuzeyinde, kanatlı varlıklar vardır, Miaomin (苗民) adı verilenler. Zhuanxu, Huantou’yu (驩頭) doğurdu; Huantou, Miaomin’i doğurdu; Miaomin, Bai (百) klanından olanlar et yerler. Zhang Dağı (章山) vardır.
大荒之中, 有衡石山, 九陰山, 泂野之山, 上有赤樹, 青葉, 赤華, 名曰若木。
Büyük Vahşi’nin kalbinde, Hengshi Dağı (衡石山), Jiuyin Dağı (九陰山) ve Jiongye Dağı (泂野之山) bulunur; zirvelerinde kırmızı bir ağaç, yeşil yaprakları ve kırmızı çiçekleri olan Ruomu (若木) adı verilen bir ağaç yetişir.
有牛黎之國。 有人無骨, 儋耳之子。
Niuli Ülkesi (牛黎之國) vardır. Kemiksiz varlıklar vardır, Dang’er’in (儋耳) soyundan olanlar.
西北海之外, 赤水之北, 有章尾山。 有神, 人面蛇身而赤, 直目正乘, 其瞑乃晦, 其視乃明, 不食, 不寢, 不息, 風雨是謁。 是燭九陰, 是謂燭龍。
Kuzeydoğu denizinin ötesinde, Kızıl Su’nun (赤水) kuzeyinde, Zhangwei Dağı (章尾山) yükselir. Kırmızı, insan yüzlü, yılan gövdeli bir tanrı vardır: gözleri dümdüz ve dik durur; gözlerini kapadığında gece olur, açtığında gündüz olur. Yemeyen, uyumayan, nefes almayan bu varlık rüzgar ve yağmura hükmeder. Dokuz karanlığı aydınlatır: Zhulong (燭龍), Alev Ejderha.
Notlar
Huangdi’nin Chiyou’ya karşı savaşı (黃帝 vs. 蚩尤). Shanhaijing’in bu temel mitin en ayrıntılı anlatımı: Chiyou, silahların mucidi, Sarı İmparator’a (黃帝) karşı çıkar; Yinglong suları tutar, Chiyou Rüzgar Lordu’na ve Yağmur Ustası’na başvurur ve Sarı İmparator gökten kızı Ba’yı (魃), kuraklığı, fırtınayı yenmesi için indirir. Yağmur ritüellerinin ve kuraklıkların etiyolojisi.
Kuafu (夸父). Sekizinci kitapta olduğu gibi, Güneş’in peşine düşen ve susuzluktan ölen dev; burada Houtu’nun (后土) soyundan gelir ve Yinglong’un Chiyou’yu öldürmesinden sonra Kuafu’yu öldürmesiyle bağlantılıdır.
Xiangyao (相繇) ve Gonggong (共工). Dokuz başlı yılan bakanı olan Xiangyao, toprağı zehirler; Büyük Yu onu öldürür ve lanetli yeri bir havuz ve kutsal terasa dönüştürür — Sekizinci kitapta Xiangliu’nun kuzeydeki bir çeşitlemesi.
Zhulong (燭龍), Alev Ejderha. Bu bölümün kapanışında bu önemli kozmik figür yer alır: yılan gövdeli kırmızı bir tanrı, gözlerini açıp kapayarak gece ve gündüzü yaratan, rüzgar ve yağmura hükmeden ve “dokuz karanlığı aydınlatan”. Bu, antik Çin kozmolojisinin en güçlü sembollerinden biridir.
Soy ağaçları ve halklar. Bu bölüm, Zhuanxu (顓頊), Sarı İmparator (黃帝), Yu (禹) gibi soy ağaçlarını ve Kuzey’in sınır halklarını, Quanrong (犬戎), Miaomin (苗民) ve Sushen (肅慎) gibi halkları birleştirerek tarih ve miti harmanlar.
Belirsiz tanımlamalar. Pek çok varlık, dağ ve hayvanın (彊良, 戎宣王尸, 中䡢…) kesin bir karşılığı yoktur; pinyin olarak verilmişlerdir ve geleneksel yorumlara (Guo Pu, Hao Yixing) göre karakterler aktarılmıştır.
Çince metin: Chinese Text Project (ctext.org) temel alınmıştır. Çeviri ve notlar: Chine-culture.com.