Δέκατο τρίτο βιβλίο του Κλασικού των βουνών και των θαλασσών (海内东经)

Το Κλασικό των περιοχών εντός των θαλασσών: Ανατολή (海內東經 Hǎinèi dōngjīng) είναι το δέκατο τρίτο βιβλίο του Κλασικού των βουνών και των θαλασσών και το τελευταίο από τα «Κλασικά των περιοχών εντός των θαλασσών» (海內經). Σύντομο μα ιδιότυπο, μνημονεύει μακρινές χώρες πέρα από τις Κινούμενες Άμμους (Βακτρία, Γιουεζί), τον θεό της Βροντής του έλους Λέι, και κλείνει με έναν μακρύ κατάλογο των ποταμών της Κίνας: πηγές και εκβολές του Γιανγκτσέ, του Κίτρινου Ποταμού, του Χουάι, του Γουέι και δεκάδων άλλων ποταμών. Το κινεζικό κείμενο παρουσιάζεται με τη μεταγραφή πινγίν, ακολουθούμενο από την ελληνική μετάφραση και τις σημειώσεις.

海內東經 — Περιοχές εντός των θαλασσών στην Ανατολή

海hǎi內nèi東dōng北běi陬zōu以yǐ南nán者zhě。

Οι περιοχές εντός των θαλασσών, από τη βορειοανατολική γωνία προς τον νότο.

鉅jù燕yàn在zài東dōng北běi陬zōu。

Το μεγάλο Γιαν (鉅燕) βρίσκεται στη βορειοανατολική γωνία.

國guó在zài流liú沙shā中zhōng者zhě埻zhǔn端duān、璽xǐ㬇huàn，在zài崑kūn崙lún墟xū東dōng南nán。一yī曰yuē海hǎi內nèi之zhī郡jùn，不bù為wèi郡jùn縣xiàn，在zài流liú沙shā中zhōng。

Οι χώρες στο μέσο των Κινούμενων Άμμων (流沙) είναι το Τζουντουάν (埻端) και το Σισουάν (璽㬇), νοτιοανατολικά του λόφου Κουνλούν. Άλλη εκδοχή λέει: είναι μια διοίκηση εντός των θαλασσών, που δεν διοικείται κατά περιφέρειες και βρίσκεται στο μέσο των Κινούμενων Άμμων.

國guó在zài流liú沙shā外wài者zhě，大dà夏xià、豎shù沙shā、居jū繇yáo、月yuè支zhī之zhī國guó。

Οι χώρες πέρα από τις Κινούμενες Άμμους είναι το Ντασιά (大夏, Βακτρία), το Σουσά (豎沙), το Τζουγιάο (居繇) και το Γιουεζί (月支).

西xī胡hú白bái玉yù山shān，在zài大dà夏xià東dōng，蒼cāng梧wú在zài白bái玉yù山shān西xī南nán，皆jiē在zài流liú沙shā西xī，崑kūn崙lún墟xū東dōng南nán。崑kūn崙lún山shān在zài西xī胡hú西xī，皆jiē在zài西xī北běi。

Το βουνό του λευκού νεφρίτη των Σιχού (西胡白玉山) βρίσκεται ανατολικά του Ντασιά· το Τσανγκγού (蒼梧) βρίσκεται νοτιοδυτικά του βουνού του λευκού νεφρίτη, και τα δύο δυτικά των Κινούμενων Άμμων και νοτιοανατολικά του λόφου Κουνλούν. Το βουνό Κουνλούν βρίσκεται δυτικά των Σιχού, όλα στα βορειοδυτικά.

雷léi澤zé中zhōng有yǒu雷léi神shén，龍lóng身shēn而ér人rén頭tóu，鼓gǔ其qí腹fù。在zài吳wú西xī。

Στο μέσο του έλους Λέι (雷澤) κατοικεί ο θεός της Βροντής (雷神): έχει σώμα δράκοντα και κεφάλι ανθρώπου, και χτυπά την ίδια του την κοιλιά (σαν τύμπανο). Αυτό βρίσκεται δυτικά του Γου (吳).

都dōu州zhōu在zài海hǎi中zhōng。一yī曰yuē郁yù州zhōu。

Η νήσος Ντουτζόου (都州) βρίσκεται στο μέσο της θάλασσας. Άλλη εκδοχή την ονομάζει Γιουτζόου (郁州).

