คัมภีร์ขุนเขาและท้องทะเล เล่มที่สิบสี่ (大荒东经)

คัมภีร์แห่งถิ่นทุรกันดารใหญ่ทางทิศตะวันออก (大荒東經 Dàhuāng dōngjīng) เป็นเล่มที่สิบสี่ของคัมภีร์ขุนเขาและท้องทะเล และเป็นเล่มแรกในบรรดา «คัมภีร์แห่งถิ่นทุรกันดารใหญ่» (大荒經) ทั้งสี่ เนื้อหาเปี่ยมเทพปกรณัมยิ่งกว่าเล่มก่อน ๆ พรรณนาถึงสุดขอบบูรพาทิศที่ดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ขึ้น อันเป็นถิ่นพำนักของวงศ์วานแห่งจักรพรรดิจวิ้นและจักรพรรดิเหลือง ได้แก่ อาณาจักรของเซ่าฮ่าว ต้นหม่อนใหญ่ฝูซางที่ดวงอาทิตย์ทั้งสิบทยอยขึ้น เทพแห่งท้องทะเล การศึกของมังกรปีกอิ้งหลงกับชือโหยว และอสูรสายฟ้ากุย ข้อความภาษาจีนแสดงพร้อมคำอ่านพินอิน ตามด้วยคำแปลภาษาไทยและหมายเหตุ

大荒東經 — ถิ่นทุรกันดารใหญ่ทางทิศตะวันออก

dōnghǎizhīwàishǎohàozhīguóshǎohàozhuānqínyǒugānshānzhěgānshuǐchūyānshēnggānyuān

พ้นจากทะเลบูรพามีเหวใหญ่แห่งหนึ่ง นั่นคืออาณาจักรของเซ่าฮ่าว (少昊) ณ ที่นั้นเซ่าฮ่าวได้เลี้ยงดูจักรพรรดิจวนซวี (顓頊) เมื่อยังทรงพระเยาว์ และได้ทิ้งพิณกับเซ่อของพระองค์ไว้ มีภูเขากาน (甘山) อันเป็นต้นกำเนิดของลำธารกาน (甘水) ซึ่งก่อเกิดเป็นวังน้ำกาน (甘淵)


huāngdōngnányǒushānmíngqiū

ที่มุมตะวันออกเฉียงใต้ของถิ่นทุรกันดารใหญ่ ตั้งตระหง่านภูเขาชื่อผีหมู่ตี้ชิว (皮母地丘)


dōnghǎizhīwàihuāngzhīzhōngyǒushānmíngyuēyányuèsuǒchū

พ้นจากทะเลบูรพา กลางถิ่นทุรกันดารใหญ่ ตั้งตระหง่านภูเขาชื่อต้าเหยียน (大言, «วาทะใหญ่») อันเป็นที่ซึ่งดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ออกมา


yǒushānzhěyǒurénzhīguóyǒurénzhīshìmíngyuērénzhītángyǒuréncūnshàngzhāngliǎngěr

มีภูเขาแห่งหุบคลื่น (波谷山) อันเป็นที่ตั้งของอาณาจักรยักษ์ (大人之國) มีตลาดยักษ์ ชื่อโถงยักษ์ (大人之堂) ยักษ์ตนใหญ่นั่งยอง ๆ อยู่ที่นั่น แผ่ใบหูทั้งสองข้างออก


yǒuxiǎorénguómíngjìngrén

มีอาณาจักรคนแคระ (小人國) เรียกว่าจิ้งเหริน (靖人)


shénrénmiànshòushēnmíngyuē𩵀língzhīshī

มีเทพหน้าคนกายสัตว์ ชื่อศพแห่งหลีอวี๋ (犁𩵀之尸)


yǒujuéshānyángshuǐchūyān

มีภูเขาเจวี๋ย (潏山) อันเป็นต้นกำเนิดของลำธารหยาง (楊水)