琅láng瑘yá臺tái在zài渤bó海hǎi間jiān，琅láng瑘yá之zhī東dōng。其qí北běi有yǒu山shān。一yī曰yuē在zài海hǎi間jiān。

Το άνδηρο Λανγιέ (琅瑘臺) βρίσκεται στη θάλασσα Μπο (渤海), ανατολικά του Λανγιέ. Στον βορρά υψώνεται ένα βουνό. Άλλη εκδοχή το τοποθετεί στο μέσο της θάλασσας.

韓hán鴈yàn在zài海hǎi中zhōng，都dōu州zhōu南nán。

Η χήνα Χανιάν (韓鴈) βρίσκεται στο μέσο της θάλασσας, νότια της νήσου Ντουτζόου.

始shǐ鳩jiū在zài海hǎi中zhōng，轅yuán厲lì南nán。

Το πτηνό Σιτζιού (始鳩) βρίσκεται στο μέσο της θάλασσας, νότια του Γιουανλί (轅厲).

會kuài稽jī山shān在zài大dà楚chǔ南nán。

Το βουνό Κουαϊτζί (會稽山) βρίσκεται νότια του μεγάλου Τσου (大楚).

岷mín三sān江jiāng：首shǒu…大dà江jiāng出chū汶wèn山shān，北běi江jiāng出chū曼màn山shān，南nán江jiāng出chū高gāo山shān。高gāo山shān在zài城chéng都dōu西xī。入rù海hǎi，在zài長cháng州zhōu南nán。浙zhè江jiāng出chū三sān天tiān子zi都dōu，在zài其qí東dōng。在zài閩mǐn西xī北běi，入rù海hǎi，餘yú暨jì南nán。廬lú江jiāng出chū三sān天tiān子zi都dōu，入rù江jiāng，彭péng澤zé西xī。一yī曰yuē天tiān子zi鄣zhāng。淮huái水shuǐ出chū餘yú山shān，餘yú山shān在zài朝cháo陽yáng東dōng，義yì鄉xiāng西xī，入rù海hǎi，淮huái浦pǔ北běi。湘xiāng水shuǐ出chū舜shùn葬zàng東dōng南nán陬zōu，西xī環huán之zhī。入rù洞dòng庭tíng下xià。一yī曰yuē東dōng南nán西xī澤zé。漢hàn水shuǐ出chū鮒fù魚yú之zhī山shān，帝dì顓zhuān頊xū葬zàng于yú陽yáng，九jiǔ嬪pín葬zàng于yú陰yīn，四sì蛇shé衛wèi之zhī。濛méng水shuǐ出chū漢hàn陽yáng西xī，入rù江jiāng，聶niè陽yáng西xī。溫wēn水shuǐ出chū崆kōng峒dòng，崆kōng峒dòng山shān在zài臨lín汾fén南nán，入rù河hé，華huá陽yáng北běi。潁yǐng水shuǐ出chū少shǎo室shì，少shǎo室shì山shān在zài雍yōng氏shì南nán，入rù淮huái西xī鄢yān北běi。一yī曰yuē緱gōu氏shì。汝rǔ水shuǐ出chū天tiān息xī山shān，在zài梁liáng勉miǎn鄉xiāng西xī南nán，入rù淮huái極jí西xī北běi。一yī曰yuē淮huái在zài期qī思sī北běi。涇jīng水shuǐ出chū長cháng城chéng北běi山shān，山shān在zài郁yù郅zhì長cháng垣yuán北běi，北běi入rù渭wèi，戲xì北běi。渭wèi水shuǐ出chū鳥niǎo鼠shǔ同tóng穴xué山shān，東dōng注zhù河hé，入rù華huá陰yīn北běi。白bái水shuǐ出chū蜀shǔ，而ér東dōng南nán注zhù江jiāng，入rù江jiāng州zhōu城chéng下xià。沅yuán水shuǐ山shān出chū象xiàng郡jùn鐔xín城chéng西xī，入rù東dōng注zhù江jiāng，入rù下xià雋juàn西xī，合hé洞dòng庭tíng中zhōng。贛gàn水shuǐ出chū聶niè都dōu東dōng山shān，東dōng北běi注zhù江jiāng，入rù彭péng澤zé西xī。泗sì水shuǐ出chū吳wú東dōng北běi而ér南nán，西xī南nán過guò湖hú陵líng西xī，而ér東dōng南nán注zhù東dōng海hǎi，入rù淮huái陰yīn北běi。鬱yù水shuǐ出chū象xiàng郡jùn，而ér西xī南nán注zhù南nán海hǎi，入rù須xū陵líng東dōng南nán。肄yì水shuǐ出chū臨lín晉jìn西xī南nán，而ér東dōng南nán注zhù海hǎi，入rù番pān禺yú西xī。潢huáng水shuǐ出chū桂guì陽yáng西xī北běi山shān，東dōng南nán注zhù肄yì水shuǐ，入rù敦dūn浦pǔ西xī。洛luò水shuǐ出chū洛luò西xī山shān，東dōng北běi注zhù河hé，入rù成chéng皋gāo之zhī西xī。汾fén水shuǐ出chū上shàng窳yǔ北běi，而ér西xī南nán注zhù河hé，入rù皮pí氏shì南nán。沁qìn水shuǐ出chū井jǐng陘xíng山shān東dōng，東dōng南nán注zhù河hé，入rù懷huái東dōng南nán。濟jì水shuǐ出chū共gòng山shān南nán東dōng丘qiū，絕jué鉅jù鹿lù澤zé，注zhù渤bó海hǎi，入rù齊qí琅láng槐huái東dōng北běi。潦lǎo水shuǐ出chū衛wèi皋gāo東dōng，東dōng南nán注zhù渤bó海hǎi，入rù潦lǎo陽yáng。虖hū沱tuó水shuǐ出chū晉jìn陽yáng城chéng南nán，而ér西xī至zhì陽yáng曲qū北běi，而ér東dōng注zhù渤bó海hǎi，入rù越yuè章zhāng武wǔ北běi。漳zhāng水shuǐ出chū山shān陽yáng東dōng，東dōng注zhù渤bó海hǎi，入rù章zhāng武wǔ南nán。