yǒuwěiguóshǔshí使shǐniǎobàoxióng

มีอาณาจักรเหว่ย (蒍國) ผู้คนกินข้าวฟ่างเป็นอาหาร และใช้สัตว์สี่ชนิดรับใช้ คือ เสือ เสือดาว หมี และหมีสีน้ำตาล


huāngzhīzhōngyǒushānmíngyuēyuèsuǒchū

กลางถิ่นทุรกันดารใหญ่ ตั้งตระหง่านภูเขาชื่อเหอซวี (合虛) อันเป็นที่ซึ่งดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ออกมา


yǒuzhōngróngzhīguójùnshēngzhōngróngzhōngróngrénshíshòushí使shǐniǎobàoxióng

มีอาณาจักรจงหรง (中容之國) จักรพรรดิจวิ้น (帝俊) ให้กำเนิดจงหรง ชาวจงหรงกินเนื้อสัตว์และผลไม้จากต้นไม้ และใช้สัตว์สี่ชนิดรับใช้ คือ เสือดาว เสือ หมี และหมีสีน้ำตาล


yǒudōngkǒuzhīshānyǒujūnzizhīguórénguāndàijiàn

มีภูเขาตงโข่ว (東口之山) มีอาณาจักรของคนดีงาม (君子之國) ผู้คนสวมเสื้อผ้า หมวก เข็มขัด และดาบ


yǒuyōuzhīguójùnshēngyànlóngyànlóngshēngyōuyōushēngshìshíshǔshíshòushì使shǐniǎo

มีอาณาจักรซือโยว (司幽之國) จักรพรรดิจวิ้นให้กำเนิดเอี้ยนหลง (晏龍) เอี้ยนหลงให้กำเนิดซือโยว ซือโยวให้กำเนิดซือซื่อ (思士) ผู้ไม่มีภริยา และซือหนวี่ (思女) ผู้ไม่มีสามี ที่นั่นกินข้าวฟ่างและเนื้อ และใช้สัตว์สี่ชนิดรับใช้


yǒuāzhīshānzhě

มีภูเขาต้าอา (大阿之山)


huāngzhōngyǒushānmíngyuēmíngxīngyuèsuǒchū

กลางถิ่นทุรกันดารใหญ่ ตั้งตระหง่านภูเขาชื่อหมิงซิง (明星, «ดาวสุกใส») อันเป็นที่ซึ่งดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ออกมา


yǒubáimínzhīguójùnshēnghónghóngshēngbáimínbáimínxiāoxìngshǔshí使shǐniǎobàoxióng

มีอาณาจักรคนขาว (白民之國) จักรพรรดิจวิ้นให้กำเนิดจักรพรรดิหง (帝鴻) จักรพรรดิหงให้กำเนิดคนขาว แห่งตระกูลเซียว (銷) พวกเขากินข้าวฟ่าง และใช้สัตว์สี่ชนิดรับใช้ คือ เสือ เสือดาว หมี และหมีสีน้ำตาล


yǒuqīngqiūzhīguóyǒujiǔwěi

มีอาณาจักรชิงชิว (青丘之國) ที่นั่นมีสุนัขจิ้งจอกเก้าหาง


yǒuróumínshìwéiyíngzhīguó

มีชนเผ่าผู้รับใช้อ่อนโยน (柔僕民) อันเป็นอาณาจักรแห่งแผ่นดินอุดม (嬴土)


yǒuhēichǐzhīguójùnshēnghēichǐjiāngxìngshǔshí使shǐniǎo

มีอาณาจักรฟันดำ (黑齒之國) จักรพรรดิจวิ้นให้กำเนิดเฮยฉื่อ (黑齒) แห่งตระกูลเจียง (姜) ที่นั่นกินข้าวฟ่าง และใช้สัตว์สี่ชนิดรับใช้


yǒuxiàzhōuzhīguóyǒugàizhīguó

มีอาณาจักรเซี่ยโจว (夏州之國) มีอาณาจักรไก้อวี๋ (蓋余之國)


yǒushénrénshǒurénmiànshēnshíwěimíngyuētiān

มีเทพหน้าคนแปดเศียร กายเสือ และสิบหาง ชื่อเทียนอู๋ (天吳)


huāngzhīzhōngyǒushānmíngyuēlíngtiāndōngmàoyuèsuǒchūmíngyuēzhédāndōngfāngyuēzhéláifēngyuējùnchùdōngchūfēng