Οι τρεις ποταμοί του Μιν (岷三江)· στην πηγή τους… Ο Μέγας Ποταμός (大江, Γιανγκτσέ) πηγάζει από το βουνό Γουέν (汶山)· ο Βόρειος Ποταμός (北江) πηγάζει από το βουνό Μαν (曼山)· ο Νότιος Ποταμός (南江) πηγάζει από το βουνό Γκάο (高山). Το βουνό Γκάο βρίσκεται δυτικά του Τσενγκντού (城都). Εκβάλλουν στη θάλασσα, νότια του Τσανγκτζόου (長州). — Ο Τζετζιάνγκ (浙江) πηγάζει από τα Τρία Άνδηρα του Υιού του Ουρανού (三天子都), στην ανατολική τους πλευρά· βρίσκεται βορειοδυτικά του Μιν (閩) και εκβάλλει στη θάλασσα, νότια του Γιουτζί (餘暨). — Ο Λουτζιάνγκ (廬江) πηγάζει από τα Τρία Άνδηρα του Υιού του Ουρανού και εκβάλλει στον Ποταμό, δυτικά της λίμνης Πενγκζέ (彭澤)· μια εκδοχή λέει Τιανζιτζάνγκ (天子鄣). — Ο ποταμός Χουάι (淮水) πηγάζει από το βουνό Γιου (餘山)· το βουνό Γιου βρίσκεται ανατολικά του Τσαογιάνγκ (朝陽) και δυτικά του Γιξιάνγκ (義鄉)· εκβάλλει στη θάλασσα, βόρεια του Χουαϊπού (淮浦). — Ο ποταμός Σιάνγκ (湘水) πηγάζει νοτιοανατολικά του τάφου του Σουν και τον περιβάλλει από τα δυτικά· κατάντη χύνεται στη λίμνη Ντονγκτίνγκ (洞庭). Μια εκδοχή λέει: στα νοτιοανατολικά, το έλος της Δύσης. — Ο ποταμός Χαν (漢水) πηγάζει από το βουνό Φουγιού (鮒魚之山), όπου ο αυτοκράτορας Τζουανσού (顓頊) ετάφη στη νότια πλαγιά και οι εννέα παλλακίδες του στη βόρεια, φυλασσόμενοι από τέσσερα φίδια. — Ο ποταμός Μενγκ (濛水) πηγάζει δυτικά του Χανιάνγκ (漢陽) και εκβάλλει στον Ποταμό, δυτικά του Νιεγιάνγκ (聶陽). — Ο ποταμός Γουέν (溫水) πηγάζει από το Κονγκτόνγκ (崆峒)· το βουνό Κονγκτόνγκ βρίσκεται νότια του Λινφέν (臨汾)· εκβάλλει στον Ποταμό (河), βόρεια του Χουαγιάνγκ (華陽). — Ο ποταμός Γινγκ (潁水) πηγάζει από το βουνό Σαοσί (少室)· το βουνό Σαοσί βρίσκεται νότια του Γιονγκσί (雍氏)· εκβάλλει στον Χουάι, στα δυτικά, βόρεια του Γιαν (鄢). Μια εκδοχή λέει Χουσί (緱氏). — Ο ποταμός Ρου (汝水) πηγάζει από το βουνό Τιανξί (天息山), νοτιοδυτικά του Λιανγκ-Μιανξιάνγκ (梁勉鄉)· εκβάλλει στον Χουάι, στο άκρο βορειοδυτικό. Μια εκδοχή λέει: ο Χουάι βρίσκεται βόρεια του Τσισί (期思). — Ο ποταμός Τζινγκ (涇水) πηγάζει από το βουνό βόρεια του Σινικού Τείχους (長城北山)· το βουνό βρίσκεται βόρεια του Γιουζί-Τσανγιουάν (郁郅長垣)· στα βόρεια εκβάλλει στον Γουέι (渭), βόρεια του Σι (戲). — Ο ποταμός Γουέι (渭水) πηγάζει από το βουνό Νιαοσού-Τονγκσουέ (鳥鼠同穴山)· ρέει ανατολικά και εκβάλλει στον Ποταμό, βόρεια του Χουαγίν (華陰). — Ο ποταμός Μπάι (白水) πηγάζει από το Σου (蜀) και ρέει νοτιοανατολικά και εκβάλλει στον Ποταμό, στους πρόποδες της πόλης Τζιανγκτζόου (江州). — Ο ποταμός Γιουάν (沅水) πηγάζει δυτικά του Τανγκτσένγκ (鐔城), στη διοίκηση Σιάνγκ (象郡)· ρέει ανατολικά και εκβάλλει στον Ποταμό, δυτικά του Σιατζούν (下雋), και φτάνει στη λίμνη Ντονγκτίνγκ. — Ο ποταμός Γκαν (贛水) πηγάζει από το ανατολικό βουνό του Νιεντού (聶都東山)· ρέει βορειοανατολικά και εκβάλλει στον Ποταμό, δυτικά της λίμνης Πενγκζέ. — Ο ποταμός Σι (泗水) πηγάζει βορειοανατολικά του Γου (吳), έπειτα νότια, περνά νοτιοδυτικά δυτικά του Χουλίνγκ (湖陵) και ρέει νοτιοανατολικά και εκβάλλει στην Ανατολική θάλασσα, βόρεια του Χουαϊγίν (淮陰). — Ο ποταμός Γιου (鬱水) πηγάζει από τη διοίκηση Σιάνγκ και ρέει νοτιοδυτικά και εκβάλλει στη Νότια θάλασσα, νοτιοανατολικά του Σιουλίνγκ (須陵). — Ο ποταμός Γι (肄水) πηγάζει νοτιοδυτικά του Λιντζίν (臨晉) και ρέει νοτιοανατολικά και εκβάλλει στη θάλασσα, δυτικά του Πανιού (番禺). — Ο ποταμός Χουάνγκ (潢水) πηγάζει από το βορειοδυτικό βουνό του Γκουιγιάνγκ (桂陽) και ρέει νοτιοανατολικά και εκβάλλει στον ποταμό Γι, δυτικά του Ντουνπού (敦浦). — Ο ποταμός Λουό (洛水) πηγάζει από το δυτικό βουνό του Λουό (洛西山) και ρέει βορειοανατολικά και εκβάλλει στον Ποταμό, δυτικά του Τσενγκγκάο (成皋). — Ο ποταμός Φεν (汾水) πηγάζει βόρεια του Σανγκγιού (上窳) και ρέει νοτιοδυτικά και εκβάλλει στον Ποταμό, νότια του Πισί (皮氏). — Ο ποταμός Τσιν (沁水) πηγάζει ανατολικά του βουνού Τζινγκσίνγκ (井陘山) και ρέει νοτιοανατολικά και εκβάλλει στον Ποταμό, νοτιοανατολικά του Χουάι (懷). — Ο ποταμός Τζι (濟水) πηγάζει από τον ανατολικό λόφο νότια του βουνού Γκονγκ (共山), διασχίζει το έλος Τζουλού (鉅鹿澤) και εκβάλλει στη θάλασσα Μπο, βορειοανατολικά του Τσι-Λανγκχουάι (齊琅槐). — Ο ποταμός Λιάο (潦水) πηγάζει ανατολικά του Γουεϊγκάο (衛皋) και ρέει νοτιοανατολικά και εκβάλλει στη θάλασσα Μπο, στο Λιαογιάνγκ (潦陽). — Ο ποταμός Χουτουό (虖沱水) πηγάζει νότια της πόλης Τζινγιάνγκ (晉陽城), πηγαίνει δυτικά ως βόρεια του Γιανγκτσού (陽曲), έπειτα ρέει ανατολικά και εκβάλλει στη θάλασσα Μπο, βόρεια του Γιουε-Τζανγκγου (越章武). — Ο ποταμός Τζανγκ (漳水) πηγάζει ανατολικά του Σανγιάνγκ (山陽) και ρέει ανατολικά και εκβάλλει στη θάλασσα Μπο, νότια του Τζανγκγου (章武).