กลางถิ่นทุรกันดารใหญ่ ตั้งตระหง่านภูเขาชื่อจวีหลิงอวี๋เทียน (鞠陵于天) สุดบูรพาทิศ ลี่เม่า (離瞀) อันเป็นที่ซึ่งดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ออกมา ณ ที่นั้นมีเทพชื่อเจ๋อตาน (折丹) ทางตะวันออกเรียกว่าเจ๋อ (折) ลมที่พัดมาชื่อจวิ้น (俊) เขายืนอยู่สุดบูรพาทิศเพื่อบัญชาการออกและเข้าของสายลม


dōnghǎizhīzhǔzhōngyǒushénrénmiànniǎoshēněrliǎnghuángshéjiànliǎnghuángshémíngyuēhàohuángshēng𧴆hào𧴆hàoshēngjīngjīngchùběihǎi𧴆hàochùdōnghǎishìwéihǎishén

กลางหมู่เกาะแห่งทะเลบูรพา มีเทพหน้าคนกายนก สวมงูเหลืองสองตัวเป็นต่างหู และเหยียบงูเหลืองสองตัวไว้ใต้เท้า ชื่ออวี๋เฮ่า (禺䝞) จักรพรรดิเหลือง (黃帝) ให้กำเนิดอวี๋เฮ่า อวี๋เฮ่าให้กำเนิดอวี๋จิง (禺京) อวี๋จิงพำนักในทะเลเหนือ อวี๋เฮ่าในทะเลบูรพา ทั้งสองเป็นเทพแห่งท้องทะเล


yǒuzhāoyáoshānróngshuǐchūyānyǒuguóyuēxuánshǔshí使shǐniǎo

มีภูเขาเจาเหยา (招搖山) อันเป็นต้นกำเนิดของลำธารหรง (融水) มีอาณาจักรชื่อเสวียนกู่ (玄股, ขาดำ) ที่นั่นกินข้าวฟ่าง และใช้สัตว์สี่ชนิดรับใช้


yǒukùnmínguógōuxìngérshíyǒurényuēwánghàiliǎngshǒucāoniǎofāngshítóuwánghàituōyǒuniúyǒushāwánghàiniúniànyǒuyǒuqiánchūwèiguóshòufāngshízhīmíngyuēyáomínshùnshēngshēngyáomín

มีอาณาจักรคุนหมิน (困民國) แห่งตระกูลโกว (勾) ซึ่งกิน (ข้าวฟ่าง) เป็นอาหาร มีชายชื่อหวางไห่ (王亥) ผู้ถือนกไว้ด้วยสองมือและกินหัวมัน หวางไห่ไปลี้ภัยอยู่กับชาวโยวอี้ (有易) และฝากวัวของตนไว้กับเจ้าแห่งแม่น้ำ (河伯) ชาวโยวอี้สังหารหวางไห่และยึดวัวไป เจ้าแห่งแม่น้ำสงสารชาวโยวอี้ ชาวโยวอี้จึงแอบหนีไปและตั้งอาณาจักรขึ้นในหมู่สัตว์ที่พวกเขายังชีพ เรียกว่าชาวเหยาหมิน (搖民) จักรพรรดิซุ่นให้กำเนิดซี่ (戲) และซี่ให้กำเนิดชาวเหยาหมิน


hǎinèiyǒuliǎngrénmíngyuēchǒuchǒuyǒuxiè

ภายในท้องทะเลมีคนสองคนชื่อหนวี่โฉ่ว (女丑) หนวี่โฉ่วมีปูยักษ์ตัวหนึ่ง


huāngzhīzhōngyǒushānmíngyuēnièyáoyūnshàngyǒuzhùsānbǎijièyǒuyuēwēnyuántāngshàngyǒufāngzhìfāngchūjiēzài

กลางถิ่นทุรกันดารใหญ่ ตั้งตระหง่านภูเขาชื่อเนี่ยเหยาอวิ๋นตี (孽搖頵羝) ยอดเขามีต้นฝูมู่ (扶木, ต้นหม่อนฝูซาง) ลำต้นสูงสามร้อยหลี่ ใบคล้ายผักกาด มีหุบเขาชื่อเวินหยวน (溫源谷, หุบแห่งบ่อน้ำอุ่น) คือหุบเดือดพล่าน (湯谷) เหนือหุบนั้นมีต้นฝูมู่ขึ้นอยู่ เมื่อดวงอาทิตย์ดวงหนึ่งมาถึง อีกดวงก็จากไป แต่ละดวงมีอีกา (烏) พาไป


yǒushénrénmiànquǎněrshòushēněrliǎngqīngshémíngyuēshēshī

มีเทพหน้าคน หูสุนัข กายสัตว์ สวมงูเขียวสองตัวเป็นต่างหู ชื่อศพแห่งเชอปี่ (奢比尸)


yǒucǎizhīniǎoxiāngxiāngshāwéijùnxiàyǒuxiàliǎngtáncǎiniǎoshì

มีหมู่นกห้าสีหันหน้าเข้าหากันร่ายรำกระพือปีก เป็นมิตรเบื้องล่างของจักรพรรดิจวิ้น (帝俊) จักรพรรดิมีแท่นบูชาสองแห่งในโลกเบื้องล่าง และนกหลากสีเหล่านี้เป็นผู้เฝ้ารักษา


huāngzhīzhōngyǒushānmíngyuētiānményuèsuǒshēngyǒuxūnmínzhīguó

กลางถิ่นทุรกันดารใหญ่ ตั้งตระหง่านภูเขาชื่ออีเทียนซูเหมิน (猗天蘇門) อันเป็นที่ซึ่งดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ถือกำเนิด มีอาณาจักรซวินหมิน (壎民之國)


yǒushānyòuyǒuyáoshānyǒuzèngshānyòuyǒuménshānyòuyǒushèngshānyòuyǒudàishānyǒucǎizhīniǎo

มีภูเขาฉี (綦山) แล้วภูเขาเหยา (搖山) ภูเขาเจิง (䰝山) แล้วภูเขาเหมินหู้ (門戶山) แล้วภูเขาเซิ่ง (盛山) แล้วภูเขาไต้ (待山) ที่นั่นมีนกห้าสี


dōnghuāngzhīzhōngyǒushānmíngyuēmíngjùnyuèsuǒchūyǒuzhōngróngzhīguó

กลางถิ่นทุรกันดารบูรพา ตั้งตระหง่านภูเขาชื่อเฮ่อหมิงจวิ้นจี๋ (壑明俊疾) อันเป็นที่ซึ่งดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ออกมา มีอาณาจักรจงหรง (中容之國)


dōngběihǎiwàiyòuyǒusānqīngsānzhuīgānhuáyuányǒusānqīngniǎosānzhuīshìròugānhuágānzhābǎisuǒzài

พ้นจากทะเลทางตะวันออกเฉียงเหนือ ยังมีม้าเขียวสามตัว ม้าด่าง(騅)สามตัว และ «บุปผาหวาน» (甘華) ที่นั่นมีหยกอี๋อวี้ (遺玉) นกเขียวสามตัว ม้าด่างสามตัว ฉื่อโร่ว (視肉) «บุปผาหวาน» พุทราหวาน (甘柤) และที่ซึ่งธัญพืชร้อยชนิดงอกงาม


yǒuyuèzhīguóyǒurénmíngyuē𪂧wǎnběifāngyuē𪂧wǎnláizhīfēngyuē𤟇yǎnshìchùdōngzhǐyuè使shǐxiāngjiānchūméiduǎncháng