建jiàn平píng元yuán年nián四sì月yuè丙bǐng戌xū，待dài詔zhào太tài常cháng屬shǔ臣chén望wàng校xiào治zhì，侍shì中zhōng光guāng祿lù勳xūn臣chén龔gōng、侍shì中zhōng奉fèng車chē都dōu尉wèi光guāng祿lù大dà夫fū臣chén秀xiù領lǐng主zhǔ省shěng。

Τον τέταρτο μήνα του πρώτου έτους Τζιανπίνγκ (建平, 6 π.Χ.), την ημέρα μπινγκσού, ο υπήκοος Γουάνγκ, προσαρτημένος στο Ταϊτσάνγκ εν αναμονή ακρόασης, έκανε την αντιβολή· ο υπήκοος Γκονγκ, σιτζόνγκ και γκουανγκλού-σουν, καθώς και ο υπήκοος Σιου, σιτζόνγκ, φενγκτσέ-ντουγουέι και γκουανγκλού-ντάιφου, διηύθυναν την τελική αναθεώρηση.

Σημειώσεις

Ένα σύνθετο βιβλίο. Το 海內東經 παραθέτει δύο πολύ διαφορετικά στρώματα: πρώτα σύντομες μυθικές σημειώσεις (χώρες των Κινούμενων Άμμων, θεός της Βροντής, νησιά της Ανατολικής θάλασσας), κατόπιν έναν εκτενή γεωγραφικό κατάλογο των ποταμών. Οι φιλόλογοι θεωρούν αυτόν τον κατάλογο ποταμών παρεμβολή της εποχής Χαν, διοικητικού πνεύματος, ξένη προς τον μυθολογικό πυρήνα του βιβλίου.

Ο θεός της Βροντής (雷神). Στο έλος Λέι κατοικεί ένας θεός με σώμα δράκοντα και κεφάλι ανθρώπου, που κάνει την καταιγίδα να βροντά χτυπώντας την κοιλιά του σαν τύμπανο: μία από τις αρχαιότερες απεικονίσεις της βροντής στην κινεζική μυθολογία.

Χώρες των Κινούμενων Άμμων. Το κείμενο ονομάζει το Ντασιά (大夏, Βακτρία) και το Γιουεζί (月支), λαούς της Κεντρικής Ασίας γνωστούς στους Χαν μετά τα ταξίδια του Τζανγκ Τσιάν — σημάδι ότι η «μυθική» γεωγραφία ανοίγεται εδώ στον πραγματικό κόσμο των δρόμων του μεταξιού.

Ο κατάλογος των ποταμών. Η μακρά τελική σημείωση περιγράφει, για κάθε μεγάλο ρου, την πηγή του (出…) και τις εκβολές του (入…): Γιανγκτσέ (大江), Κίτρινος Ποταμός (河), Χουάι (淮), Γουέι (渭), Σιάνγκ (湘), Τζι (濟), Τζανγκ (漳)… Πολύτιμο έγγραφο για την υδρογραφία της Κίνας των Χαν, σε συνδυασμό με μια ονοματολογία τόπων και διοικήσεων.

Ο κολοφώνας των Χαν. Όπως το ένατο βιβλίο, το κεφάλαιο τελειώνει με την αυτοκρατορική σημείωση αντιβολής, χρονολογημένη στο 6 π.Χ. (εποχή Τζιανπίνγκ), που πιστοποιεί την αναθεώρηση υπό τη διεύθυνση του Λιου Σιάνγκ και του Λιου Σιν (Σιου).

Αβέβαιες ταυτίσεις. Πολλά αρχαία τοπωνύμια (鐔城, 郁郅, 聶都…) δεν αντιστοιχούν πια σε βέβαιους τόπους· μεταγράφονται σε πινγίν με τους χαρακτήρες.

Κινεζικό κείμενο κατά το Chinese Text Project (ctext.org). Μετάφραση και σημειώσεις: Chine-culture.com.