มีอาณาจักรแห่งมารดาจันทร์หนวี่เหอ (女和月母之國) มีบุคคลชื่อหยวน (𪂧) ทางเหนือเรียกว่าหยวน ลมที่พัดมาชื่อเหยียน (𤟇) เขายืนอยู่ที่มุมสุดบูรพาทิศเพื่อกำกับดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ มิให้ขึ้นหรือตกผิดเวลา จัดระเบียบวิถีโคจรอันสั้นหรือยาวของทั้งสอง


huāngdōngběizhōngyǒushānmíngyuēxiōngqiūyīnglóngchùnánshāchīyóukuāshàngxiàshùhànhànérwèiyīnglóngzhīzhuàngnǎi

กลางมุมตะวันออกเฉียงเหนือของถิ่นทุรกันดารใหญ่ ตั้งตระหง่านภูเขาชื่อซฺยงหลีถู่ชิว (凶犁土丘) มังกรปีกอิ้งหลง (應龍, อิ้งหลง) พำนักอยู่สุดทักษิณทิศ เขาสังหารชือโหยว (蚩尤) และคุยฟู่ (夸父) จึงไม่อาจกลับขึ้นสู่ฟ้าได้อีก ด้วยเหตุนี้โลกเบื้องล่างจึงเกิดความแห้งแล้งบ่อยครั้ง ยามแล้ง ผู้คนจึงเลียนแบบรูปลักษณ์ของมังกรปีกอิ้งหลง แล้วก็ได้ฝนตกใหญ่


dōnghǎizhōngyǒuliúshānhǎiqiānshàngyǒushòuzhuàngniúcāngshēnérjiǎochūshuǐfēngguāngyuèshēngléimíngyuēkuíhuángzhīwèijuéléishòuzhīshēngwénbǎiwēitiānxià

กลางทะเลบูรพา ตั้งตระหง่านภูเขาแห่งคลื่นเลื่อนไหล (流波山) ห่างจากฝั่งเจ็ดพันหลี่ในทะเล ยอดเขามีสัตว์คล้ายวัว กายสีเทาไร้เขา มีเพียงเท้าเดียว ทุกครั้งที่มันเข้าหรือออกจากน้ำ ย่อมเกิดลมและฝน แสงของมันดุจดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ เสียงดุจฟ้าคำราม มันชื่อกุย (夔) จักรพรรดิเหลือง (黃帝) จับมันมา เอาหนังทำกลอง แล้วตีด้วยกระดูกของอสูรสายฟ้า เสียงดังไกลห้าร้อยหลี่ และข่มขวัญทั่วทั้งพิภพ

หมายเหตุ

«คัมภีร์แห่งถิ่นทุรกันดารใหญ่» (大荒經) เล่มที่ ๑๔ ถึง ๑๗ ประกอบกันเป็นชุดต่างหาก น่าจะเก่าแก่ที่สุดและเปี่ยมเทพปกรณัมที่สุดในประมวลทั้งหมด พรรณนาถึงสุดขอบสุดโพ้นของโลก (大荒, «ถิ่นทุรกันดารใหญ่» หรือ «แผ่นดินเถื่อนอันกว้างใหญ่») จัดเรียงรอบจุดที่ดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ขึ้น (ทางตะวันออก) และตก (ทางตะวันตก) และเต็มไปด้วยลำดับวงศ์แห่งทวยเทพ

วงศ์วานแห่งจักรพรรดิจวิ้น (帝俊) บทนี้จัดโครงด้วยสายสกุล จักรพรรดิจวิ้น จักรพรรดิเหลือง (黃帝) เซ่าฮ่าว (少昊) ให้กำเนิดชนเผ่ามากมาย (จงหรง ซือโยว เฮยฉื่อ ไป๋หมิน…) จวิ้น ผู้เป็นบุคลาธิษฐานแห่งดวงตะวันโดยเฉพาะในคัมภีร์ซานไห่จิง มักถูกเทียบเคียงกับบรรพชนแห่งราชวงศ์ซาง

ต้นหม่อนสุริยะฝูซาง (扶木 / 扶桑) ที่สุดบูรพาทิศ ต้นไม้จักรวาลรองรับดวงอาทิตย์ทั้งสิบ ซึ่งทยอยขึ้นสู่ฟ้าทีละดวง แต่ละดวงมีอีกา (烏) พาไป นี่คือมหาปกรณัมแห่งรุ่งอรุณ คู่กันกับปกรณัมแห่งอัสดงทางทิศตะวันตก

อิ้งหลง ชือโหยว และกุย มังกรปีกอิ้งหลง (應龍) ผู้สังหารชือโหยว (蚩尤) และคุยฟู่ในศึกของจักรพรรดิเหลือง และอสูรเท้าเดียวกุย (夔) ที่จักรพรรดิเหลืองนำมาทำกลองศึก เชื่อมโยงเล่มนี้เข้ากับมหาวัฏแห่งการสถาปนาจักรวาลและการเมืองของโลก

หวางไห่ (王亥) เรื่องราวของหวางไห่ วัวของเขา และชาวโยวอี้ เป็นชิ้นส่วนล้ำค่าของตำนานบรรพชนราชวงศ์ซาง ซึ่งสอดคล้องกับจารึกพยากรณ์บนกระดูก

การระบุที่ไม่แน่นอน ชื่อทวยเทพ ขุนเขา และสรรพสัตว์มากมาย (犁𩵀, 禺䝞, 𪂧…) ไม่มีคำเทียบที่แน่ชัด จึงถอดเป็นพินอินพร้อมอักษรจีน คำแปลภาษาไทยอิงตามอรรถาธิบายตามจารีต (กัวผู่ เฮ่าอี้สิง)

ข้อความภาษาจีนตาม Chinese Text Project (ctext.org) คำแปลและหมายเหตุ: Chine-culture.com

网上汉语 · learn-chinese.online

คอร์สภาษาจีน

ระดับ 1 · ผู้เริ่มต้น

วิธีที่ชัดเจนและเป็นระบบเพื่อเริ่มต้นภาษาจีนกลางอย่างดี

บทที่ 1 ถึง 5 — ฟรีบทเรียน แบบฝึกหัด และแบบประเมิน เข้าถึงได้เต็มรูปแบบ
🔓บทที่ 6 ถึง 10 — เข้าถึงได้อิสระคอร์สสำหรับอ่าน ไม่มีแบบฝึกหัดหรือแบบประเมิน ไม่ต้องเข้าสู่ระบบ
เริ่มฟรีเข้าถึงระดับ 1 ทันที

ร้าน HanWen Shop

งานฝีมือจีนคุณภาพ จัดส่งจากฝรั่งเศส

ตราประทับจีนเฉพาะบุคคล

ตราประทับเฉพาะบุคคล

ชื่อของคุณหรือสัญลักษณ์ วาดแล้วแกะสลักด้วยมือบนหิน

ค้นพบ
Hanfu

Hanfu

ชุดจีนโบราณ ตั้งแต่ราชวงศ์ถังและซ่งจนถึงสไตล์สมัยใหม่

ค้นพบ
อุปกรณ์จิตรกรรมและการเขียนพู่กันจีน

จิตรกรรมและการเขียนพู่กัน

พู่กัน กระดาษเซวียน หมึก และหิน: สี่สมบัติแห่งห้องหนังสือ

ค้นพบ
🇫🇷 ร้านที่ตั้งอยู่ในฝรั่งเศส